Lokaal maatwerk moet segregatie keren

Het tegengaan van segregatie in het basisonderwijs is geen eenvoudige opgave. Het vraagt maatwerk op lokaal niveau. Ouderinitiatieven moeten daarbij zo veel mogelijke worden ondersteund. Dat staat in het rapport ‘Gemeenten in actie tegen segregatie in het basisonderwijs’. Staatssecretaris Sharon Dijksma komt met enkele ondersteunende initiatieven waaronder een kenniscentrum voor gemengde scholen. Lees verder

Het rapport is uitgevoerd in opdracht van FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, en tijdens een bijeenkomst in Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag aan de staatssecretaris aangeboden. Het rapport is een eerste inventarisatie bij 31 gemeenten verenigd in de zogenoemde G31 en vier andere gemeenten naar de effectiviteit van de Lokale Educatieve Agenda om segregatie in het (basis)onderwijs tegen te gaan. In deze agenda zijn gemeenten en schoolbesturen volgens de nieuwe Wet op het Onderwijsachterstandenbeleid sinds augustus 2006 verplicht om afspraken te maken over het tegengaan van segregatie.

De staatsecretaris wil daarbij het lokale beleid ondersteunen door:

  • het inrichten van een kenniscentrum voor gemengde scholen (www.gemengdescholen.nl) dat in april van start zal gaan;
  • het werken met vaste aanmeldmomenten voor het primair onderwijs; eventueel aangevuld met loting;
  • alle peuters met een taalachterstand met ingang van 2009 taalles te laten volgen op de consultatiebureaus. Voor het vaststellen van de taalachterstand zal een betrouwbare toets worden ontwikkeld.

Over de vormgeving van de laatste twee aspecten wil Dijksma de komende maanden in overleg treden met het veld. Medio september zal ze haar plannen aan de Tweede Kamer voorleggen.

De effectiviteit van de vaste aanmeldmomenten werd in twijfel getrokken door de Amersfoortse wethouder Gerda Eerdmans. In haar gemeente blijkt dat nauwelijks effect te hebben. Ook met betrekking tot de loting was ze zeer sceptisch. Als daar geen harde consequenties aan worden verbonden, zou loting volgens haar wel eens averechts kunnen werken. Ook vroeg Eerdmans zich af hoe een dergelijk beleid te rijmen valt met de vrijheid van onderwijs.

De onderzoekers van het rapport constateren dat er geen eenvoudige oplossingen zijn om de segregatie van scholen tegen te gaan. Lokaal maatwerk is daarbij vereist.
De onderzoekers nemen als uitgangspunt dat de samenstelling van basisscholen een afspiegeling zou moeten zijn van de samenstelling van de wijk waarin zij staan. Zij vinden dat een school ‘te zwart’ of ‘te wit’ is als de afwijking ten opzichte van de wijk meer dan 10% is.

De onderzoekers adviseren om in kaart te brengen in hoeverre scholen een afspiegeling vormen van hun buurt, geconstateerde knelpunten met alle betrokken te bespreken in en rond het lokale agendaoverleg en een combinatie van maatregelen te ontwikkelen die past bij de lokale situatie.

Gezien de sleutelrol die ouders vervullen bij het kiezen van een school voor hun kinderen, doen gemeenten er volgens de onderzoekers goed aan ouderinitiatieven te ondersteunen en te experimenteren door groepen ouders te betrekken bij de beleidsvorming. Met schoolbesturen kunnen bijvoorbeeld afspraken worden gemaakt over het gezamenlijk organiseren van voorlichting (schoolcarrousel), het hanteren van dubbele wachtlijsten, minimale en maximale schoolgrootte en/of  het voeren van een postcodebeleid.

De onderzoekers constateren overigens dat onder de bevraagde gemeenten een grote groep niet veel verwacht van de Lokale Educatieve Agenda, omdat gemeenten over onvoldoende sturingsinstrumenten beschikken.

Het onderzoeksrapport van FORUM staat in de rechterkolom naast dit bericht.

Informatie: Maurits Huigsloot, 0348-405271, mhuigsloot@vosabb.nl

Bijlagen

Delen: Email this to someoneShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn