Scholen hebben sleutel tot meer boekenconcurrentie

Als scholen slimmer gaan inkopen, kunnen ze de marktwerking in de schoolboekenbranche verbeteren en daarmee de prijzen drukken. Dat blijkt uit een scan van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). Lees verder

De monopoliewaakhond NMa constateert in de Schoolboekenscan 2011 dat de concurrentie tussen distributeurs en uitgevers van schoolboeken voor het voortgezet onderwijs en daarmee de marktwerking beperkt zijn. Sinds 2006, toen de vorige scan werd uitgevoerd, is zelfs sprake van verminderde concurrentie. Dit komt volgens de NMa onder meer doordat scholen verplicht zijn de aanschaf van schoolboeken Europees aan te besteden en er feitelijk nog maar twee grote distributeurs over zijn.

NMa-bestuursvoorzitter Pieter Kalbfleisch meldt op de website van zijn organisatie dat de scholen hier zelf een belangrijke rol vervullen, doordat zij de opzet van de aanbesteding bepalen. ‘Bijvoorbeeld door de aanbesteding in percelen op te delen, kunnen mogelijk ook kleinere distributeurs meebieden, al dan niet in combinatie met andere distributeurs. Ook het stellen van minder hoge eisen aan de distributeur, zoals het minimaal aantal jaar ervaring in het voortgezet onderwijs, kan zorgen voor meer inschrijvers bij de aanbesteding en daardoor voor meer concurrentie’, aldus Kalbfleisch.

Brussel evalueert
De NMa meldt verder dat de bevinding dat de uitvoering van de Europese aanbestedingsregels negatieve effecten heeft gehad op de marktwerking van de schoolboekenmarkt, kan worden meegenomen bij de evaluatie van die regelgeving. De Europese Commissie in Brussel voert de evaluatie momenteel uit. Een vereenvoudiging van de Europese regels kan mogelijk de toetreding tot de distributiemarkt bevorderen.

Een ander punt dat de NMa noemt, is het vaste bedrag dat vo-scholen in hun lumpsum krijgen voor de aanschaf van schoolboeken. Dat vaste bedrag is voor de uitgevers en distributeurs een richtprijs geworden, waar zij hun biedingen op aanpassen.  Dit kan volgens de NMa worden tegengegaan door de lumpsumvergoeding op te nemen in een algemene vergoeding per leerling. Ook zou het volgens de monopoliewaakhond helpen als scholen flexibeler worden in het wisselen van lesmethoden en/of meer lesmateriaal zelf gaan ontwikkelen.

Nederland en Vlaanderen
Een andere mogelijkheid is het gelijktrekken van de eisen voor bepaalde vakken in Nederland en Vlaanderen, zoals voor het vak wiskunde. Hierdoor kunnen meer uitgevers de concurrentie aangaan met Nederlandse uitgevers.

De NMa constateert dat met de invoering van de Wet Gratis Schoolboeken in 2008 scholen wel meer op de kosten zijn gaan letten, omdat de boeken niet meer door de ouders maar door de school zelf worden betaald. Er worden vooral minder werkboeken besteld.

Klik hier voor de Schoolboekenscan 2011.