Krimp: raad bepaalt = gemeente betaalt

De Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) betwijfelt of het ooit zal voorkomen dat een gemeenteraad besluit tot overname van een openbare basisschool als het verzelfstandigde schoolbestuur tot sluiting wil overgaan. Toch is het van belang dat deze mogelijkheid wettelijk wordt vastgelegd, benadrukt VOS/ABB.

De VOO spreekt haar twijfel uit in een brief aan staatssecretaris Sander Dekker van OCW, waarin de samenwerkingspartner van VOS/ABB ook ingaat op andere aspecten van voorgestelde wetswijzigingen in verband met het stichten en opheffen van openbare scholen door verzelfstandigde schoolbesturen.

VOS/ABB vindt het voor verzelfstandigde schoolbesturen van groot belang dat in een regeling wordt vastgelegd dat de gemeenteraad de mogelijkheid krijgt om een openbare basisschool over te nemen als het bestuur deze school uit kwalitatieve en financiële overwegingen wil sluiten. Hiermee kan herhaling worden voorkomen van de situatie dat de gemeenteraad het verzelfstandigde schoolbestuur dwingt een schooltje open te houden, met alle financiële gevolgen voor dat bestuur van dien.

Moskeflapper
Deze situatie deed zich in 2011 voor in de Friese gemeente Franekeradeel. De gemeenteraad besloot dat het openbare basisschooltje Moskeflapper in het dorp Herbaijum open moest blijven. Dit was een succes voor het actiecomité in het dorp, dat de school per se open wilde houden. Het comité kreeg daarvoor steun van de Friese weerman Piet Paulusma.

De bij VOS/ABB aangesloten stichting Radius wilde het schooltje sluiten. Dat voornemen werd overgenomen door het college van B&W, maar de gemeenteraad van Franekeradeel verwierp dat plan dus. Dit betekende dat het schoolbestuur door de gemeenteraad werd gedwongen om het schooltje open te houden, waardoor het bestuur voor een in zijn ogen onverantwoorde financiële verplichting werd gesteld.

Door in de wet vast te leggen dat de gemeenteraad in dergelijke gevallen kan besluiten tot overname van een klein basisschooltje, bijvoorbeeld voor het behoud van de leefbaarheid in een kleine plattelandskern, kan worden voorkomen dat het verzelfstandigde schoolbestuur financieel de dupe wordt. Het is dan aan de gemeente om voor een financiële oplossing te zorgen.

Wie bepaalt betaalt
In de praktijk zal waarschijnlijk blijken dat slechts weinig gemeenteraden de financiële verantwoordelijkheid willen overnemen voor een klein basisschooltje, waarvan het schoolbestuur het onverantwoord vindt om het open te houden. De bewuste gemeente zal in dat geval voor extra uitgaven komen te staan, wat zeker in de huidige tijd van financiële krapte bij de gemeenten onwenselijk zal worden geacht.

Toch is het belangrijk dat de regeling er komt, omdat als een gemeenteraad in tegenstelling tot een verzelfstandigd bestuur voor openbaar onderwijs vindt dat een schooltje moet blijven bestaan, de raad hiervoor ook de financiële verantwoordelijkheid dient te nemen.

Ook brief VOS/ABB
De brief van VOO volgt op een brief die VOS/ABB aan de staatssecretaris heeft gestuurd. De brief van VOS/ABB gaat ook in op maatregelen die nodig zijn om de gevolgen van demografische krimp op het (openbaar en algemeen toegankelijk) onderwijs aan te pakken.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl