Onderwijs: zoveel meer dan meetbare cognitieve prestaties

De besturenorganisaties in het primair en voortgezet onderwijs constateren een politieke trend om het onderwijs steeds meer te zien als functie van de economie. Zij zien dat als een risicovolle verarming van de primaire taak van het onderwijs: leerlingen vormen en hun talenten ontwikkelen, opdat zij tot hun recht komen in de samenleving. De organisaties roepen de politiek en de overheid nadrukkelijk op om open oog te houden voor de brede functie die de school voor kinderen en jongeren vervult. Lees verder

De besturenorganisaties in het primair en voortgezet onderwijs constateren een politieke trend om het onderwijs steeds meer te zien als functie van de economie. Zij  zien dat als een risicovolle verarming van de primaire taak van het onderwijs: leerlingen vormen en hun talenten  ontwikkelen, opdat zij tot hun recht komen in de samenleving. De organisaties roepen de politiek en de overheid nadrukkelijk op om open oog te houden voor de brede functie die de school voor kinderen en jongeren vervult.

Op verschillende manieren bevordert de overheid een economische kijk op het onderwijs: de expliciete, voor het onderwijs geformuleerde ambitie om bij de top 5 van kenniseconomieën te willen horen, wordt breed gedragen. De basisvakken rekenen, taal, wiskunde en Engels krijgen het primaat boven andere vakken. Bovendien kijkt men vooral naar wat meetbaar is, alsof leerlingen producten zijn. Een school is geen productiebedrijf, maar een pedagogische instelling. Bepaalde onderwijsresultaten krijgen een zwaar accent in het huidige onderwijs-beleid. De ambitie om internationaal goed te presteren wordt gedeeld door de onderwijs-organisaties, maar er is zoveel méér. En dit meerdere komt pas goed tot zijn recht in een breed vormingsaanbod, waarvan de onderwijsopbrengst niet los gezien kan worden van de meeromvattende persoonsvorming.

Onderwijs is het belangrijkste instrument om kinderen en jongeren te helpen hun talenten te ontwikkelen, te vormen en zich voor te bereiden op hun eigen plaats in de samenleving. Daarbij wordt van hen een bijdrage verwacht binnen een veelheid van domeinen van de maatschappij. De samenleving weerspiegelt een diversiteit aan uitingsvormen, waartoe mensen samen in staat zijn. Bildung, vorming, is daarom een cruciale functie van de school.

Een belangrijk aspect van vorming is kinderen en jongeren doelgericht voorbereiden op een succesvolle participatie op de arbeidsmarkt.  Het doel is dat ze gaan bijdragen aan de ontwikkeling van de samenleving en dat ze in hun eigen levensonderhoud leren voorzien.  Om zich succesvol op de arbeidsmarkt te kunnen begeven, hebben leerlingen kennis, inzicht, vaardigheden en democratische attitudes nodig. Vakkennis is essentieel, maar ook kennis over de wijze waarop een samenleving en haar organisaties functioneren, dus vaardigheden om te voldoen aan de eisen van de arbeidsmarkt.

In de ideale school houden de belangen van de arbeidsmarktgerichte competenties enerzijds en die van de brede  vorming anderzijds elkaar in evenwicht. Het evenwicht dreigt nu verloren te gaan. Dat ondermijnt op termijn ook de doelstellingen van het programma voor een leven lang leren. Leren samenwerken, ondernemend gedrag en aandacht voor culturele expressie en creativiteit maken toch niet voor niets deel uit van de Europese sleutel competenties Levenslang Leren.  De organisaties roepen besturen en hun scholen op om vanuit hun eigen visie vorm te geven aan het onderwijs.

Besturenraad    ISBO     KB(V)O     LVGS     VBS     VGS     VOS/ABB

Voor vragen: Harry Lamberink, directeur LVGS 06-53403459. Ook de bestuurders of directeuren van de andere organisaties zijn uiteraard graag bereid om een toelichting te geven.