Identiteitsontwikkeling in openbaar onderwijs

‘Identiteitsontwikkeling in het openbaar onderwijs’ is een onderzoek naar opvattingen van leerlingen, ouders en leerkrachten in het openbaar onderwijs. Wiel Veugelers en Ewoud de Kat, 2005. Hieronder een samenvatting. Lees verder

Leerlingen
De leerlingen hebben opvallend sterke beelden van het christelijk onderwijs; dat is volgens hen relatief traditioneel. Leerlingen waarderen het dat ze op de openbare school niet hoeven deel te nemen aan levensbeschouwelijke activiteiten. Volgens leerlingen zijn christelijke scholen strenger, zij waarderen het minder strenge schoolklimaat op hun school. De voorkeur voor hun openbare school komt in het onderwijs duidelijk naar voren. Leerlingen van de overwegend witte scholen uit het onderzoek waarderen ook dat op hun school meer kinderen uit ander culturen zitten.

Ouders
Het eerste waar ouders over beginnen is de sfeer van de school. Vervolgens de nabijheid en dan pas de echte identiteit. Ouders waarderen het openbare karakter van de school,  maar vinden het wel positief als er aandacht is voor levensbeschouwelijke vragen en als er levensbeschouwelijke keuzevakken worden aangeboden.

Ouders hechten belang aan het openbare karakter en de actieve pluriformiteit , maar de sfeer is belangrijker. De schoolcultuur en de omgangsvormen zijn volgens ouders in vergelijking met christelijke scholen wat gelijkwaardiger en er wordt meer met dan tegen de leerlingen gepraat. Deze sfeer wordt volgens ouders niet alleen door de identiteit bepaald maar ook omdat de school klein is en de leerkrachten veel aandacht hebben voor de begeleiding van de leerlingen. Voor een kleine streng christelijke groep die bewust kiest voor het openbaar onderwijs is het christelijke de impliciete norm en het openbaar onderwijs de bijzondere keuze. Net andersom dus.

Leerkrachten
De meeste leerkrachten geven aan dat ze bewust hebben gekozen voor het openbaar onderwijs. Ze vinden de algemene toegankelijkheid en het waarderen van verschillen positief. Ze scheiden liever het onderwijs en de levensbeschouwing. Wel geven ze aandacht aan levensbeschouwingen en vieringen, maar zijn er volgens hen minder actief in dan hun collega’s op christelijke scholen.

Bij leerkrachten bestaan veel kleine irritaties over het bijzonder onderwijs, bijvoorbeeld het niet aannemen van alle leerlingen en gebrek aan openheid. De leerkrachten van kleine en middelgrote steden met bijna allemaal van oudsher een overwegend christelijke bevolking hebben sterk het gevoel dat zij zich als openbare scholen moeten waarmaken, dat de christelijke scholen de norm zijn. Het lijkt volgens hen wel of de christelijke scholen openbaar zijn en de openbare scholen bijzonder.