Inzet van schoolbesturen loont

De kwaliteit van het onderwijs hangt sterk af van de kwaliteit van de schoolleiders en -bestuurders. Het is goed dat de Inspectie van het Onderwijs dit in het Onderwijsverslag 2012-2013 benadrukt. Het laat zien dat bestuur en management worden erkend als cruciale voorwaarde voor goed onderwijs, zeggen Ritske van der Veen en Anna Schipper van VOS/ABB.

Het zijn de leraren die leerlingen goed onderwijs geven. Zij staan voor de klas, of zoals dat in het onderwijs vaak wordt gezegd ‘met de poten in de modder’. Een uitspraak die wij nooit zo goed hebben begrepen, omdat die suggereert dat het in het onderwijs slechts moeizaam voortmodderen is. Goed onderwijs verdient positieve beeldspraak!

Afgezien van dat modderige beeld, is het niet zo dat alleen leraren goed onderwijs maken. Het is, zo constateert de inspectie terecht, een samenspel van personeel, schoolleiders en –bestuurders. Organisaties waarin die drie groepen met elkaar de schouders eronder zetten, bereiken de beste resultaten. Dat dit werkt, blijkt uit de afname van het aantal zwakke en zeer zwakke scholen.

Aan de kwaliteit van die samenwerking kan nog wel het één en ander worden verbeterd. Het beeld van de inspectie dat schoolleiders over het algemeen goed functioneren, herkennen wij in de praktijk. Maar wij herkennen helaas ook het beeld dat het hun nogal eens ontbreekt aan zelfreflectie – een gebrek dat overigens meer mensen parten speelt.

Ook zien we dat het management niet altijd voldoende alert is op risico’s die de kwaliteit van het onderwijs onder druk kunnen zetten. Dit benadrukt het belang van verdere professionalisering van schoolleiders. Als zij goed functioneren, komt dat immers de kwaliteit van de school ten goede.

Kritischer is de inspectie over de rol van de schoolbesturen. De inspectie stelt terecht dat de kwaliteit van de schoolleiders, en daarmee de kwaliteit van het onderwijs, gebaat is bij goede schoolbestuurders die daarop actief sturen. Dit is nog onvoldoende het geval, zo staat in het Onderwijsverslag, omdat de meeste besturen de kwaliteit van hun scholen slechts globaal in de gaten houden. Ook het functioneren van hun schoolleiders volgen zij slechts in grote lijnen.

Ook dit punt uit het Onderwijsverslag herkennen wij. Het is natuurlijk niet zo dat het overal kommer en kwel is – verre van dat! – maar als we in het primair en voortgezet onderwijs een volgende kwaliteitsslag willen maken, dan zullen schoolbestuurders daar meer op moeten focussen. De inzet van besturen loont, concludeert de inspectie. Daar zijn wij het helemaal mee eens!

Ritske van der Veen, directeur VOS/ABB
Anna Schipper, adjunct-directeur VOS/ABB