Niet apart, maar samen!

Wat in onderwijsland al wordt ervaren en vermoed, is onderstreept met het onderzoek dat socioloog Dionne Zeldenrijk deed in opdracht van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling. Ouders baseren hun schoolkeuze voor een groot deel op de sfeer van een school. Deze sfeer kan worden gezien als het zoeken naar een ‘ons-soort-mensenschool’. Lees verder

Ouders uit het onderzoek vonden dat de kinderen op de school van hun keuze ‘sociaal gezien gewoon bij elkaar passen’. Ook voelen ouders zich niet op hun gemak in communicatie met ouders uit andere sociale milieus. Door op jonge leeftijd al te segregeren, lijkt het een logisch gevolg dat de nieuwe generatie daar moeite mee zal blijven houden.

Rijkdom mislopen
Het is begrijpelijk dat je als ouder je uiterste best doet om je kinderen naar een school te laten gaan, waarvan je verwacht dat ze er veel vriendjes zullen maken en waar ze zich thuis voelen. Maar zo lopen ze helaas wel de rijkdom mis, die kinderen meekrijgen op een school waar een diversiteit aan achtergronden te vinden is.

De school is een uitstekende plek om kinderen, ongeacht hun verschillende achtergronden, elkaar te laten ontmoeten, samen te leren en samen te spelen. Zeker in een tijd waarin er, zoals Zeldenrijk omschrijft, een afname is van instituten waar hoger- en lageropgeleiden elkaar kunnen ontmoeten. Denk daarbij aan de dienstplicht of de kerk.

Verwonderen
Gelukkig is er nog wel het openbaar onderwijs, waar alle kinderen samen kunnen komen, ongeacht hun sociale of etnische achtergrond. Een motto van openbaar onderwijs is dan ook ‘niet apart, maar samen!’. Want juist op jonge leeftijd kijken kinderen niet oordelend naar bijvoorbeeld een andere, in de ogen van volwassenen vreemde, thuissituatie bij klasgenootjes. Ze zullen zich vooral verwonderen dat een ander gezin andere gewoonten heeft.

Door bij andere kinderen thuis te spelen ervaren de ‘elitekinderen’ ook nog eens dat niet iedereen in rijkdom leeft. Het leert kinderen dat er verschillen zijn en dat dat niet uitmaakt voor vriendschappen.

Alle soorten mensen
Er ligt dus een grote verantwoordelijkheid bij ouders om, hoe lastig ook, kinderen samen naar school te laten gaan, samen te laten spelen en niet te kiezen voor de vertrouwde ‘ons soort mensen’. Zie het als een rijkdom die je kinderen meegeeft, door ze op een school te hebben met ‘alle soort mensen’.

Of willen we toe naar een situatie waarin de verschillen tussen arm en rijk steeds groter, misschien zelfs gevaarlijk worden? Het is een lastige kwestie die je niet zomaar oplost. Wat we niettemin willen benadrukken, is dat de verantwoordelijkheid hiervoor niet alleen ligt bij de school of de overheid. Hoe lastig het ook is, het is ook de verantwoordelijkheid van ouders om de ontmoeting aan te durven gaan, zoals hun kinderen dat ook durven.

Marleen Lammers, beleidsmedewerker VOS/ABB

Klik hier voor meer informatie over het onderzoek van Dionne Zeldenrijk.

In de rechterkolom vindt u een artikel over deze kwestie, dat op 15 december in Trouw is verschenen. Op 21 december verscheen in de rubriek ‘Denktank’ van Trouw een ingekorte versie van bovenstaand commentaar van Marleen Lammers. De ingekorte versie van het commentaar staat ook in de rechterkolom.

Bijlagen