Leren Excelleren

Eerder al bepleitte het IP in zijn Kennisinvesteringsagenda 2006-2016 een structurele extra investering van zes miljard euro in het Nederlandse onderwijs, waarvan bijna de helft naar het funderend onderwijs moet gaan. Dat is terecht, want hoge ambities hebben hun prijs, … Lees verder

Eerder al bepleitte het IP in zijn Kennisinvesteringsagenda 2006-2016 een structurele extra investering van zes miljard euro in het Nederlandse onderwijs, waarvan bijna de helft naar het funderend onderwijs moet gaan. Dat is terecht, want hoge ambities hebben hun prijs, zoals VOS/ABB al vaker heeft betoogd.

Ook inhoudelijk zijn het interessante plannen waar het IP mee komt. Ambitieuze scholen zullen zeker willen meewerken aan een experiment met regelvrijheid. Uiteraard moeten zij dan met een gedegen plan van aanpak komen. Op de langere termijn zouden deze scholen wellicht een (tijdelijke) licentie kunnen krijgen voor regelvrij werken. Dat houdt in: horizontale verantwoording en de mogelijkheid van deeldiploma’s om specifieke talenten te belonen.

Horizontale verantwoording
Regelvrije scholen, zoals het IP voorstelt, leggen alleen nog aan de ouders, leerlingen en vervolgscholen verantwoording af over de kwaliteit. Er is geen controle van bovenaf door de Inspectie. Deze horizontale verantwoording past in het huidige governance-denken. Er worden zelfs al pilots mee gedaan. Het IP wil het toezicht door de Inspectie helemaal afschaffen, “omdat dit vaak belemmerend werkt op veranderingen”. De positieve ervaringen in Finland, waar alleen nog horizontale verantwoording bestaat, bevestigen dat het kan. Uit de experimenten zal moeten blijken of het ook in Nederland werkt.

Het horizontale toezicht maakt het voor scholen mogelijk eigen keuzes te maken voor inhoud en aanpak van het onderwijs. Het Innovatie Platform, onder leiding van dr. Herman Wijffels, wil met name meer mogelijkheden voor deeldiploma’s, waardoor leerlingen hun vakken op verschillende schoolniveaus kunnen afsluiten, bijvoorbeeld de talen op havo-niveau en bètavakken op vwo-niveau. Ook moet er meer ruimte komen voor stapeling van diploma’s om specifieke begaafdheid te belonen.

Cultuuromslag
Deze ideeën vergen van het onderwijs een cultuuromslag, omdat het decennialang juist gericht is geweest op het wegwerken van verschillen in aanleg, onder het motto ‘gelijke kansen voor iedereen’. ‘Die ambitie is doorgeschoten”, vindt het IP. ‘Door aan te sluiten op wat iemand wel kan – in plaats van voortdurend naar tekorten en achterstanden te kijken – kunnen zelfwaardering en zelfrespect van leerlingen en studenten toenemen en kan hun plezier in het leren een krachtige impuls krijgen’.

Het is een nieuw geluid, waar scholen en ouders voor open moeten staan. Het is noodzakelijk om te blijven experimenteren met onderwijsvernieuwing. Uit die experimenten zal blijken wat regelvrije scholen opleveren. In elk geval hoeft dit niets af te doen aan de waarde van de diploma’s, want de eindexamens kunnen gewoon blijven bestaan.

Delen: Email this to someoneShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn