Kamerdebat over onderwijsbegroting 2014

De coalitie van VVD en PvdA in de Tweede Kamer gaat niet mee in de wens van een deel van de oppositie om de invoering van passend onderwijs uit te stellen. Dit en meer bleek woensdag tijdens het debat over de onderwijsbegroting voor 2014. Hieronder volgt een greep uit de onderwerpen.

PvdA-Kamerlid Loes Ypma zei in het debat dat een gefaseerde invoering van het nieuwe systeem of uitstel met een jaar wat haar betreft niet nodig is. Ook Karin Straus van de VVD liet blijken niets te zien in de wens van onder andere D66 en de SP. Zij wees erop dat scholen ondersteuning kunnen krijgen. VOS/ABB is een organisatie die veel doet voor samenwerkingsverbanden en die scholen en hun besturen bij de invoering van passend onderwijs ondersteunt.

D66-Kamerlid Paul van Meenen zei dat een gefaseerde invoering nodig is in het belang van de leerlingen. Er zijn volgens hem nog te veel scholen die nog onvoldoende zijn voorbereid op passend onderwijs. Bovendien zijn veel klassen volgens hem zo groot dat de leraren geen extra begeleiding kunnen bieden aan zorgleerlingen.

Zijn SP-collega Jasper van Dijk is dezelfde mening toegedaan. Hij verwees in het debat naar een recente uitzending van Brandpunt. Daarin kwam aan de orde dat scholen zorgleerlingen weigeren, omdat ze het extra werk niet zouden aankunnen. Ypma merkte op dat simpelweg weigeren van leerlingen niet meer kan als passend onderwijs is ingevoerd, omdat de schoolbesturen dan zorgplicht hebben.

Cijferfetisjisme
Vanuit de oppositie klonk stevig verzet tegen de kleutertoets en de tussentijdse diagnostische toets in het voortgezet onderwijs. Paul van Meenen van D66 sprak in dit kader van ‘toetsgekte’. In het debat kwam ook de wens van het kabinet aan bod om de gemiddelde citoscore van de basisscholen te verhogen van 535 naar 537. CDA-Kamerlid Michel Rog nam het woord ‘cijferfetisjisme’ in de mond.

In het verlengde hiervan stelde Jesse Klaver van GroenLinks dat verbetering van het onderwijs, zoals het kabinet dat voor zich ziet, niet ten dienste moet staan van maximering van economische groei. Het gaat er volgens hem om dat scholen leerlingen in staat moeten stellen om zich als mens te ontwikkelen. Ook SGP-Kamerlid Roelof Bisschop benadrukte dat. Beiden gebruikten hiervoor de term Bildung.

Krimp
Een ander onderwerp dat in het debat aan de orde kwam, was demografische krimp, en dan met name de gevolgen daarvan op het onderwijs. PvdA-Kamerlid Ypma ging in op een initiatief van partijgenoot Jan Schuurman Hess uit Zeeland. Hij wil dat ouders het bestuur van kleine basisschooltjes overnemen, zodat die open kunnen blijven. Ypma wil dat staatssecretaris Sander Dekker van OCW dit initiatief serieus onderzoekt.

Naar aanleiding van het idee uit Zeeland werden vragen gesteld over de kleinescholentoeslag. Als die, zoals staatssecretaris Dekker heeft aangekondigd, wordt omgezet in een bonus op samenwerking tussen verschillende kleine scholen, maakt het Zeeuwse initiatief geen kans. Onder andere Joël Voordewind pleitte voor het behoud van de kleinescholentoeslag. Hij is bang dat veel goede schooltjes op het platteland dichtgaan als de toeslag verdwijnt.

De Kamer ging tevens in op de kansen die integrale kindcentra (IKC’s) bieden. Die kansen zijn er niet alleen voor het primair onderwijs in krimpgebieden, maar ook voor basisscholen in regio’s die niet met dalende leerlingenaantallen te maken hebben. Michel Rog zei dat regels die nu de instelling van IKC’s belemmeren, moeten worden weggenomen. VOS/ABB dringt daar al lange tijd op aan, omdat vooral het openbaar onderwijs last heeft van deze belemmerende regels.

Maatschappelijke stage
Verschillende partijen braken een lans voor het behoud van de aanvullende bekostiging voor de maatschappelijke stage in het voortgezet onderwijs. Het kabinet wil die extra bekostiging in het kader van de bezuinigingen in 2015 stopzetten. Dit op zich betekent niet het einde van de maatschappelijke stages, maar de scholen krijgen er dan dus geen geld meer voor.

Michel Rog van het CDA benadrukte dat veel scholen de maatschappelijk stage van grote waarde achten, omdat  kinderen ermee leren op vrijwillige basis iets voor een ander te doen. De maatschappelijke stage was het geesteskind van toenmalig CDA-minister Marja van Bijsterveldt van OCW.

Academisch geschoold
Het voorstel van VVD-Kamerlid Pieter Duisenberg om in de bovenbouw van het vwo alleen nog academisch geschoolde leraren voor de klas te zetten, kon op weinig steun rekenen. SGP’er Bisschop zei dat het belangrijker is om er eerst maar eens voor te zorgen dat er voldoende eerstegraadsdocenten komen.

Klaver van GroenLinks merkte op dat de problemen in het vmbo een stuk groter zijn dan in het vwo. De VVD’er kreeg opmerkelijk genoeg op dit punt wel steun van zijn politieke opponent Jasper van Dijk van de SP. Die wil dat de plicht voor louter academisch geschoolde leraren moet gaan gelden vanaf het derde leerjaar van het vwo.

G/hvo
Joël Voordewind van de ChristenUnie ging nog even kort in op het behoud van de subsidie voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs in de openbare scholen. Het kabinet wilde de 10 miljoen euro per jaar die daarmee gemoeid is schrappen, maar na protest van onder andere VOS/ABB is dit plan ingetrokken. Voordewind gaf aan dat hij daar blij mee is.

Donderdag is de tweede termijn van dit debat. Dan reageren minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW op de ideeën uit de Tweede Kamer.