Ondraaglijke leegheid in begroting OCW

Een onderwijsbegroting die geen enkel nieuws bevat. Dat is wat minister Maria van der Hoeven aflevert in het jaar waarin we – volgens premier Jan Peter Balkenende – zouden gaan oogsten. Voor het onderwijs is er geen enkele sprake van oogsten. Eerder is sprake van een ‘ondraaglijke leegheid’, want investeringen in het primaire proces blijven uit en er staan geen structurele verbeteringen op stapel. Hooguit strooit de minister hier en daar wat met incidenteel geld voor al aangekondigd beleid. Lees verder

Van der Hoeven steekt  haar loftrompet over een half miljard euro extra uit de aardgasbaten, maar ze ziet ondertussen over het hoofd dat de bekostiging van het onderwijs in Nederland nog steeds onder de OESO-norm van 6 procent van het bbp ligt. Hantering van die norm zou betekenen dat de onderwijsbegroting ruim 4 miljard euro hoger zou uitkomen dan nu. In plaats daarvan gaan de totale onderwijsuitgaven in 2007 er ten opzichte van 2006 zelfs op achteruit: van 29,2 naar 28,9 miljard, om in 2008 weer uit te komen op 29,2 miljard.

Met name het primair onderwijs heeft duidelijk geen prioriteit, zoals onderstaand grafiekje laat zien:

Intussen wordt het primair onderwijs wel opgezadeld met steeds meer klussen, zoals kinderopvang, kwaliteitsverbetering, achterstands- en zorgbeleid. Investeer in het jonge kind, is het credo, maar dat gebeurt niet. Wel gaat er steeds meer geld naar leerlingen die later vastlopen: drop-outs en leerplichtverlenging. Daarmee moeten kennelijk de desastreuze gevolgen van falend beleid worden opgevangen.

Op alle vlakken blijven de investeringen in het primaire proces uit. Geen extra geld voor onderwijsassistenten, geen extra geld voor verkleining van de klassen, geen extra geld voor vermindering van het aantal te geven lesuren per leraar of voor meer ondersteuning van leerkrachten. En dat terwijl er lerarentekorten dreigen.

Als we echt wat willen doen aan het aantrekkelijk maken van het lerarenberoep, dan moet er geïnvesteerd worden in arbeidsomstandigheden: goed onderhouden schoolgebouwen, schone toiletten, betere luchtkwaliteit, onderwijssecretarieel medewerkers, conciërges en werkruimtes voor ontwikkeltaken.

In de Troonrede zei de koningin: ‘Mensen die in het onderwijs werken, hebben meer ruimte nodig om beter te kunnen inspelen op de behoeften van leerlingen’. Dan blijkt ze het te hebben over vermindering van de regeldruk, maar niet over vermeerdering van budgetten voor het primaire proces.

Als het gaat om de leerlingenzorg, zijn de begrotingscijfers zelfs bizar. De minister raamt dat er in 2011 ongeveer 70.000 leerlingen in het (V)SO zitten, maar tussen 2000 en 2005 groeide het (V)SO al van 45.000 naar 60.000 leerlingen, met name in cluster 4. Het aantal ‘rugzakken’ dat wordt begroot, is een constant aantal van 26.500 tot 2011, terwijl er in juli van dit jaar al 36.000 rugzakkinderen waren!

‘Onderwijs waar de vonken vanaf slaan’, lezen we in de onderwijsbegroting. Het is echter volstrekt onduidelijk wie die vonken waarneemt. Wij zien ze in elk geval niet, maar het zou wel nodig zijn als we willen dat in Nederland elk kind zo vroeg en zo goed mogelijk wordt geholpen en dat veel minder leerlingen de school voortijdig verlaten.

Op haar weblog schrijft de minister dat de salarissen in het onderwijs omhoog moeten, maar in haar begroting blijft het op dit punt oorverdovend stil. Ze legt het gemakshalve op het bordje van haar opvolger. Op dit moment is het zo dat hbo’ers in het funderend onderwijs 10 procent minder verdienen dan in de markt, wo’ers zelfs 30 procent minder.

Zonder substantiële inhaalslag in de beloning van het onderwijspersoneel, zal het geraamde lerarentekort in het vo niet kunnen worden afgewend en zal het ook in het po moeilijk blijven om voldoende onderwijspersoneel te vinden, alle imagocampagnes ten spijt. Het verbeteren van de concurrentiepositie van het onderwijs moet absolute prioriteit krijgen. De politiek hecht grote waarde aan het lerarentekort, ook de minister heeft er de mond van vol, maar in haar begroting is er dus helemaal niets van terug te vinden!

Delen: Email this to someoneShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn