‘Zelfbewuste leraar geeft betekenis aan onderwijs’

Goed onderwijs vraagt om leraren die niet slaafs de regels volgen maar ook (zelf)bewust rekening houden met subjectieve factoren – inclusief hun eigen morele opvattingen. Dat stelt Cok Bakker, hoogleraar Didactiek van levensbeschouwelijke vorming aan de Universiteit Utrecht en lector Normatieve professionalisering aan Hogeschool Utrecht.

Bakker hield dinsdag tijdens een symposium in Utrecht zijn dubbel-oratie ter aanvaarding van zijn hoogleraar- en lectorschap in Utrecht. Hij stelde daarin ‘normatieve professionalisering’ centraal, oftewel de morele en levensbeschouwelijke dimensie van het leraarschap.

Het belang hiervan blijkt volgens hem al uit een simpel voorbeeld. Hoewel er antipestprotocollen bestaan, is de kans is groot dat twee leraren in vergelijkbare gevallen heel verschillend zullen reageren wanneer een leerling gepest wordt. ‘Het systeem bepaalt niet het handelen van de leraar, maar is slechts een van de beïnvloedende factoren,’ aldus Bakker. Persoonlijke opvattingen over het leraarschap en over het leven in het algemeen spelen volgens hem altijd een rol: ‘De leraar is de bepalende factor in het toekennen van betekenis en impact aan het systeem.’

In zijn dubbel-oratie ging hij onder meer in op de groeiende aandacht van het openbaar onderwijs voor levensbeschouwingen en levensbeschouwelijke vraagstukken. Hij noemde daarbij het onderscheid van to teach in religion, to teach about religion en to teach from religion, dat van de pedagoog Michael Grimmitt afkomstig is. Bakker verwijst voor dit onderscheid naar de VOS/ABB-brochure Levensbeschouwing, juist in het openbaar onderwijs.

Het symposium in Utrecht werd bijgewoond door Hans Teegelbeckers en Marleen Lammers. Zij zijn binnen VOS/ABB gespecialiseerd in de mogelijkheden van levensbeschouwelijk onderwijs in de openbare school.

Hans Teegelbeckers, 06-51603209, hteegelbeckers@vosabb.nl  
Marleen Lammers, 06-10946652, mlammers@vosabb.nl