Door: drs. Martin van den Bogaerdt
- Gerelateerd nieuws
Allochtone leerlingen krijgen juiste schooladvies - (26-04-2011)- Besturenraad: schoolleiders kritisch over inspectie - (14-02-2011)
- OCW wil zeer zwakke scholen sneller sluiten - (10-02-2011)
- VOS/ABB in radiodebat over onderwijskwaliteit - (31-01-2011)
Oordeel over zwakke school meestal terecht
Herman Godlieb
De Inspectie van het Onderwijs legt te veel nadruk op leeropbrengsten. Dat zegt directeur Herman Godlieb van de openbare basisscholen De Linde in Nieuwe Pekela en Theo Thijsen in Boven Pekela sinds 2008. Zijn nieuwe actie 'Red het basisonderwijs' sluit hierop aan. VOS/ABB is kritisch over dit nieuwe initiatief.
Godlieb zei in 2008 dat scholen met matig presterende kinderen vaak ten onrechte worden bestempeld als (zeer) zwak. De Groningse basisschooldirecteur baseerde zijn beweringen op eigen statistisch onderzoek. Daarmee wilde hij aantonen dat de inspectie oneerlijk te werk zou gaan. Voor zijn onderzoek ‘De weging gewogen’ gebruikte Godlieb de Cito-eindscores van 1063 leerlingen van 57 basisscholen.
Zijn kritiek was destijds dat de inspectie bij de weging van de leeropbrengsten gebruikmaakt van het gemiddeld leerlinggewicht, terwijl het eerlijker en dus beter zou zijn om de correctie te baseren op het opleidingsniveau van de ouders. Zo zouden scholen met leerlingen uit gezinnen met een laag opleidingsniveau minder snel het stempel ‘zwak’ krijgen.
Het onderzoek van Godlieb haalde in augustus 2008 uitgebreid de media. Onder meer de Volkskrant publiceerde erover. Daarin staat nu een interview met hem, waarin hij met min of meer dezelfde argumenten de nieuwe actie 'Red het basisonderwijs' onder de aandacht brengt.
Kritische reactie VOS/ABB
VOS/ABB was en is opnieuw kritisch over de uitspraken van Godlieb. De ervaring is dat bij bijna alle zwakke en zeer zwakke basisscholen het oordeel van de inspectie (helaas) terecht is.
Het is niet zo dat er bij een inspectiebezoek alleen wordt gekeken naar opbrengsten. De gegevens hierover worden gebruikt om te zien of er mogelijk meer mis is. Er zijn veel meer indicatoren waar de inspectie naar kijkt, zoals de kwaliteitszorg, het pedagogisch-didactisch handelen en de kwaliteit van de zorg en begeleiding.
Pas als de eindopbrengsten drie jaar achtereen onder de inspectienorm liggen, waarbij de inspectie rekening houdt met leeropbrengsten van scholen met een vergelijkbare leerlingenpopulatie, gaat de inspectie op zoek naar de oorzaken hiervan. Wanneer er op twee indicatoren onvoldoende wordt gescoord, beoordeelt de inspectie een school als zeer zwak. Dat oordeel wordt pas geveld als een interne commissie van ervaren inspecteurs de zaak heeft bekeken.
Rol van besturen
Zonder dat VOS/ABB negatief wil zijn over de rol van schoolbesturen, moet worden aangetekend dat een negatief oordeel van de inspectie niet alleen veel zegt over de school in kwestie, maar vaak ook over het bestuur. Schoolbesturen hebben de taak om de onderwijskwaliteit goed te bewaken. Dat moeten zij waarmaken met goede afspraken met directeuren.
Interessant om hier te vermelden, is dat VOS/ABB binnenkort een katern over goed bestuur en goed onderwijs publiceert. Dit katern geeft een uitgebreide toelichting op de manier waarop schoolbesturen actief beleid kunnen maken en in de praktijk toepassen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.
Ambitieniveau
Een ander punt, dat VOS/ABB vooral bij kleine scholen op het platteland ziet, is dat het in de realiteit van alledag moeilijk kan zijn om professionele kritiek op elkaar te hebben. Daarbij komt, zonder dat VOS/ABB wil stigmatiseren, dat bij een deel van de ouders op het platteland het ambitieniveau beperkt is. Scholen mogen daar niet in meegaan.
Ten slotte wil VOS/ABB aantekenen dat het onderwijs ervoor moet waken om de oorzaak van onvoldoende schoolprestaties buiten het onderwijs te zoeken. De oorzaak is in verreweg de meeste gevallen niet het niveau van de leerlingen, het (lage) opleidingsniveau van de ouders, hun beperkte verwachtingen of andere externe factoren. Over het algemeen gaat de kwaliteit van een school vooruit met onder meer betere didactische vaardigheden van het personeel, uiteraard afgestemd op de leerlingenpopulatie.
Het interview met Herman Godlieb staat op pagina 4 van de Volkskrant van maandag 24 januari.
Klik hier voor een interview met Godlieb op TV Noord.
Klik hier voor de actie 'Red het basisonderwijs'
Klik hier voor het statistisch onderzoek 'De weging gewogen'
Informatie: Anna Schipper, 06-30056066, aschipper@vosabb.nl
Foto: Harry Tielman