Burgerschapsvorming nieuwe opdracht

Scholen moeten voortaan actief burgerschap en sociale integratie bij de leerlingen bevorderen. Dat staat in een vandaag aangenomen wet, waarin de maatschappelijke opdracht aan het onderwijs is aangepast en aangevuld. Lees verder

Kinderen groeien op in een pluriforme samenleving. Scholen

moeten zorgen dat ze kennis hebben van en kennis maken met de verschillende

achtergronden en culturen van leeftijdgenoten. De op deze manier aangepaste

opdracht geldt voor het primair en voortgezet onderwijs.

De Tweede

Kamer heeft bij de behandeling van het onderwerp met name aandacht besteed aan

de consequenties voor het basisonderwijs. De formulering is zo algemeen dat dit

ruimte aan de scholen laat voor eigen invulling, maar het is zeker geen

vrijblijvende opdracht. Dat zal tot uiting komen in de

nieuwe kerndoelen. Deze zijn grotendeels al bekend en zullen met nog

enkele wijzigingen in het schooljaar 2005/2006 van kracht worden.

Dramatisch
Het onderwerp kwam op de agenda naar

aanleiding van de onvrede in de samenleving na een aantal dramatische

gebeurtenissen (de aanslag op 11 september 2001 en de moord op Pim Fortuyn in

2002). Daardoor kwam een maatschappelijk debat op gang en zijn er tendensen

vastgesteld die duiden op segregatie binnen de samenleving. Tegen deze

achtergrond vroegen onder meer de Wetenschappelijke Raad voor het

Regeringsbeleid en de Onderwijsraad om meer aandacht voor de thema’s

burgerschap en integratie in het onderwijs.

Dat resulteerde in twee wetgevingsinitiatieven. Een vanuit de

Tweede Kamer (een initiatiefwetsvoorstel van onder anderen Kamerlid M. Hamer

(PvdA) en een van de regering. De Tweede Kamer drong aan op een gezamenlijke

formulering, en die is er gekomen. Naast de opdracht zoals die in de aanhef van

dit bericht staat, stelt de gezamenlijke tekst dat het onderwijs ook op

structurele en herkenbare wijze aandacht besteedt aan het bestrijden van

achterstanden; in het bijzonder in de beheersing van de Nederlandse taal.

Inspectie
De inspectie houdt in het nieuwe toezichtkader al rekening met een

aanpassing van de opdracht aan het onderwijs. De precieze formulering zal naar

aanleiding van de wet worden vastgesteld. De inspectie geeft aan dat bij het

nog ontbreken van goede criteria zij het aanbod van scholen en de wijze waarop

de scholen het resultaat evalueren zal beoordelen. Het gaat dan met name om de

vertaling van de opdracht in schoolplan en schoolgids en of deze kan gelden als

een vertaling van de opdracht.

De minister heeft de Tweede Kamer toegezegd dat zij de

inspectie over enkele jaren zal vragen speciaal aandacht te besteden aan dit

onderwerp in het onderwijsjaarverslag.

Samen met de pedagogische centra, het CITO en het

onderwijsveld worden leerlijnen over burgerschap ontwikkeld.

Onderwijsondersteunende instellingen worden gestimuleerd om activiteiten te

ontplooien met betrekking tot burgerschap.

Er is een bescheiden budget beschikbaar voor de

aanjaagfunctie. € 150.000 structureel en € 700.000,- incidenteel. In een motie

vraagt de TK voor continuering van dit incidentele budget voor de komende jaren

voor kansrijke initiatieven.

Verbreding
VOS/ABB kan zich over het algemeen vinden in

de aangepaste opdracht aan het onderwijs. Deze ligt immers voor een belangrijk

deel opgesloten in de opdracht aan het openbaar onderwijs.

Het vervangen van het begrip ‘multiculturele samenleving’

door ‘pluriforme samenleving’ houdt een verbreding in. Het brengt beter tot

uiting dat de diversiteit van de Nederlandse samenleving niet alleen het gevolg

van instroom van nieuwe culturen maar ook van interne ontwikkelingen. Zie

hiervoor ook onze reacties op de eerdere wetsvoorstellen. U vindt deze in de

rechterkolom naast dit artikel.

Bijlagen