Ook steun Eerste Kamer voor verplichte eindtoets

Het CDA en D66 zijn voor een verplichte eindtoets in het basisonderwijs. Daarmee kan het kabinet ook rekenen op voldoende steun in de Eerste Kamer.

Na de deal die de regeringsfracties van VVD en PvdA hadden gesloten over een verplichte eindtoets, is het hun gelukt om hiervoor de steun van CDA en D66 te krijgen. Maar die steun kregen ze niet voor niets. Zo dwong het CDA af dat de gemiddelde score per school niet openbaar mag worden gemaakt.

Hete aardappel
Het is nog maar de vraag wat die eis waard is, nu de rechter zich moet uitspreken over een verzoek van RTL Nieuws tot openbaarmaking van de gemiddelde Citoscores per school. RTL Nieuws is hiertoe een procedure op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) begonnen. Staatssecretaris Sander Dekker van OCW wil na veel verzet van het onderwijs tegen het Wob-verzoek zijn vingers hier niet aan branden en heeft de hete aardappel doorgeschoven naar de rechter.

VOS/ABB en de andere besturenorganisatie hebben er bij de Tweede Kamer op aangedrongen om de eindtoets niet te verplichten. Die oproep houdt verband met de wens van staatssecretaris Dekker dat de Inspectie van het Onderwijs de gemiddelde scores mag gebruiken om de kwaliteit van de scholen te bepalen. Hiermee zouden de Citogegevens oneigenlijk worden gebruikt, omdat de toets niet is bedoeld als beoordelingscriterium voor scholen, maar als hulpmiddel om individuele leerlingen een weloverwogen advies te geven voor het voortgezet onderwijs.

Vrije keuze
VVD en PvdA hebben voor de steun van CDA en D66 ook moeten toezeggen dat basisscholen niet gebonden zijn aan de Citotoets. Het wordt dus wel verplicht om een eindtoets af te nemen, maar de scholen mogen zelf kiezen welke toets zij gebruiken. In de praktijk zal dit weinig uitmaken, omdat nu al negen op de tien basisscholen de Citotoets gebruiken. Toch is het een goed signaal dat de scholen in principe een vrije keuze houden en dat het Cito van het kabinet dus niet het monopolie krijgt.

Op aandringen van de PvdA is afgesproken dat het hoogste advies telt, waarbij wordt gekeken naar het advies van de basisschool op basis van het leerlingvolgsysteem en het resultaat van de eindtoets. Dit betekent in de praktijk dat bijvoorbeeld een gymnasium een leerling moet toelaten als de basisschool met een positief advies komt, maar de bewuste leerling niet een Citoscore van 545 of hoger heeft. Sommige gymnasia hebben al aangekondigd dat ze overwegen zelf een toelatingsexamen te gaan hanteren, zodat ze alleen de leerlingen hoeven toe te laten die het beste presteren.

Dynamisch
Op advies van de VVD komt er een dynamische eindtoets. De leerlingen beginnen met dezelfde toets, maar alleen als ze veel vragen goed hebben, gaan ze door naar een hoger niveau. Leerlingen die niet goed presteren, hoeven dus niet de moeilijke opgaven te maken.

Last but not least: de eindtoets verschuift naar het einde van het schooljaar. Nu wordt de eindtoets in groep 8 nog afgenomen in februari, maar dat wordt mei of juni. In het voortgezet onderwijs is daar verzet tegen, omdat de toetsresultaten dan later komen dan de inschrijving van de leerlingen.

Zie ook de gerelateerde berichten in de rechterkolom.