Alle goden welkom!

Grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs staat de integratie lelijk in de weg, stelt columnist Aleid Truijens in de Volkskrant van 25 augustus. Leerlingen moeten hun keppeltjes, hoofddoekjes en bijbels bij de kapstok achterlaten. God heeft volgens haar op school niets te zoeken. Truijens heeft deels gelijk. Lees verder

De segregatie in het onderwijs, de scheiding tussen witte en zwarte scholen, hangt mede samen met artikel 23. Dit grondwetsartikel uit 1917 maakt het bestaan van scholen op levensbeschouwelijke basis mogelijk. De praktijk laat zien dat er vooral in de steden op deze bijzondere scholen gemiddeld genomen minder leerlingen met een kleurtje zitten dan op openbare scholen. Levensovertuiging is voor de meeste ouders niet meer het belangrijkste motief om voor een bijzondere school te kiezen, maar het feit of daar ‘ons soort kinderen’ op zit.

Respect voor elkaar
De negatieve opstelling van Truijens dat God niets te zoeken heeft op school, staat echter haaks op een maatschappij waarin we onze kinderen willen leren om respect te hebben voor elkaars culturen en levensovertuigingen. De verschillende goden hebben op school dus wel degelijk wat te zoeken.

Voorwaarde is wel dat elke levensovertuiging in gelijke mate aan bod komt. Dit gebeurt gelukkig in het Nederlandse openbaar onderwijs, dat –naast uiteraard onderwijskwaliteit- respect en ontmoeting centraal heeft staan. De zogenoemde laïcité in Frankrijk, waar elke uiting van godsdienst op openbare scholen taboe is en waar Truijens in feite voor pleit, creëert een samenleving waarin kinderen niet leren welke verschillen er tussen mensen zijn.

Weigeren
Geheel terecht merkt Truijens op dat artikel 23, dat nadrukkelijk bestuurlijke vrijheid biedt om scholen te stichten op basis van levensovertuiging, als belangrijk bijeffect heeft dat rooms-katholieke, protestants-christelijke, islamitische en andere religieuze scholen leerlingen kunnen weigeren op grond van levensovertuiging. Dat de vrijheid van onderwijs nog steeds verankerd is in de Nederlandse samenleving, heeft te maken met de gedachte dat ouders vrij moeten zijn om het onderwijs te kiezen dat goed is voor hun kind. Artikel 23 sluit hier niet meer bij aan.

Truijens heeft daarom gelijk als ze stelt dat het grondwetsartikel moet worden gemoderniseerd. Essentieel daarbij is dat álle scholen –openbare en bijzondere- algemene acceptatieplicht krijgen. Met andere woorden: leerlingen mogen op basis van levensovertuiging niet meer worden geweigerd. Goed onderwijs moet er zijn voor álle kinderen, of zij nu niet-godsdienstig, christelijk, islamitisch of volgens een andere religieuze traditie worden opgevoed.

Daarbij is het van groot maatschappelijk belang dat het gedachtegoed van God en dat van al zijn collega’s –en ook dat van niet-religieuze stromingen als het humanisme- welkom zijn in alle scholen. Geen enkele leerling hoeft zijn keppeltje, haar hoofddoekje of bijbel bij de kapstok achter te laten!

Ritske van der Veen, verenigingssecretaris VOS/ABB

De column van Aleid Truijens staat in de rechterkolom. Dit commentaar van Ritske van der Veen is op zaterdag 29 augustus opgenomen in de opinierubriek Forum van de Volkskrant. Klik hier

Bijlagen