Europees aanbesteden….een must?

Europees aanbesteden, daar krijgen scholen steeds meer mee te maken. Zeker nu de bestuurlijke schaalvergroting een grote vlucht neemt. De noodzaak om Europees aan te besteden neemt alleen maar toe. Lees verder

Europees aanbesteden is om een drietal redenen in het leven geroepen. De eerste reden is het creëren van een open Europese markt. Daarnaast waren marktwerking en het bevorderen van doelmatig gebruik van overheidsgelden belangrijke redenen. Bij  de werking hiervan kunnen overigens wel vraagtekens worden geplaatst. Al is het alleen maar omdat de procedures ingewikkeld en langdurig zijn en het niet erg waarschijnlijk is dat plotsklaps een Italiaans schoonmaakbedrijf  zal inschrijven voor een schoonmaakcontract in bijvoorbeeld Drenthe.

Overheidsopdrachten
Bij Europees aanbesteden gaat het om overheidsopdrachten. Daarnaast is het begrip “aanbestedende dienst” (de opdrachtgever) van belang. Hieronder vallen de staat, publiekrechtelijke instellingen (bijvoorbeeld gemeenten) en verenigingen gevormd door een van deze lichamen. Publiekrechtelijke instellingen zijn instellingen die zijn opgericht met het doel te voorzien in het algemeen belang zonder industriele of commerciele doelstellingen. Dat betekent dat ook een verzelfstandigd openbaar schoolbestuur (bijvoorbeeld een stichtingsbestuur) hieronder valt. 

Drempelbedrag
Bij de europese aanbesteding wordt voorts onderscheid gemaakt tussen de aanbesteding van werken (bijvoorbeeld de nieuwbouw van een school) leveringen (aankoop, huur of lease) en diensten ( onderhoudscontracten, schoonmaakcontracten etc.). Bij de beantwoording van de vraag of aanbesteding onder de europese richtlijn valt is het belangrijk vooraf een objectieve raming te maken van de kosten, omdat er sprake is van een drempelbedrag. Voor werken geldt een drempel van € 5.923.624,–. Voor leveringen is dat € 236.945,– en voor diensten € 200.000,–. Deze bedragen zijn exclusief BTW. Bij deze bedragen gaat het erom dat rekening gehouden moet worden met het volledige bedrag van het contract. Bij meerjaarlijkse overeenkomsten moet dus het totaalbedrag van alle jaren worden gehanteerd.

Indien de opdracht deze bedragen niet overschrijdt bent u in principe vrij zelf te bepalen op welke wijze de aanbesteding plaatsvindt. Toch moet ook daar rekening gehouden worden met een paar – ook in het Europese recht vastgelegde – algemene beginselen van “Gemeenschapsrecht”. De aanbesteding moet dan objectief (eenduidigheid over aan de inschrijvers te stellen eisen) transparant (helderheid over de te volgen procedure) en non-discriminerend (inschrijvers moeten gelijke kansen krijgen) zijn.

Risico’s
Als een bestuur de regels met betrekking tot het Europees aanbesteden niet naleeft, levert dat een aantal risico’s op. Naarmate er sprake is van een slechte economie of grote concurrentie zullen de risico’s voor de aanbesteder toenemen. Immers aanbieders zullen dan eerder geneigd zijn bezwaar te maken tegen het niet volgen van de procedure.
De sancties die kunnen worden opgelegd zijn:
1) veroordeling tot heraanbesteding
2) een verbod om de opdracht ten uitvoer te brengen
3) een veroordeling tot schadevergoeding aan de benadeelde aanbieder
4) een combinatie hiervan.

Zoals gezegd zijn de procedures lang en ingewikkeld. Vooral bij besturen die hier niet eerder mee te maken hebben gehad, kan het verstandig zijn zich hierbij te laten begeleiden
Er zijn verschillende bureaus die hierin gespecialiseerd zijn.  Een daarvan is Pro Mereor in Arnhem.