Gelijke kansen in onderwijs? Wishful thinking!

‘Gelijke kansen in het onderwijs is een mythe, en het is moreel dubieus te blijven doen alsof dat niet zo is’. Dat schrijven hoogleraar Michael Merry en onderzoeker Geert Driessen op de opiniepagina van de Volkskrant.

De kenmerken van ongelijkheid zijn volgens hen al heel lang bekend. Ze noemen onder andere grote verschillen in onderwijskwaliteit tussen scholen, het lerarentekort (waarvan vooral scholen in achterstandswijken de dupe zijn) en kinderen die geen passend onderwijs krijgen.

Artikel 23 = segregatie

Merry en Driessen noemen ook artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs als oorzaak van kansenongelijkheid. Dat zorgt volgens hen voor ‘veel schoolsegregatie, vooral qua sociale klasse en migratieachtergrond’.

De meeste verontrustende ongelijkheden zijn volgens hen echter gesitueerd buiten de school: voorlezen, samen naar de bieb, huiswerkondersteuning, carrière-advies, buitenlandse excursies en bezoek aan musea. Ook noemen ze sociale netwerken die ervoor zorgen dat het ene kind beter onderwijs krijgt dan het andere.

Het streven naar gelijke kansen in het onderwijs is volgens hen daarom wishful thinking.

Lees meer…

Ministers willen slechte school sneller aanpakken

De overheid moet sneller en in meer gevallen kunnen ingrijpen wanneer een school ernstig onder de maat presteert. Ook moet de bekostiging in meer gevallen beëindigd kunnen worden. Dat melden de onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob.

Ze hebben willen maatregelen nemen die ervoor moeten zorgen dat de overheid sneller kan ingrijpen. Bijvoorbeeld als een school de regels rond de examinering niet goed naleeft, zoals in 2018 gebeurde in Maastricht. Daar verklaarde de Inspectie van het Onderwijs de eindexamens van het VMBO Maastricht ongeldig, nadat was gebleken dat daar geen enkele leerling had voldaan aan de eisen om eindexamen te mogen doen.

De ministers willen ook sneller kunnen ingrijpen als blijkt dat een school er met de pet naar gooit op het gebied van bijvoorbeeld burgerschap of sociale veiligheid. Ze willen in het uiterste geval schoolbestuurders kunnen ontslaan en/of de bekostiging van een slecht presterende school kunnen beëindigen. Ook willen ze hogere sancties.

Verantwoordelijkheid

Minister Slob zegt dat scholen een grote mate van zelfstandigheid hebben en dat daarbij verantwoordelijkheid hoort. ‘Als een school of bestuurder die verantwoordelijkheid niet pakt, moeten we kunnen ingrijpen. Want leerlingen en studenten moeten erop kunnen vertrouwen dat zij goed onderwijs krijgen.’

Volgens minister Van Engelshoven zullen goede scholen niets van de strengere maatregelen merken, maar scholen die ‘ernstig onder de maat zijn’ wel.

Lees meer…

Slob negeert garantiefunctie openbaar onderwijs…

De eerste school in een nieuwbouwwijk hoeft helemaal geen openbare school te zijn. Dat vindt onderwijsminister Arie Slob, die hiermee een ongrondwettelijke interpretatie geeft aan artikel 23 over de vrijheid van onderwijs.

De strekking van artikel 23 lid 4 van de Grondwet is dat openbaar onderwijs móet en dat bijzonder onderwijs daarnaast mág bestaan. In het grondwetsartikel uit 1917 ligt het primaat dus duidelijk bij het openbaar onderwijs, dat zo een maatschappelijke garantiefunctie vervult in tegenstelling tot het bijzonder onderwijs.

In reactie op vragen uit de Tweede Kamer over het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen stelt Slob echter dat de eerste school in een nieuwbouwwijk helemaal geen openbare school hoeft te zijn. Daarmee negeert hij, zonder enige juridische onderbouwing, het grondwettelijke beginsel dat er in eerste instantie overal openbaar onderwijs voorhanden moet zijn en dat er daarnaast ook bijzonder onderwijs mag bestaan.

Ontmanteling zorgplicht openbaar onderwijs

De reactie van Slob illustreert de geleidelijke ontmanteling van de zorgplicht van de overheid voor het openbaar onderwijs, zoals docent Stefan Philipsen van de Universiteit Utrecht die ook signaleert. In het juninummer van het vakblad School en Wet schrijft hij dat de overheid artikel 23 lid 4 van de Grondwet en daarmee haar verantwoordelijkheid voor het duale bestel en dus voor het openbaar onderwijs uit het oog verliest.

In dit kader is het ook van belang om te verwijzen naar de Tilburgse professor Paul Zoontjens, die tot voor kort de leerstoel Onderwijsrecht op katholieke grondslag bekleedde. Ook hij benadrukt dat artikel 23 het primaat toekent aan het openbaar onderwijs.

‘Bijzonder onderwijs mag er weliswaar zijn, maar openbaar onderwijs móet er zijn: in beginsel in elke gemeente en in een genoegzaam aantal scholen. Het betekent dat er bij de overheid een speciale verantwoordelijkheid bestaat voor de komst van nieuwe en het voortbestaan van bestaande openbare scholen’, aldus Zoontjens in zijn recent verschenen boek Onderwijsrecht – Eenheid in verscheidenheid.

Bekostiging ‘combinatiescholen’ terecht geweigerd

Het is terecht dat OCW een aanvraag voor bekostiging heeft geweigerd van vijf nieuwe scholen van Stichting De Ozonlaag. De Raad van State oordeelt dat deze stichting niet heeft aangetoond voldoende leerlingen te kunnen trekken.

De stichting had om bekostiging gevraagd voor nieuwe middelbare scholen in Amsterdam, Den Haag, Deventer, Rotterdam en Utrecht. De nieuwe scholen zouden worden gebaseerd op een combinatie van vijf verschillende levensbeschouwelijke en religieuze richtingen.

De Raad van State meldt dat de stichting de belangstellingspercentages voor de verschillende richtingen niet bij elkaar ad mogen optellen. Bij een combinatie van verschillende levensbeschouwelijke of religieuze richtingen kan ‘niet klakkeloos worden volstaan met een optelsom’, aldus de RvS.

De conclusie van de RvS is dan ook dat de stichting niet heeft aangetoond voldoende leerlingen voor de nieuwe scholen te kunnen krijgen. OCW heeft daarom terecht geweigerd de scholen van de stichting voor bekostiging in aanmerking te laten komen.

Soner Atasoy is de bestuurder van Stichting De Ozonlaag. Hij is ook de bestuurder van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam.

Lees meer…

Slob niet bang voor meer segregatie in hokjesscholen

Het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen is niet bedoeld om segregatie in het onderwijs tegen te gaan. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in reactie op vragen uit de Tweede Kamer. D66, PvdA en GroenLinks vrezen net als VOS/ABB dat er met de nieuwe wet steeds meer ‘hokjesscholen’ komen.

Het wetsvoorstel is in 2016, dus in de vorige kabinetsperiode, opgesteld en ingediend door toenmalig VVD-staatssecretaris Sander Dekker van OCW. Het beoogt het mogelijk te maken een school te stichten op basis van belangstelling van ouders en leerlingen. Het zal daarbij niet meer nodig zijn om een bepaalde richting te kiezen. Ook een onderwijsconcept kan straks aan de basis liggen.

Dekker zette het destijds neer als een moderne interpretatie van artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Slob probeert het nu aan de man te brengen door het in de politieke etalage te zetten als ‘meer vrijheid van onderwijs’.

Hokjesscholen

VOS/ABB maakt zich zorgen over het wetsvoorstel, omdat het risico levensgroot is dat het tot nog meer segregatie zal leiden dan nu al het geval is.

‘De kern (…) is dat straks in principe iedereen een eigen school kan inrichten met eigen toelatingseisen. Dus niet meer naast de openbare scholen, die nadrukkelijk van en voor iedereen zijn, alleen scholen met bijvoorbeeld een protestants-christelijke, rooms-katholieke of islamitische grondslag, maar ook scholen van splintergroeperingen. Zeg maar: ‘hokjesscholen”, aldus directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB in een commentaar dat in december 2018 op deze website verscheen.

Selectief toelatingsbeleid

Die vrees voor het ontstaan van steeds meer ‘hokjesscholen’ bestaat ook in de Tweede Kamer, met name bij de fracties van regeringspartij D66 en oppositiepartijen PvdA en GroenLinks. In reactie op vragen hierover impliceert Slob dat die vrees niet relevant is, omdat het wetsvoorstel volgens hem helemaal losstaat van het fenomeen segregatie.

De minister verkeert in de veronderstelling dat met de nieuwe wet niet meer scholen een selectief toelatingsbeleid gaan voeren. Nu doet volgens Slob ‘slechts’ één op de twintig bijzondere scholen dat. ‘Er is geen aanleiding om aan te nemen dat dit aandeel door het onderhavige wetsvoorstel zal toenemen’, zo staat in zijn reactie.

Lees meer…

Wat is rol van overheid in onderwijsondersteuning?

Wat is de rol van de overheid in onderwijsondersteuning en hoe kan ze die rol invullen? Iedereen die daar een antwoord op heeft, kan input leveren ter voorbereiding van een onderzoek van de Onderwijsraad.

Landelijke schoolbegeleidingsdiensten waren voor de overheid lange tijd een belangrijk instrument om onderwijsbeleid te implementeren. De huidige ondersteuningsinitiatieven van de overheid hebben echter vaak een tijdelijk karakter. Dat stelt de overheid voor de vraag wat haar rol in onderwijsondersteuning is en hoe ze die kan invullen.

Wilt u bijdragen aan de voorbereiding van dit advies? U kunt tot 1 juli uw reactie sturen naar ondersteuning@onderwijsraad.nl.

Lees meer…

Meer studenten: tegenvaller van 115 miljoen

Scholen kunnen volgend jaar 115 miljoen euro minder uitgeven aan zaken zoals tafels, schriften en huisvesting, meldt de Telegraaf.

De tegenvaller heeft te maken met een te lage raming door het ministerie van OCW van het aantal studenten in het hoger onderwijs. Doordat zich meer studenten voor het komende studiejaar hebben aangemeld, moet er worden geschoven op de begroting. Onder andere het primair en voortgezet onderwijs gaan dat in negatieve zin merken.

De Telegraaf baseert zich op informatie van het ministerie van OCW. De NOS meldt dat het ministerie het krantenbericht heeft bevestigd.

Eerder ook al te lage raming

Het is niet voor het eerst dat OCW ernaast zit met zijn raming van de studentenaantallen. Om dezelfde reden werd het ministerie in 2017 geconfronteerd met een structureel financieel gat van 200 miljoen euro.

Het kabinet besloot toen om het gat te dichten met meevallers elders op de rijksbegroting. ‘Daardoor hoeft er dit jaar niet bezuinigd te worden op de bekostiging van onderwijsinstellingen’, meldde het ministerie van Financiën toen.

Privacyregels houden kinderontvoeringen buiten beeld

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport weet niet of er jonge meisjes uit Nederland worden ontvoerd om in het buitenland te worden uitgehuwelijkt. Dat hij dit niet weet, komt volgens hem onder andere doordat scholen geen privacygevoelige gegevens mogen delen.

De VVD’ers Bente Beckers en Rudmer Heerema hadden vragen gesteld aan De Jonge naar aanleiding van een bericht in de Telegraaf en een item van Omroep Brabant. In dat bericht trekt juf Kiet (bekend van de film De kinderen van juf Kiet) van rooms-katholieke basisschool Het Palet in Hapert aan de bel over de ontvoering en uithuwelijking van meisjes in de basisschoolleeftijd.

Zij stelt dat jonge meisjes tegen hun zin in worden meegenomen naar hun land van herkomst, daar worden verkocht en uitgehuwelijkt en soms ook al op jonge leeftijd zwanger raken. ‘Ik wil scholen waarschuwen. Je denkt dat het wel meevalt, maar het gebeurt waar je bij staat’, aldus juf Kiet.

Geen meldingen

Volgens De Jonge is uit informatie van het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating niet gebleken dat in het jaar 2018 meldingen zijn gedaan van ontvoering en uithuwelijking van meisjes in de basisschoolleeftijd. Maar dit betekent volgens hem nog niet dat het niet gebeurt.

Exacte cijfers over achterlating van minderjarigen in het buitenland zijn volgens hem niet beschikbaar. Dat komt volgens hem onder andere doordat de leerlingenadministratie van de school niet bedoeld is om privacygevoelige gegevens te delen.

Lees meer…

Bijna iedereen wil wettelijk rookverbod schoolterreinen

Negen op de tien Nederlanders zijn voor een wettelijk rookverbod op schoolterreinen. Tien jaar geleden waren zeven op de tien mensen daar voorstander van. 

Dat blijkt uit een enquête in opdracht van KWF Kankerbestrijding. Daar blijkt ook uit dat 80 procent van de mensen vindt dat de overheid maatregelen moet nemen om te voorkomen dat jongeren beginnen met roken. Driekwart wil dat de samenleving zich inzet voor een rookvrije generatie.

Lees meer…

 

Gerard Spong fel gekant tegen artikel 23

Advocaat Gerard Spong wil dat er ‘geen rooie cent’ meer naar het bijzonder onderwijs gaat. Artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs is volgens hem een bedreiging voor de rechtsstaat. Advocaat Wouter Pors van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam wil artikel 23 juist behouden. Dat zeiden zij zondag op een bijeenkomst in De Balie in Amsterdam 

De bijeenkomst was een ‘symbolische rechtbank’ over de vraag of de vrijheid van onderwijs, die bepaalt dat openbaar en bijzonder onderwijs op gelijke voet door de overheid worden bekostigd, nog wel zo’n goed idee is. Spong legde uit waarom volgens hem het grondwetsartikel uit 1917 moet worden afgeschaft. Zijn collega Wouter Pors verdedigde artikel 23 juist. Voorafgaand aan de symbolische rechtbank gaf voorzitter Edith Hooge van de Onderwijsraad een minicollege over artikel 23.

Directe aanleiding voor het organiseren van de bijeenkomst was de actuele discussie over het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school raakte in opspraak vanwege onderwijs dat niet goed zou zijn voor de democratie en gericht zou zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

‘Artikel 23 bedreiging van rechtsstaat’

In zijn felle en soms emotionele betoog noemde Spong de vrijheid van onderwijs een ‘paard van Troje’ dat de rechtsstaat bedreigt. Het bijzonder onderwijs staat volgens hem op gespannen voet met de democratie en fundamentele vrijheden. Hij betrok in zijn betoog de acceptatie van homoseksuelen, die door artikel 23 zou worden belemmerd. Daarbij legde hij een verband met islamitische invloeden.

Wat Spong betreft mogen er alleen nog maar openbare scholen zijn en mag er ‘geen rooie cent’ meer naar het bijzonder onderwijs. Hij wil een absolute scheiding van kerk en staat. Dat is volgens hem niet in strijd met de vrijheid van godsdienst.

Hedendaagse context

Pors daarentegen pleitte voor behoud van artikel 23, maar dan wel in een hedendaagse context. Volgens hem wordt er in de discussie over de vrijheid van onderwijs te veel de nadruk gelegd op godsdienst. Artikel 23 is in zijn ogen vooral ook gericht op verschillende innovatieve en pedagogische richtingen. Het zorgt er ook voor, zo benadrukte hij, dat de overheid zich niet gaat bemoeien met de inhoud van de lessen.

Nederland kent volgens Pors een traditie van tolerantie en daar hoort artikel 23 bij: ‘Je bereikt geen integratie door de identiteit af te pakken van minderheden’.

Pors is advocaat van het Cornelius Haga Lyceum. Hij zei op de bijeenkomst in De Balie dat uit een conceptrapport van de Inspectie van het Onderwijs blijkt dat er op het islamitische lyceum geen sprake zou zijn ‘van een klimaat gericht op afzijdigheid van de Nederlandse samenleving of het tegengaan van integratie’.

Sociaal-economische segregatie

De ‘symbolische rechtbank’, bestaande uit presentator Bram Sadeghi en amicus curiae rechter Frans Bauduin, vroeg zich af of artikel 23 wel het probleem is. De segregatie in het onderwijs zou veel meer het gevolg zijn van de maatschappelijke scheiding tussen arm en rijk. De verschillende sociaal-economische achtergronden van de ouders zijn volgens de rechtbank bepalender voor segregatie in het onderwijs dan artikel 23.

Het publiek in De Balie liet duidelijk blijken dat elke uitlating die zich richt op het verketteren van de ander op basis van seksualiteit, geslacht, religie of wat dan ook niet kan. Daar was de voltallige zaal het over eens.

De bijeenkomst werd namens VOS/ABB bijgewoond door beleidsmedewerker Eline Bakker.

Klimaatspijbelaars weer de straat op

In Utrecht hebben vrijdag honderden klimaatspijbelaars geprotesteerd. Ook in steden in het buitenland waren klimaatbetogingen.

Leerlingen en studenten liepen met spandoeken van station Utrecht Centraal naar het Wilhelminapark. De betoging maakte deel uit uit van een wereldwijd klimaatprotest. De BBC meldt dat er klimaatbetogingen waren in 110 landen.

In Nederland ondertekenden 226 leraren een petitie waarin zij verklaren achter de betogers te staan, die pleiten voor strengere maatregelen tegen verandering van het klimaat.

