Gymnasiumafdeling verplicht Grieks te geven

Scholengemeenschappen met gymnasiumlicentie hebben soms het probleem dat er te weinig leerlingen zijn die interesse hebben in het vak Grieks, terwijl de wet de gymnasia wel verplicht dat vak aan te bieden. Omdat het in zo’n geval moeilijk is binnen de school een breed draagvlak te vinden voor bekostiging van de lessen, gaan scholen op zoek naar creatieve oplossingen. Wat kan wel en wat kan niet? Lees verder

Dit jaar heeft de Landelijke Klachtencommissie een klacht behandeld van een gymnasiumleerlinge en haar ouders die zich erover beklaagden dat het meisje werd uitgesloten van het volgen van lessen Grieks terwijl een beperkte groep leerlingen uit haar klas dat wel mocht. Daarnaast klaagden zij dat de school niet schriftelijk aan alle betrokken ouders kenbaar heeft gemaakt dat er weer lessen Grieks gegeven zouden worden en evenmin dat deelname aan het vak Grieks door het bewuste meisje voor de school onbespreekbaar was.

De betrokken leerlinge zat ten tijde van het indienen van de klacht met twaalf andere leerlingen in de vijfde klas van het gymnasium. In het vierde leerjaar kwam Grieks niet meer voor in de lessentabel. Een paar maanden voor het einde van dat schooljaar heeft een klasgenote van de leerlinge aan de betrokken vakdocent gevraagd of ze toch Grieks kon krijgen. Uiteindelijk kregen drie leerlingen de mogelijkheid Grieks te volgen.

Standpunt school

De school beschikt sinds een aantal jaren over een gymnasiumafdeling. Tot op heden was het nooit mogelijk eindexamen te doen in het vak Grieks. In het RST-rapport van 2002 heeft de Onderwijsinspectie aangegeven dat de school voor het behoud van de gymnasiumlicentie naast Latijn ook Grieks als mogelijk examenvak in het onderwijsaanbod dient op te nemen.

De school stelt zich op het standpunt dat zij weliswaar in beginsel verplicht is Grieks als eindexamenvak aan te bieden, maar dat het bevoegd gezag vervolgens kan beslissen of het vak, met het oog op de uitvoerbaarheid, daadwerkelijk in de lessentabel wordt opgenomen. Het bevoegd gezag heeft in dit geval besloten de lessen Grieks voor een beperkt groepje leerlingen te faciliteren buiten het rooster om. Er werd geen formatie voor de lessen Grieks toegekend. Binnen de normjaartaak van de docent was voor reguliere lessen Grieks in dat schooljaar geen tijd beschikbaar.

De leerlingen die zijn toegelaten tot de niet-reguliere lessen zouden een cijfer vermeld krijgen op hun rapport en uiteindelijk deelnemen aan het schoolexamen Grieks.

De school heeft geen schriftelijke mededeling gedaan aan alle gymnasiumleerlingen en hun ouders omdat het hier niet gaat om een regulier aanbod van lessen Grieks, maar om een buitengewoon project. Alleen leerlingen die een reële kans hadden op slagen voor het eindexamen Grieks en hun ouders zijn benaderd. Wanneer alle geïnteresseerde leerlingen zouden worden toegelaten, dus ook de minder capabele en minder gemotiveerde, zou één contactuur per week onvoldoende zijn om de leerlingen adequaat te begeleiden in hun voorbereiding op het eindexamen.

Beoordeling door de LKC

De Commissie stelt in haar advies voorop dat het prijzenswaardig is dat de school naar oplossingen zoekt om leerlingen zoveel mogelijk in hun wensen tegemoet te komen. Meer nog is het lofwaardig dat een vakdocent bereid is zijn tijd buiten de gestelde jaartaak om beschikbaar te stellen en inspanningen te leveren om leerlingen te begeleiden.

De Commissie stelt echter vast dat de school, door slechts aan een selecte groep leerlingen buiten de reguliere lessen om Grieks te geven, er in casu niet in is geslaagd een aanvaardbare oplossing te vinden. De wettelijke verplichting voor een scholengemeenschap met gymnasiumafdeling om zowel Latijn als Grieks aan te bieden is te vinden in artikel 7 lid 2 juncto lid 4 en artikel 13 lid 1 juncto lid 6 van de Wet op het voortgezet onderwijs. Of nu vervolgens om praktische redenen door het bevoegd gezag kan worden afgezien van het daadwerkelijk aanbieden van een van beide vakken of niet, in casu moet geconstateerd worden dat er door het bevoegd gezag besloten is het vak Grieks aan te bieden. Dit aanbod gold slechts voor een beperkte groep leerlingen.

Wanneer een school echter besluit (al dan niet buiten de formatie om) een vak aan te bieden waartoe zij wettelijk verplicht is, dan dient dit vak open te staan voor alle leerlingen die daarvoor volgens de wet in aanmerking komen. Wanneer de school er naar streeft leerlingen in hun wensen tegemoet te komen dient de school leerlingen met dezelfde wensen gelijk te behandelen.

Gesteld al dat het bevoegd gezag de vrijheid toekomt, zoals de school heeft gesteld, dat het ervan kan afzien het vak Grieks daadwerkelijk als regulier eindexamenvak in het lesrooster op te nemen en gesteld dat het uit dien hoofde heeft mogen kiezen voor een buitenregulier aanbod onder toepassing van bepaalde selectiecriteria, dan moeten deze objectief en ‘hard’ zijn en vooraf kenbaar zijn gemaakt aan alle leerlingen.

De Commissie heeft geconstateerd dat het in onderhavig geval niet een zodanig buitenregulier aanbod is dat het niet meer onder de verantwoordelijkheid van de school is te rangschikken. Het gaat hier wel degelijk om een door de school georganiseerde specifieke oplossing waarbij de cijfers voor Grieks op het schoolrapport worden vermeld en het uiteindelijk zal leiden tot een schoolexamen. Alle betrokken leerlingen hadden geïnformeerd dienen te worden over de start van de lessen, los van de vraag of zij na aanmelding door de selectie zouden zijn gekomen.

De LKC beoordeelde de klacht gegrond.

Advies aan het schoolbestuur

De Commissie heeft het bevoegd gezag geadviseerd er voor zorg te dragen dat de gevolgen van het uitsluiten van deelname aan de lessen Grieks teniet worden gedaan of zo veel mogelijk worden beperkt. De Commissie heeft geadviseerd intern dan wel extern een zowel voor de betrokken leerlinge als voor de vakdocent werkbare oplossing te zoeken, zodanig dat de tot nu toe uitgesloten leerlinge, indien dat haalbaar is, eindexamen Grieks kan doen.

Informatie: www.lgc-lkc.nl