Concept Code Onderwijsbestuur bijgesteld

Na een uitgebreide gespreksronde met leden heeft VOS/ABB het concept van de Code Goed Onderwijsbestuur aangepast. In dit artikel worden de aanpassingen op hoofdlijnen aangegeven. Het tweede, bijgestelde concept treft u hiernaast aan. Lees verder

In de eerste helft van 2005 start VOS/ABB het overleg met andere onderwijsorganisaties om na te gaan of er voor de sectoren primair en voortgezet onderwijs een uniforme code vastgesteld kan worden.

Vele opmerkingen en suggesties
Het eerste concept is in augustus 2004 door VOS/ABB gepubliceerd. Dit eerste concept is in vele bijeenkomsten met leden van onze vereniging onderwerp van discussie geweest. Deze discussieronde is voorlopig afgerond op de algemene ledenvergadering van VOS/ABB, die op 14 oktober 2004 in Utrecht plaatsvond. Rekeninghoudend met de gevoerde discussies, de gemaakte opmerkingen en ontvangen suggesties is de conceptcode bijgesteld. 

VOS/ABB treedt nu in overleg met de andere organisaties voor bestuur en management, de WVO, AVS en de Schoolmanagers_VO om te bezien of het haalbaar is om voor zowel de sector primair als voor de sector voortgezet onderwijs een uniforme code vast te stellen. In dat overleg is voor VOS/ABB de conceptcode, die in samenspraak met de leden van VOS/ABB tot stand is gekomen, uitgangspunt en leidraad. Wij houden u op de hoogte van het verloop van dit overleg.

Hulpmiddelen en instrumenten
Ook al heeft de Code Goed Onderwijsbestuur van VOS/ABB nog de status van een concept, hij kan toch al goed gebruikt worden om binnen uw organisatie aandacht te (blijven) besteden aan het thema ‘goed onderwijsbestuur’ en daarbij de conceptcode als hulpmiddel te gebruiken.

In de loop van 2005 zullen wij ter ondersteuning van de discussie over en ontwikkeling van  ‘goed onderwijsbestuur’ een aantal hulpmiddelen en instrumenten ontwikkelen. Daarbij denken wij onder andere aan een modelmanagementstatuut, een modelregeling werving en selectie bestuursleden, informatie over de (on)mogelijkheden om het raad van toezichtmodel in het onderwijs toe te passen, modelstatuten voor het raad van toezichtmodel, een model voor onderlinge bestuurlijke visitatie, een model voor de cyclus planning en control en een beloningsleidraad voor bezoldigde bestuurders.

Vanzelfsprekend kunt u ter ondersteuning en begeleiding van een proces van discussie over goed onderwijsbestuur in uw organisatie een beroep doen op de consultancy van VOS/ABB.  Voor nadere informatie daarover kunt u zich wenden tot Robert Mentink, tel. 0348-405242, rmentink@vosabb.nl

Beknopt overzicht van de bijstellingen

·        Een uniforme code versus verschillende modellen

Gepleit is voor handhaving van het idee van een uniforme code, die in beginsel op uiteenlopende bestuurlijke situaties van toepassing zou moeten kunnen zijn. Daarbij is ook de optie genoemd te streven naar een code die voor de gehele onderwijssector functioneel zou kunnen zijn. Tegelijkertijd is echter benadrukt dat het wenselijk is ten behoeve van die besturen, die naast het bestuur een zogenoemde raad van toezicht kennen, een code uit te schrijven die specifiek op die situatie is geënt.     

·        Principes versus een normatieve regeling

Een code kan zich beperken tot het formuleren van een aantal richtinggevende principes of uitgangspunten dan wel verder gaan door die uitgangspunten in concrete normatieve bepalingen uit te werken. Over de te kiezen richting wordt uiteenlopend gedacht. Lettend op de uitgevoerde peiling in de verschillende bijeenkomsten is er op dit punt sprake van een fifty-fifty verdeling.

In ieder geval is beklemtoond, dat de code niet te veel normen moet opleggen en niet te veel opdrachten moet verstrekken. ‘Pas op voor bureaucratie’. Het moet een levend document zijn, dat men voor een belangrijk deel zelf moet kunnen invullen, rekeninghoudend met de eigen situatie.

Bijstelling:

Beide genoemde discussiepunten raken elkaar. Kiest men voor een code die voor het gehele onderwijs toegepast kan worden dan zal men – gelet op het heterogene bestuurlijke landschap van het onderwijs – sneller uitkomen op een code die een algemener karakter heeft en zich in hoofdlijnen tot principes zal beperken.

Om recht te doen aan de gevoerde discussies en ingebrachte reacties kiest VOS/ABB voor de opzet, waarbij op basis van dezelfde principes en uitgangspunten twee modellen zijn uitgeschreven. Een standaardmodel en een model raad van toezicht.

·        Scheiding bestuur en intern toezicht

De noodzaak om de functies van het besturen en het uitoefenen van intern toezicht op dat besturen te scheiden en op een bepaalde manier te regelen wordt breed gedragen. Daarbij is wel door velen de kanttekening gemaakt dat in de eerdere conceptcode te veel het accent ligt op het financiële toezicht. Dat toezicht zou breder moeten zijn, ook moeten toezien op de kwaliteit van de organisatie, het bereiken van doelstellingen etc.

Daarnaast is aangegeven dat de wijze waarop het interne toezicht vorm wordt gegeven afhangt van de eigen situatie. In verband daarmee is het bijvoorbeeld niet passend de instelling van ene audit-commissie in de code voor te schrijven.  

Bijstelling:

Door een aparte uitwerking te maken ten behoeve van organisaties die een raad van toezicht kennen en voorbeelden te noemen hoe de scheiding tussen bestuur en intern toezicht vorm kan worden gegeven, wordt tegemoet gekomen aan de wens voor maatwerk. Het terrein van het intern toezicht is breder gemaakt (niet beperken tot het louter financieel toezicht). Verschillende vormen van intern toezicht zijn als voorbeeld genoemd en niet als voorschrift geformuleerd.

·        Relatie gemeentebestuur en verzelfstandigd openbaar schoolbestuur

Over de vraag of de relatie tussen het gemeentebestuur en het verzelfstandigde openbare schoolbestuur – naast de wettelijk en statutair geldende afspraken – verdieping behoeft en meerwaarde kan hebben, wordt verschillend geoordeeld. Wel leeft breed de opvatting dit thema niet expliciet in een (model)code uit te werken.

Bijstelling:

De in de ontwerpcode gedane suggestie om in de code een nadere uitwerking van de genoemde verdieping van de relatie tussen het gemeentebestuur en het verzelfstandigde openbare schoolbestuur op te nemen, is geschrapt. VOS/ABB zal in de loop van 2005 wel nader in overleg treden met de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG)  om te bezien op welke wijze vorm gegeven kan worden aan de relatie tussen het gemeentebestuur en het verzelfstandigde openbare schoolbestuur.

Informatie: Klaas te Bos, tel. 0348-405227,  ntebos@vosabb.nl.  

Bijlagen

Delen: Email this to someoneShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn