De bekostiging voor onderwijshuisvesting moet worden geoormerkt, en gemeenten en schoolbesturen moeten meerjarige afspraken met elkaar maken. Dit advies staat in het interdepartementaal beleidsonderzoek Een vak apart – Een toekomstbestendig onderwijshuisvestingsstelsel.

Het grootste knelpunt in het onderwijshuisvestingsbeleid is volgens de onderzoekers het ontbreken van een total-cost-of-ownership-benadering. Dat komt door door de scheiding van budgetten voor nieuwbouw en uitbreiding (gemeenten) aan de ene kant en (klein) onderhoud aan de andere kant (schoolbesturen). Hierdoor komen tussentijdse verbeteringen aan schoolgebouw moeizaam (of helemaal niet) tot stand, zo staat in het rapport. ‘Daarnaast voeren niet alle relevante actoren vanaf het vroegst mogelijke moment met elkaar het gesprek. Dat staat een total-cost-of-ownership-benadering nog verder in de weg.’

De onderzoekers stellen dat voor het aanpakken van dit knelpunt verdergaande wijzigingen nodig zijn van het onderwijshuisvestingsbeleid in het funderend onderwijs. ‘De kern is dat de verantwoordelijkheden over en weer klip en klaar zijn, dat de bekostiging geoormerkt wordt en dat er meerjarige afspraken gemaakt worden tussen schoolbesturen en gemeenten.’ Hoe zij dat doen, is aan de gemeenten en schoolbesturen zelf, waarbij zij oog dienen te hebben voor de lokale situatie.

‘Zorgplicht gemeenten versterken’

Het advies luidt om de gemeenten de budgetten en de verantwoordelijkheden voor de bouw, verbouw, uitbreiding én het onderhoud van schoolgebouwen te geven. ‘De zorgplicht voor onderwijshuisvesting van de gemeenten wordt hiermee versterkt’, aldus de onderzoekers. Het idee is de budgetten uit het gemeentefonds en het materiële-instandhoudingsbudget in de lumpsumbekostiging te halen en geoormerkt beschikbaar te stellen aan de gemeenten. Samen met de schoolbesturen maken zij in het integraal huisvestingsplan afspraken over realisatie en onderhoud van de schoolgebouwen. Op basis van deze afspraken kunnen de gemeenten middelen beschikbaar stellen aan de schoolbesturen voor de uitvoering ervan.

Het is belangrijk dat de schoolbesturen een jaarlijks budget krijgen voor (klein) onderhoud, zo benadrukken de onderzoekers, ‘zodat niet voor iedere lekkende kraan een gesprek met de gemeente nodig is’.

Lees meer…