Kabinet valt: kansen en risico’s

De val van het kabinet mag geen vertraging opleveren voor belangrijke kwesties in het onderwijs, maar de nieuwe politieke situatie biedt ook kansen. Ik denk daarbij aan de vraag of de bezuiniging van ruim 90 miljoen euro op de lumpsum van het primair onderwijs wel kan doorgaan. Die bezuiniging is immers nog niet operationeel en zou dus kunnen behoren tot de controversiële onderwerpen, waar een volgend kabinet en een nieuw samengestelde Tweede Kamer naar moeten kijken. Lees verder

Het staat als een paal boven water, waarin het vierde kabinet-Balkende half is gezonken, dat bezuinigingen op het onderwijs controversieel zijn. Onderwijs is immers een onmisbare pijler waar onze moderne samenleving op rust. Die pijler mag zeker niet verzwakt raken nu Nederland er economisch moeilijk voorstaat. Anders raakt de samenleving op een afbrokkelend fundament ernstig uit evenwicht. Willen wij met zijn allen een kennisland zijn dat internationaal meetelt, dan is bezuinigen op onderwijs wel het domste wat je kunt doen.

Dat geldt zeer zeker ook voor de bezuiniging die staatssecretaris Sharon Dijksma ondanks herhaaldelijke en uitdrukkelijke pleidooien om dat niet te doen, vorig jaar lanceerde. Ze deed alsof ze de argumenten niet hoorde en dreef haar zin door. De staatssecretaris weigerde zelfs in te gaan op een uitnodiging van ons om bij leden te komen kijken waarom er niet mocht worden bezuinigd. Ze misbruikte de schotten die nog in de lumpsum zitten en verpakte de korting van ruim 90 miljoen euro als een bezuiniging op het budget voor bestuur en management. Iedereen die verstand van zaken heeft, had direct door dat Dijksma voor dat bedrag een greep deed in de lumpsum van het primair onderwijs. Alsof het primair onderwijs dat kan lijden!

De B&M-bezuiniging is ondanks twee moties van SP, D66 en VVD goedgekeurd door de PvdA en de andere twee coalitiepartners in de Tweede Kamer. Maar nu de Partij van de Arbeid inclusief staatssecretaris Dijksma niet meer mee doet, is het zeer de vraag of de nog niet operationele bezuiniging kan doorgaan. Dit zou ook wel eens een controversiële kwestie kunnen zijn, zeker omdat er twee zeer valide moties tegen werden ingediend. Wij zoeken op dit moment uit hoe dit zit, uiteraard met als doel om de bezuiniging alsnog tegen te houden. Ik zal u op de hoogte houden.

Beleidsbrief openbaar onderwijs
De val van het kabinet brengt ook risico’s met zich mee. Bijvoorbeeld het gevaar dat wetswijzigingen op het gebied van openbaar onderwijs in de vergetelheid raken. Het kabinet kwam in mei vorig jaar met een beleidsbrief over het openbaar onderwijs, waarin een aantal wetswijzigingen werd aangekondigd die de positie van de openbare scholen en hun besturen zouden verstevigen. Wij waren daar blij mee, omdat het de hoogste tijd is dat het openbaar onderwijs in zijn positie gelijk wordt gesteld met het bijzonder onderwijs.

Wij zullen er als VOS/ABB alles aan doen om de inhoud van de beleidsbrief  onder de aandacht van de politieke partijen in Den Haag te brengen, zodat de versteviging van de positie van het openbaar onderwijs onderwerp in de verkiezingscampagnes kan worden. Ik reken erop dat met name de liberale partijen, zoals D66 en de VVD, dit onderwerp bij de kop pakken. Het volgende kabinet dat naar verwachting in de loop van de zomer of vlak daarna zal zijn gevormd, moet de positieve ontwikkelingen in het openbaar onderwijs vanzelfsprekend voortzetten. Deze kwestie is veel te belangrijk om in de Haagse politiek te laten liggen.

En laten we vooral niet vergeten dat allerlei andere belangrijke trajecten niet mogen doodlopen, nu het kabinet is gevallen. Denk aan de kwaliteitszorg en de vliegende brigades die in opdracht van OCW naar de scholen moeten gaan. Maar ook de acties die worden ondernomen om leerlingen beter te laten lezen en rekenen. Natuurlijk moet de invoering van passend onderwijs worden doorgezet en de referentiekaders die daarvoor worden ontwikkeld. Eind dit jaar moeten daar knopen voor worden doorgehakt, ook nu het kabinet is uitgegleden. Laten we hopen dat minister André Rouvoet en staatssecretaris Marja van Bijsterveldt hun taak serieus nemen!

Ritske van der Veen, directeur VOS/ABB