Fouten gemeente Groningen basis van problemen O2G2

De gemeente Groningen stond zelf aan de basis van de financiële problemen bij het openbare schoolbestuur O2G2. Het toenmalige college van burgemeester en wethouders heeft te snel en onzorgvuldig gehandeld bij de verzelfstandiging.

Lees verder

Dat blijkt uit het onderzoeksrapport ‘Verzelfstandiging openbaar onderwijs Groningen’, dat op 19 december door de gemeenteraad wordt behandeld. De conclusies van het onderzoek, dat in opdracht van de gemeenteraad door een aantal raadsleden is uitgevoerd, liegen er niet om:

* Het verzelfstandigingsproces in Groningen is te snel gegaan, wat ten koste ging van de zorgvuldigheid.
* B & W hebben te weinig geluisterd naar signalen uit het onderwijsveld en van experts met betrekking tot de hoogte van de bruidsschat en de vermogenspositie van O2G2.
* Het college van B & W heeft geen formele ‘tegenkracht’ georganiseerd.

Over dat laatste punt leggen de onderzoekers uit dat de bestuurders van de nieuwe stichting openbaar onderwijs te laat in het proces werden benoemd om als tegenkracht te kunnen fungeren. Zodoende was er niemand die tijdens de verzelfstandiging voldoende opkwam voor de belangen van de nieuwe stichting.

Ook de gemeenteraad van de stad Groningen werd te weinig betrokken. Letterlijk staat in het rapport: ‘Signalen en kritische kanttekeningen, die door de gemeenteraad wel degelijk zijn gemaakt, zijn onvoldoende serieus en ook onvoldoende ter harte genomen. Dat het college naliet de voor een zorgvuldig proces noodzakelijke ‘tegenmacht’ te organiseren, had er juist toe moeten leiden dat het college de gemeenteraad beter gehoord en actiever betrokken had.’

Onvoldoende waarborgen
Volgens de onderzoekers is in het hele proces het gemeentelijk perspectief dominant geweest. Dit blijkt vooral uit het feit dat er onvoldoende waarborgen werden opgenomen voor een gezonde financiële positie van het openbaar onderwijs op de middellange termijn.

Ook na 1 januari 2010, toen het bestuur van O2G2 was aangetreden, heeft het college ‘onvoldoende sensitief gereageerd op kritische vragen vanuit O2G2 over de negatieve jaarrekening 2009 en eventuele gevolgen voor de financiële positie van het schoolbestuur’. Ook heeft het college de gemeenteraad te laat geïnformeerd over die situatie.

De gemeente Groningen heeft het openbaar schoolbestuur later alsnog een bedrag van 11,5 miljoen euro uitbetaald om uit de rode cijfers te komen.

Geen wanbestuur
Uit deze reconstructie blijkt dat er in Groningen geen sprake is geweest van wanbestuur bij het openbaar onderwijs, zoals de Algemene Onderwijsbond (AOb) onlangs wilde doen geloven in een artikel in het AOb-blad. Daarin stond dat veel openbare schoolbesturen in de financiële nood zitten, maar daarbij verzuimt het blad te kijken naar bijzondere omstandigheden, zoals bijvoorbeeld fouten bij de overdracht van het bestuur. Verzelfstandiging van het openbaar onderwijs is een ingewikkeld proces, waar gemeenten geen ervaring mee hebbenn en waarmee – zoals blijkt in het geval van Groningen – wel eens wat mis is gegaan.

Waar het AOb al evenmin naar kijkt, is het aantal gevallen waarin de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs wél goed is gegaan. In veel gemeenten zijn de verzelfstandigde schoolbesturen niet alleen financieel gezond, maar zien zij ook kans in korte tijd de onderwijskwaliteit van de openbare scholen te verbeteren. Van deze succesvolle besturen zijn er veel meer – VOS/ABB kent ze! – dan de 13 schoolbesturen die AOb (deels onterecht) noemt.