Brochure voorzieningenplanning voortgezet onderwijs

Het ministerie van OCW heeft een brochure gepubliceerd over de rollen en verantwoordelijkheden van gemeenten en provincies bij de voorzieningenplanning in het voortgezet onderwijs.

OCW wil met de brochure de kennis bij gemeenten over het Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen en voorzieningenplanning in het voortgezet onderwijs verbeteren.

De brochure bevat een overzicht van voorzieningenplanning en onderwerpen die daarmee samenhangen. Voorbeelden daarvan zijn de verantwoordelijkheid van de gemeenten en provincies voor openbaar onderwijs (garantiefunctie). Ook gaat de brochure over onderwijshuisvesting en het advies van de gemeente bij een fusie.

Download brochure

Aannemer te duur, scholenbouw in steden stokt

Scholen in grote steden komen in de knel doordat ze geen aannemer kunnen vinden voor hun bouwplannen, meldt BNR Nieuwsradio.

Volgens de nieuwszender zijn veel aannemers te duur of hebben ze helemaal geen zin in bouwprojecten in het onderwijs. Het gevolg hiervan is dat scholen niet kunnen uitbreiden of renoveren.

De nieuwszender sprak met sectorleider Eke Schins van ingenieursbureau Arcadis: ‘Dit is een urgent probleem. De kwaliteit van veel schoolgebouwen is ver ondermaats. Op deze manier worden de problemen alleen maar groter.’

Zij vindt dat scholen zichzelf onvoldoende profileren als aantrekkelijke klant voor aannemers. ‘Vaak zijn schoolbesturen eigenaar van meerdere scholen. Ze zouden eigenlijk in één keer een aannemer moeten zoeken voor meerdere bouwprojecten. Nu wordt voor elk opzichzelfstaand project een aannemer gezocht.’

Lees meer…

Urenuitbreiding voorschoolse educatie uitgesteld

De urenuitbreiding voorschoolse educatie is met zeven maanden uitgesteld. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer.

Het besluit van Slob om de urenuitbreiding voorschoolse educatie uit te stellen van 1 januari tot 1 augustus 2020 volgt op een internetconsultatie. Daar kwam uit naar voren dat er meer tijd moet worden uitgetrokken om uitbreiding naar 960 uur te realiseren.

Gemeenten gaven aan meer tijd nodig te hebben om de uitbreiding op te nemen in hun subsidieverordeningen, waarmee de gemeenteraden moeten instemmen.

Aanbieders van voorschoolse educatie hebben meer tijd nodig om het pedagogisch beleidsplan en het uurtarief aan te passen. Deze aanpassingen moeten ze eerst bespreken met hun oudercommissies en ondernemingsraden.

Er is ook meer tijd nodig om contracten van personeel aan te passen en om extra personeel aan te nemen of bij te scholen. Daarnaast moet er meer tijd zijn om voldoende huisvesting te realiseren en om de ouders te informeren.

Lees meer…

Leerlingen geven koning aardbevingstekeningen

Kinderen uit Appingedam hebben koning Willem-Alexander tekeningen gegeven, waarin zij uitbeelden wat zij voelen als er in hun omgeving een aardbeving is.

Richelle Bouwman en Mayssa Venderbos uit groep 8 van openbare basisschool De Vuurvlinder en Giliano Pinheiro en Eline Vast van christelijke basisschool De Triangel in de wijk Opwierde-Zuid hadden de tekeningen gemaakt. Willem-Alexander vond ze mooi en bedankte de leerlingen.

De koning was in Opwierde-Zuid, omdat de aardbevingen als gevolg van de aardgaswinning daar schade hebben aangericht aan 462 woningen. Het overgrote deel van die woningen wordt gesloopt en nieuw gebouwd. Een kleiner deel wordt versterkt. De wijk wordt aardgasvrij gemaakt en ruimer opgezet dan nu het geval is.

Het was al wel bekend dat er een werkbezoek zou zijn aan Opwierde-Zuid, maar het was niet aangekondigd dat de koning erbij zou zijn.

Lees meer bij RTV Noord

Duizenden zonnepanelen op Amsterdamse scholen

Samenwerkende schoolbesturen in Amsterdam hebben 6000 zonnepanelen op de daken van 18 scholen gelegd. Daarmee wekken deze scholen hun eigen schone elektriciteit op, meldt de gemeente Amsterdam.

De Amsterdamse duurzaamheidswethouder Marieke van Doorninck (GroenLinks) spreekt van een succesvolle aanpak. Ze hoopt dat andere schoolbesturen in haar stad ook met zonne-energie aan de slag gaan. ‘Als gemeente willen we dit ondersteunen en horen we graag wat scholen daarvoor nodig hebben’, aldus Van Doorninck.

Een van de schoolbesturen die het zonne-energieproject heeft uitgevoerd, is Stichting Westelijke Tuinsteden voor openbaar basisonderwijs. Bestuurder Joke Middelbeek is trots op de samenwerking: ‘In dit project hebben zes schoolbesturen uit het basisonderwijs en voortgezet onderwijs de handen ineen om samen de mogelijkheden voor zonnepanelen op onze schooldaken te onderzoeken. Door het vervolgens gezamenlijk aan te besteden, hebben we dit mooie resultaat bereikt.’

De zonnepanelen kostten 1,4 miljoen euro. Ze leveren naar verwachting een besparing op de energierekening van circa 150.000 euro per jaar.

Lees meer…

Met doorlopende leerlijnen meer vmbo’ers naar mbo

De doorlopende leerroutes vmbo-mbo zorgen ervoor dat meer leerlingen kiezen voor een mbo-vervolgopleiding. Dat staat in het onderzoeksrapport Doorlopende leerlijnen vmbo mbo 2018.

Sinds 2014 hebben samenwerkingsverbanden van vmbo- en mbo-scholen experimenteerruimte om geïntegreerde leerlijnen vorm te geven. Deze doorlopende leerlijnen beginnen in leerjaar 3 van het vmbo.

Binnen de experimenten zijn er drie soorten routes:

  • De vakmanschaproutes: een doorlopende leerlijn vanuit vmbo (basisberoepsgerichte of kaderberoepsgerichte leerweg) naar alle sectoren op mbo-niveaus 2 en 3.
  • De beroepsroutes: een doorlopende leerlijn vanuit vmbo kader, gemengd of theoretisch naar alle sectoren op mbo-niveau 4.
  • De technologieroutes: een doorlopende leerlijn naar de sectoren Techniek en Groen op mbo-niveau 4.

In het onderzoeksrapport staat onder andere dat het aandeel vmbo’ers dat doorstroomt naar mbo groter is bij leerlingen die gestart zijn met een route dan bij leerlingen van een soortgelijke opleiding zonder doorlopende leerlijn. Ook wordt er minder gewisseld van opleidingsroute tussen vmbo en mbo.

Verder staat in het rapport dat het aantal leerlingen dat start met een doorlopende leerroute in het schooljaar 2017-2018 is gestegen tot 2270. In het leerjaar daarvoor waren het er 1545.

Lees meer…

Oostenrijk stemt tegen hoofddoekjes in scholen

Het Oostenrijkse parlement heeft ingestemd met een verbod op hoofddoekjes in basisscholen.

Het wetsvoorstel tegen hoofddoekjes in basisscholen kreeg met steun van de rechts-conservatieve regeringsfracties van ÖVP en FPÖ een meerderheid in het Oostenrijkse parlement. De aangenomen wet verbiedt het dragen van ‘ideologische of religieuze kleding die het hoofdhaar geheel of grotendeels bedekt’.

Joodse keppeltjes vallen er niet onder, omdat die het hoofdhaar niet geheel of grotendeels bedekken. Ook petten en mutsen tegen de regen of de sneeuw worden niet verboden, omdat die geen ideologische of religieuze functie hebben.

‘Hoofdoekjes belemmeren integratie’

ÖVP-afgevaardigde Rudolf Taschner beschouwt islamitische hoofddoekjes als een symbool van de onderdrukking van meisjes. Hij weerspreekt de kritiek als zou het verbod zijn ingegeven uit populisme. ‘Opkomen voor de verlichting is helemaal niet populistisch’, zo citeert Der Standard hem.

Deze Oostenrijkse krant citeert ook onderwijswoordvoerder Wendelin Mölzer van de FPÖ. ‘Het gaat erom een signaal af te geven tegen de politieke islam. Het hoofddoekje wordt verboden om meisjes in staat te stellen te integreren.’

Verwacht wordt dat er bezwaren tegen het hoofddoekjesverbod zullen worden ingediend bij het Oostenrijkse Constitutionele Hof. Mogelijk botst het hoofddoekjesverbod met de Oostenrijkse Grondwet.

Kamerdebat over artikel 23 vrijheid van onderwijs

De Tweede Kamer houdt nog voor het zomerreces een debat over artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher kreeg hier brede steun voor.

Directe aanleiding voor het debat is de ophef rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school zou artikel 23 gebruiken om onderwijs te verzorgen dat tegen democratisch burgerschap zou ingaan.

Het debat in de Tweede Kamer zal gaan over de vraag of artikel 23 moet worden gemoderniseerd. In de politiek gaan steeds meer stemmen op om dat te doen. De christelijke partijen blijven daar echter tegen. Zij willen koste wat kost het grondwetsartikel behouden zoals dat al sinds 1917 bestaat.

VOS/ABB pleit al jaren voor een modernisering van artikel 23. De vereniging vindt onder andere dat het niet meer van deze tijd is dat scholen leerlingen en personeelsleden op godsdienstige gronden kunnen weigeren of wegsturen.

Onderwijs meest bepalend voor brede welvaart

Brede welvaart hangt het sterkst samen met onderwijsniveau. Dat concludeert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in de Monitor Brede Welvaart 2019.

Met ‘brede welvaart’ doelt het CBS op meer dan alleen het bruto binnenlands product. Het gaat ook over de kwaliteit van leven. Onderwijs en dan met name het onderwijsniveau dat mensen bereiken zijn volgens het CBS factoren die de meeste invloed hebben op de ‘brede welvaart’ in een land.

Persoonlijk welzijn

Het CBS becijferde onder andere het ‘persoonlijk welzijn’ van mensen. Dat is een samenvattende maat voor het welbevinden van mensen. Hierbij komen onder andere de oordelen van mensen over hun gezondheid, hun financiële situatie en hun woonomgeving aan bod.

Het blijkt dat het bereikte onderwijsniveau hier het verschil maakt. Hoogopgeleiden hebben vaker een hoog persoonlijk welzijn dan middelbaar en laagopgeleiden. Van die eerste groep had bijna 76 procent een hoog persoonlijk welzijn, terwijl dat onder laagopgeleiden voor ruim 52 procent gold. Middelbaar opgeleiden zitten daar met ruim 61 procent tussenin.

Lees meer…

Is vrijheid van onderwijs nog wel zo’n goed idee?

Debatcentrum De Balie in Amsterdam houdt een bijeenkomst over de vraag of de vrijheid van onderwijs volgens artikel 23 van de Grondwet nog wel zo’n goed idee is.

De Balie organiseert een ‘symbolische rechtbank’ waarin topadvocaat Gerard Spong uitlegt waarom volgens hem artikel 23 moet worden afgeschaft of op zijn minst grondig moet worden aangepast. Zijn collega Wouter Pors verdedigt artikel 23 juist. Hij beriep zich tijdens verschillende rechtszaken op de vrijheid van onderwijs. Voorafgaand aan de symbolische rechtbank geeft voorzitter Edith Hooge van de Onderwijsraad een minicollege over artikel 23.

Waar, wanneer en tickets

De bijeenkomst in De Balie in Amsterdam is op zondag 26 mei van 15.30 tot 17.30 uur. Tickets kosten 13 euro.

Lees meer…

‘Rijksbekostiging beteugelt religieuze indoctrinatie’

Als de overheid stopt met de bekostiging van religieus onderwijs, wordt het daar met de indoctrinatie alleen maar erger. Dat stelt Stefan Paas, hoogleraar missiologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en de Theologische Universiteit Kampen en tevens theoloog des vaderlands.

Trouw meldt dat hij zich stoort aan wat de christelijke krant ‘hardnekkige misverstanden’ noemt in het debat rondom godsdienstvrijheid en artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs.

‘Voor de duidelijkheid: onderwijsvrijheid is geen privilege van religieuze ouders, maar een recht van iedereen. Het staat in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens: ouders hebben recht onderwijs te zoeken dat aansluit bij de eigen religieuze of filosofische overtuiging. En het staat ook in de mensenrechtenparagraaf van het Europees Handvest. Je kunt niet dus zomaar artikel 23 van de grondwet afschaffen, want dat is strijdig met de mensenrechten’, aldus Paas in Trouw.

Wat de overheid volgens hem wel zou kunnen doen, is stoppen met het bekostigen van het bijzonder onderwijs. ‘Maar als er nu al zorgen zijn over de indoctrinerende invloed van religieus onderwijs, geef ik je op een briefje dat het zonder die bekostiging alleen maar erger wordt. Dan komen er dure privéscholen met schimmige financieringen vanuit Qatar of Saudi-Arabië.’ Paas doelt met dat laatste op het islamitisch onderwijs.

Lees meer…

 

 

‘Populisme direct gevolg van slecht onderwijs’

‘Populisme is het directe gevolg van tekortschietend onderwijs.’ Dat zegt Andreas Schleiger in De Groene Amsterdammer. Hij is directeur Educatie en Vaardigheden bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Het artikel in De Groene Amsterdammer waarin Schleiger aan het woord komt, gaat over een OESO-onderzoek dat hij leidt naar de ontwikkeling van emotionele en sociale vaardigheden bij de jeugd. Die vaardigheden leggen volgens hem steeds meer gewicht in de schaal nu feitenkennis aan belang inboet doordat alles op internet is te vinden.

De OESO vindt dat goed onderwijs niet meer zonder educatie in sociale en emotionele vaardigheden kan. Die vaardigheden zijn noodzakelijk, zo is de gedachte, omdat het in de huidige samenleving van essentieel belang is om met elkaar samen te werken. Ook is het noodzakelijk om de kinderen van nu te leren hoe zij zich aan veranderende omstandigheden kunnen aanpassen.

Veranderende maatschappij

Over de continu veranderende maatschappij en het onvermogen van sommige mensen om zich daaraan aan te passen, merkt Schleiger op dat dit een algemeen menselijke eigenschap is. Het onderwijs moet daar volgens hem op inspelen.

‘Het voornaamste dat het onderwijs moet doen, is mensen een betrouwbaar kompas meegeven, zodat ze hun eigen weg kunnen vinden. Als je geen vloer hebt om op te staan, bouw je een muur om je heen. Dat is een natuurlijk menselijk instinct. Dat zien we nu. Mensen kunnen de nieuwe wereld niet navigeren en ze voelen geen grond onder de voeten. Populisme is het directe gevolg van tekortschietend onderwijs’, aldus Schleiger.

Lees het artikel in De Groene Amsterdammer

 

‘Meer focus nodig op gelijke kansen in onderwijs’

Van de leerkrachten van basisscholen in achterstandswijken signaleert 93 procent vaak kinderen met problemen op school, terwijl dit in reguliere wijken 59 procent is. Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van de Stichting Kinderpostzegels Nederland, de ABN AMRO Foundation en het Jeugdeducatiefonds.

Het onderzoek wijst uit dat leerkrachten van basisscholen in achterstandswijken sterk het gevoel hebben dat kinderen geen gelijke kansen hebben. ‘Dat komt doordat ouders met kinderen in achterstandswijken vaker te maken hebben met een complexe thuissituatie. Dit heeft zijn weerslag op hun ontwikkeling, gedrag en kansen voor de toekomst’, zo melden de opdrachtgevers van het onderzoek. Zij noemen de onderzoeksresultaten ‘ronduit zorgelijk’.

Volgens directeur Hans Spekman van het Jeugdeducatiefonds zijn gelijke kansen in het onderwijs ver te zoeken. ‘Het moet echt anders’, aldus de voormalige PvdA-voorzitter.

Lees meer…

‘Bestrijding antisemitisme begint in scholen’

‘De echte bestrijding van antisemitisme begint in de schoolbanken, van elke school, waar dan ook.’ Dat benadrukt voorzitter Eddo Verdoner van het Centraal Joods Overleg op de opiniepagina van Trouw.

Het opiniestuk van Verdoner volgt op de recente schietpartij in een synagoge in de Amerikaanse plaats Poway, bij San Diego in Californië. Daarbij viel één dode en raakten drie mensen gewond. Er werd een 19-jarige student opgepakt. Hij zou zich voorafgaand aan de aanslag op sociale media antisemitisch hebben geuit.

‘De synagoge staat voor je identiteit, identiteit houdt je drijvend, en die aanslag is de spijker in je rubberboot. Dat gevoel zal niet alleen joden bekruipen, maar ook de christenen in Sri Lanka en de moslims in Christchurch’, aldus Verdoner. Hij brengt de aanslag in verband met de opkomst van populisme en de polarisatie van het politieke debat. Daardoor duiken volgens hem weer racistische elementen op.

Het is het beste, zo stelt Verdoner, om dit in het onderwijs te bestrijden. Er moeten daartoe wat hem betreft verplichte lesprogramma’s komen. Scholen zouden ook kennismaking met andere culturen moeten stimuleren.

Lees meer…