School! zet openbaar onderwijs volop in de schijnwerpers

‘Kernwaarden die staan als een huis’. Deze kop staat in het nieuwe nummer van magazine School! boven een artikel over openbare basisschool De Mienskip in het Friese dorp Buitenpost. Deze school heeft van VOS/ABB het TOP-certificaat gekregen. TOP staat voor Talentvol Openbaar Praktijkvoorbeeld.

In het artikel over De Mienskip vertelt directeur Reiny Kas-Siderius dat de naam van haar school perfect past bij het openbare karakter ervan. ‘Volgens mij kun je geen betere naam hebben. Álle kinderen zijn bij ons welkom. In de kleine en veilige gemeenschap die onze school is, leren ze voor de grote gemeenschap waaraan ze later met respect voor elkaar en voor de wereld hun bijdrage leveren.’

Ze vindt dat de ‘openbare’ kernwaarden leidend zouden moeten zijn in het gehele onderwijs. In het kader hiervan noemt ze het ‘verschrikkelijk’ dat het voor scholen op religieuze grondslag nog steeds mogelijk is om op basis van artikel 23 van de Grondwet kinderen te weigeren. ‘Dat mag toch in Nederland niet meer voorkomen, dat je kinderen moedwillig uitsluit? Ze hebben het recht dat ze welkom zijn op school. Met de vrijheid van onderwijs houden we moedwillig segregatie in stand. Dat gaat helemaal in tegen wat de samenleving in de kern behoort te zijn. Daar zit niet voor niets het woord ‘samen’ in!’

Historicus Bram Mellink van de Universiteit van Amsterdam denkt hier anders over. Hij noemt in een interview met School! het gelijknamige concept dat boven de denominaties uitstijgt, een ‘lovenswaardig streven’ van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO), maar hij vraagt zich of het wel nodig is. ‘Welk probleem lossen we ermee op?’, aldus Mellink.

Hij erkent dat protestants-christelijke en katholieke scholen zich nauwelijks nog als zodanig profileren en dat ze sinds de jaren 60 naar het openbaar onderwijs zijn opgeschoven, maar dat is volgens hem niet erg. ‘Het wordt pas een probleem als blijkt dat bijzonder onderwijs een dekmantel is voor segregatie, bijvoorbeeld als er hoge ouderbijdragen worden gevraagd om mensen buiten de deur te houden. Als dat zo is, moet dat worden blootgelegd.’

Het interview met Mellink staat in het teken van zijn boek Worden zoals wij. Onderwijs en de opkomst van de geïndividualiseerde samenleving sinds 1945. Daarin stelt hij zich de vraag wie in de huidige maatschappij beantwoordt aan het individualisme, dat tegenwoordig de norm is. ‘Degene die een alledaagse spijkerbroek draagt of de moslima die een hoofddoek omknoopt? Die laatste wordt gezien als kuddedier. Ben je dat niet met een alledaagse spijkerbroek? Misschien maakt de moslima met hoofddoek wel een individuele keuze.’

Andere artikelen in het septembernummer van School!:

  • Toetsgekte? Dat valt wel mee! Gesprek met emeritus hoogleraar Jaap Scheerens van de Universiteit Twente.
  • Flexibele schooltijden, effectiever onderwijs. Openbare basisschool De Wilgenhoek in het Brabantse dorp Hank boekt goede resultaten.
  • Antipestprogramma als laatste redmiddel. Kees van Overveld over sociaal-emotioneel leren, waarmee pesten kan worden voorkomen.
  • Bèta Challenge – vmbo-kweekvijver voor techniektalent. Openbare scholengemeenschap De Rede in Terneuzen is een van de eerste scholen die hiermee ervaring opdeden.
  • Wedstrijd levert creatief lesmateriaal op. Over verschillende manieren waarop scholen seksuele diversiteit onder de aandacht kunnen brengen.
  • Thuiszitters terugbrengen naar de schoolbanken. De auteurs Jos van der Horst en Bart van Kessel van het boek Iedereen aan boord over passend onderwijs. Let op: de uitgever verloot vier gratis boeken onder de lezers van School!.
  • Alleen gemeente kan maatschappelijke stage redden. Bestuursvoorzitter Lambèrt van Genugten van het openbare Jan van Brabant College in Helmond noemt het onbegrijpelijk dat de rijksoverheid de maatschappelijke stages de nek omdraait.
  • Toezichthouders moeten sterke mensen zijn. Dit zegt oud-minister Winnie Sorgdrager in de nieuwe Toolkit Toezicht Onderwijs, waaraan ook VOS/ABB bijdragen heeft geleverd.
  • Lekker in je vel, dus beter op school. Over het Zuid-Limburgse concept ‘Gezonde basisschool van de toekomst’.
  • Solide basis geeft goed onderwijs. Hans Teegelbeckers en Anna Schipper van VOS/ABB over het verband tussen een goede schoolorganisatie en onderwijskwaliteit.
  • Wat moeten schoolleider kennen en kunnen? Clustermanager Leezan van Wijk van OSG Graaf Engelbrecht in Breda over de beroepsstandaard voor schoolleiders in het voortgezet onderwijs.

Verder kunt u de vaste rubrieken Kort nieuws, School! en rechtSchool! antwoordt en School! en excursie lezen. Op de achtercover staan opmerkelijke berichten uit het onderwijs en de cartoon van Maarten Wolterink.

Abonnement?
Magazine School! is het blad van, voor en over het openbaar onderwijs in Nederland. Het blad verschijnt zeven keer per jaar. Het is een gezamenlijk uitgave van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO).

Het blad wordt gratis verspreid onder de leden van VOS/ABB en VOO. Niet-leden betalen voor een abonnement 24,50 euro per jaar. U kunt zich voor en abonnement aanmelden via welkom@vosabb.nl.

U kunt het septembernummer gratis downloaden.

Hebt u een idee voor de redactie? Mail naar .

Adverteerders kunnen contact opnemen met Ray Aronds van bureau Recent: ray@recent.nl.