Terbeschikkingstelling aan onderwijs niet invoeren!

Zijn reguliere scholen in staat om criminele jongeren op te vangen die na hun veroordeling verplicht onderwijs moeten volgen? Ik denk van niet.

PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch kwam er in 2010 mee: terbeschikkingstelling aan het onderwijs ofwel de tbo-maatregel. Dit voorstel zou kunnen worden gezien als een onderwijsvariant van de tbs-regeling voor veroordeelde criminelen die na hun gevangenisstraf (nog) niet kunnen terugkeren in de samenleving. Je zou de tbo-maatregel ook kunnen zien als een vorm van passend onderwijs voor criminele jongeren.

VVD-staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie ging er met het plan vandoor. Minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW reageerden er positief op, waarna in maart de ministerraad ermee instemde. Een gelopen race, zou je denken.

De Onderwijsraad doet niet aan die race mee. Sterker nog: die maakt er in een advies, dat op verzoek van Dekker is opgesteld, gehakt van. De raad vindt de voorgestelde tbo-maatregel niet noodzakelijk en niet effectief, twijfelt aan de uitvoerbaarheid ervan en stelt bovendien dat het onderwijsperspectief ontbreekt. Tbo staat volgens de Onderwijsraad op gespannen voet met de algemene taken en verantwoordelijkheden van het onderwijs. Niet invoeren dus.

Dat zou een politieke afgang zijn voor Fred Teeven en in het verlengde van hem ook voor Jet Bussemaker en Sander Dekker die er zo enthousiast over waren. Voor Ahmet Marcouch zou het natuurlijk ook jammer zijn. Maar ja, moet je slechte plannen met het onderwijs invoeren omdat het de politiek nu eenmaal goed uitkomt. Nee natuurlijk, het moet altijd gaan om goed onderwijs voor álle leerlingen.

Het moet dus ook gaan om goed onderwijs voor veroordeelde criminele jongeren die weer een positief toekomstperspectief kunnen krijgen. Daar zijn, zo merkt de Onderwijsraad op, al voldoende maatregelen voor, zoals onderwijs in jeugdinrichtingen. Volgens de Onderwijsraad moet Teeven daar de oplossing zoeken, en niet bij de tbo-maatregel.

De reguliere scholen worden al te veel gebruikt als maatschappelijke duizenddingendoekjes en zitten volgens mij terecht niet te wachten op deze extra (zware) taak op hun bordje.

Ritske van der Veen, directeur VOS/ABB

Onderwijsraad maakt gehakt van tbo-maatregel

De Onderwijsraad heeft geen goed woord over voor de voorgestelde terbeschikkingstelling aan het onderwijs (tbo-maatregel). De raad vindt de maatregel niet noodzakelijk en effectief, twijfelt aan de uitvoerbaarheid ervan en stelt bovendien dat het onderwijsperspectief ontbreekt. Het advies aan staatssecretaris Sander Dekker van OCW is om de tbo-maatregel niet in te voeren.

De voorgestelde terbeschikkingstelling aan het onderwijs houdt in dat rechters de mogelijkheid zouden moeten krijgen om jongeren van 12 tot 23 jaar die voor een misdrijf worden veroordeeld te verplichten naar school te gaan. Als zij hieraan niet meewerken, moeten ze naar een justitiële (jeugd)inrichting.

Het voorstel komt van staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie. De ministerraad heeft er in maart mee ingestemd. De tbo-maatregel kreeg al eerder de steun van minister Jet Bussemaker, staatssecretaris Sander Dekker van OCW en staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische Zaken. Het idee om veroordeelde jongeren ter beschikking van het onderwijs te stellen komt van PvdA-Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch. Hij kwam er al in 2010 mee.

De Onderwijsraad concludeert nu echter dat de voorgestelde maatregel te eenzijdig vanuit het strafrecht is benaderd en dat het onderwijsperspectief ten onrechte ontbreekt. ‘Hierdoor staat de tbo-maatregel op gespannen voet met de algemene taken en verantwoordelijkheden van het onderwijs als zodanig’, zo staat in een advies aan Dekker.

Daarnaast is de raad niet overtuigd van de noodzaak, effectiviteit en uitvoerbaarheid van de tbo-maatregel. ‘Het staat onvoldoende vast dat bestaande mogelijkheden tot scholing van de beoogde doelgroep binnen en buiten het strafrecht ten volle worden benut. Bovendien is het twijfelachtig of dwang tot scholing via de tbo-maatregel ertoe zal leiden dat deze jongeren meer gemotiveerd raken een opleiding af te ronden.’

Het advies van de Onderwijsraad is om bestaande maatregelen aan te passen en de tbo-maatregel niet in te voeren.

‘Ter beschikking aan onderwijs’ door ministerraad

De ministerraad heeft ingestemd met het wetsvoorstel ‘maatregel terbeschikkingstelling aan het onderwijs’ (tbo-maatregel). Dit betekent dat jongeren van 12 tot 23 jaar bij een veroordeling straks kunnen worden gedwongen (weer) naar school gaan om hun diploma te halen.

Het wetsvoorstel komt van staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie en kreeg al eerder de steun van minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW en staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische Zaken. Het idee om veroordeelde jongeren ter beschikking van het onderwijs te stellen komt van PvdA-Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch. Hij kwam er al in 2010 mee.

De gedachte achter de tbo-maatregel is dat het volgen van onderwijs kan voorkomen dat veroordeelde jongeren zich opnieuw schuldig maken aan strafbare feiten en dat het behalen van een diploma hun kansen op werk vergroot.

De aanpak vraagt om nauwe samenwerking tussen scholen en de partners in de veiligheid- en justitieketen, zoals de (jeugd)reclassering en de kinderbescherming. De tbo-maatregel kan worden beschouwd als een vorm van passend onderwijs voor veroordeelde jongeren.

De VO-raad reageerde in oktober vorig jaar positief op het toen ingediende wetsvoorstel. Veroordeelde jongeren verdienen volgens de sectororganisatie een tweede kans, die het onderwijs hun kan bieden. ‘Wel moeten we ervoor waken dat onderwijs wordt gezien als straf’, aldus de sectororganisatie. Een ander belangrijk aandachtspunt dat de VO-rad toen noemde, is dat ‘scholen en docenten goed ondersteund worden, bijvoorbeeld door de reclassering en Jeugdzorg, ook op het moment dat een leerling toch opnieuw ontspoort.’

De Algemene Onderwijsbond (AOb) ziet weinig in het kabinetsplan. De bond wijst erop dat veel veroordeelde jongeren ‘enorme problemen’ hebben die het reguliere onderwijs niet voor ze kan oplossen. ‘Daar heb je specialisten voor nodig’, zegt voorzitter Walter Dresscher van de AOb.

Het wetsvoorstel wordt voor advies naar de Raad van State gestuurd.

Lees meer…

Tbo: passend onderwijs voor veroordeelde jongeren

Jongeren van 12 tot en met 23 jaar kunnen ter beschikking van het onderwijs (tbo) worden gesteld. Dit staat in een conceptwetsvoorstel van staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie. Het voorstel raakt onder andere het voortgezet onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. Wat vindt u van dit plan? Geef hieronder uw reactie!

Teeven heeft het conceptwetsvoorstel mede namens staatssecretaris Sander Dekker en minister Jet Bussemaker van OCW voor advies naar verschillende instanties gestuurd. Het is een variant van een eerder voorstel van Ahmed Marcouch.

Het PvdA-Kamerlid kwam in 2010 met het voorstel om veroordeelde jongeren in de gevangenis verplicht onderwijs te laten volgen voor het behalen van een vakdiploma. Het onderwijs zou dus in principe in de gevangenis moeten worden gegeven. Het voorstel van Teeven daarentegen gaat ervan uit dat tbo-jongeren die zijn veroordeeld voor relatief lichte vergrijpen op scholen buiten de gevangenis worden geplaatst.

Samenwerkingsverbanden
Het komt er in feite op neer dat er ook voor veroordeelde jongeren passend onderwijs moet komen. Deze aanpak ‘vraagt om een nauwe samenwerking tussen scholen en onderwijsinstellingen enerzijds en de partners in de Veiligheid- en Justitieketen (…) anderzijds’, zo meldt het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Samenwerkingsverbanden van reguliere en speciale scholen krijgen de opdracht een geschikte plaats te vinden voor een jongere met een tbo-maatregel. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de denominatieve achtergrond van de ouders.

Ondersteuning reclassering
In het wetsvoorstel van Teeven staat dat de jongeren worden begeleid door de reclassering. Scholen kunnen via de samenwerkingsverbanden extra ondersteuning krijgen en moeten bij de reclassering aan de bel trekken als het fout dreigt te gaan.

De rechter kan naast de tbo-maatregel een contactverbod, gebiedsverbod of een meldingsplicht opleggen om de jongere te ontmoedigen contact te (blijven) onderhouden met leden van criminele of overlastgevende jeugdgroepen.

Diefstal en vandalisme
De tbo-maatregel kan zowel zelfstandig als in combinatie met andere jeugdsancties worden opgelegd. In het eerste geval gaat het om afdoening van relatief lichte vergrijpen, zoals winkeldiefstal of vandalisme. De jongere volgt dan onderwijs in een reguliere school.

Bij zwaardere delicten is dat anders. Dan gaat het bijvoorbeeld om een combinatie van jeugddetentie met een tbo-maatregel, waarbij de uitvoering van de jeugddetentie eerst aan bod komt. De jongere volgt dan al onderwijs in de inrichting en hij ondergaat daar ook een behandeling in verband met een eventuele gedragsproblematiek.

Als de veroordeelde jongere die ter beschikking van het onderwijs is gesteld niet naar school gaat, begaat hij of zij een strafbaar feit en volgt vervangende detentie. De duur van de tbo-maatregel bedraagt maximaal twee jaar.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Foto Fred Teeven: ministerie van Veiligheid en Justitie