Scholen worstelen met godsdienstonderwijs

Veel openbare scholen worstelen met de godsdienstlessen, die zij wettelijk verplicht moeten faciliteren, zonder er inhoudelijk enige zeggenschap over te hebben. Zij willen af van de verplichting om voor dit ‘zendingsonderwijs’ tijd en ruimte beschikbaar te stellen. De scholen zien de kennisoverdracht over levensbeschouwingen meer als een onderdeel van het reguliere onderwijs. Lees verder

Dat bleek deze week op een studiedag voor de gezamenlijke ledencommissies van VOS/ABB in Rhenen. Het godsdienst-  en levensbeschouwelijk vormingsonderwijs stond op de agenda, omdat onlangs de Wet BIO ook van toepassing is verklaard voor de docenten die deze lessen geven.

De betreffende lessen worden vanwege de scheiding tussen kerk en staat niet gegeven onder de verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag. Het zijn de kerkgenootschappen of instellingen met levensbeschouwelijke doelstelling die optreden als werkgever. Tot voor kort werden aan hun docenten geen eisen gesteld. Nu de Wet BIO ook voor hen geldt, hebben de organisaties die er inhoudelijk bij betrokken zijn, de handen in elkaar geslagen. Zij vinden dat nu de rijksoverheid kwaliteitseisen stelt via de Wet BIO, zij ook moet zorgen voor een deugdelijke bekostiging van dit godsdienst- en vormingsonderwijs.

VOS/ABB ondersteunt dit iniatief, omdat schoolbesturen erbij zijn gebaat als ook deze lessen worden gegeven door gekwalificeerd personeel. Het betreft een uitzonderingssituatie, want het bestuur treedt faciliterend op, maar heeft geen inhoudelijke bemoeienis (artikel 50/51 WPO en artikel 46/47 WVO). Voor VOS/ABB ligt het actief pluriforme karakter van het openbaar onderwijs al besloten in de opdracht dat het voor iedereen toegankelijk is en dat het aandacht besteedt aan alle relevante waarden en levensbeschouwelijke stromingen (artikel 46 lid 1 WPO en artikel 42 lid 1 WVO). Overigens lijkt de mogelijkheid tot ‘zendingsonderwijs’ in het voortgezet onderwijs al een dode letter te zijn geworden. Het is VOS/ABB niet bekend dat daar nog een beroep op wordt gedaan.

Tijdens de studiedag in Rhenen nam de discussie al snel een principiële wending. Veel schoolleiders vinden dat dergelijke godsdienstlessen, waar zij totaal geen bemoeienis mee mogen hebben, helemaal niet binnen de school thuishoren. Dergelijke lessen zouden bij de kerkelijke instellingen zelf gegeven moeten worden en ook  buiten de reguliere lestijden. Binnen de lestijden willen de scholen wel het bovengenoemde actief pluriform onderwijs bieden.

Islamitisch onderwijs
In de praktijk gaan scholen pragmatisch met het zendingsonderwijs om. Zo verscheen een dag na de studiebijeenkomst een bericht in de plaatselijke krant (Stentor, zie bijlage) dat de openbare basisschool De Vuurtoren in Lelystad dit schooljaar is begonnen met godsdienstlessen over de Islam. De school heeft een hoog percentage allochtone leerlingen en hun ouders hebben belangstelling voor dit islamitisch godsdienstonderwijs. De leraar hiervoor wordt geleverd (en betaald) door de Stichting Platform Islamitische Organisaties Rijnmond (SPIOR).

Het schoolbestuur heeft afspraken gemaakt over de inhoud van de lessen: er wordt niet gebeden en er worden geen koranverzen voorgelezen. Er wordt aandacht besteed aan de rol van de Islam, waarden en normen en het zelfbeeld van kinderen. De lessen worden gevolgd door 70 leerlingen, van wie zeven Nederlandse kinderen.

Het blijkt dat de verzorgers van het ‘zendingsonderwijs’ hier rekening (willen) houden met de situatie van het openbaar onderwijs. Volgens de letter van de wet hoeft dat echter niet. Er is sprake van een ‘gentlemen’s agreement’, waar het schoolbestuur geen rechten aan kan ontlenen.

Dit geval maakt wel duidelijk dat scholen ruimte zoeken tussen artikel 46 (de actief pluriforme opdracht) en artikel 50 (het zendingsonderwijs).

Het islamitisch onderwijs op De Vuurtoren in Lelystad heeft inmiddels aardig wat publiciteit gehad. Twee islamitische omroepen besteedden er uitvoerig aandacht aan, zowel op de radio als op de televisie. Zowel het radio- als het televisiefragment zijn hiernaast te downloaden en te beluisteren via de Windows Media Player.

Namens VOS/ABB werkte beleidsmedewerker Maurits Huigsloot mee aan een discussie van een half uur in het radioprogramma van de Nederlandse Islamitische Omroep, waaraan ook een vertegenwoordiger van SPIOR deeelnam. De Nederlandse Moslim Omroep is op De Vuurtoren gaan filmen en sprak daar met de directeur en met autochtone en allochtone leerlingen.

Bijlagen

Delen: Email this to someoneShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn