Normen en waarden: taak voor scholen

Scholen hebben een belangrijke rol bij de overdracht van algemene waarden van de rechtsstaat, de democratie en burgerschap. Dit dient bij voorkeur te gebeuren tijdens bestaande vakken zoals geschiedenis en maatschappijleer. Lees verder

Daarnaast hebben scholen een belangrijke morele en pedagogische taak voor het klimaat op school. Deze komt tot uiting in de gedragsregels en de discipline die worden aangeleerd.

Dit stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in het rapport “Waarden, normen en de last van het gedrag”. De WRR heeft dit rapport op verzoek van het kabinet opgesteld. Het kabinet heeft in 2002 de Raad de vraag voorgelegd welke fundamentele waarden onze samenleving bindt en over welke waarden conflicten kunnen rijzen. Dit mede tegen de achtergrond van de culturele verschillen.

De Raad komt tot de conclusie dat er onder de Nederlandse bevolking veel overeenstemming bestaat over de waarden van de rechtsstaat en de democratie. De problemen liggen veel meer in de toenemende omvang van wetsovertreding en andere vormen van normoverschrijdend gedrag. Niet zozeer in meningsverschillen over fundamentele waarden en normen.

Handhaving

Het onderhouden, overdragen en verspreiden van gewenste waarden en normen is primair een taak van maatschappelijke organisaties en de burgers zelf. De overheid moet met name toezien op consistente handhaving van de formele wet- en regelgeving.

De Raad stelt dat de veelheid van waarden en normen een kenmerk is van onze moderne samenleving. Deze waardepluriformiteit moet worden gekoesterd, waarbij de kaders worden bepaald door de Nederlandse wet. De overheid dient verschillen in waarden en normen tussen groepen met verschillende culturele achtergrond in goede banen te leiden door deze bespreekbaar te maken en te bevorderen dat conflicten langs formele of informele weg worden opgelost.

De Raad onderstreept de vormende rol van het onderwijs in het kader van het bijbrengen van waarden en normen. Dit hoeft volgens hem echter niet in een apart vak ‘waarden en normen’ te geschieden. De overdracht van belangrijke algemene normen en waarden hoort thuis in vakken zoals geschiedenis en maatschappijleer. Daarnaast komen deze ook aan de orde in het functioneren van de school zelf en de daarbij geldende gedragsregels.

In de lerarenopleidingen moet met name in het VO meer aandacht worden besteed aan gedragsregels en handhaving daarvan en de omgang van morele vraagstukken in de klas.

Delen: Email this to someoneShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn