Sprookjes als levensbeschouwelijke pijnstiller

Sprookjes kunnen een bijdrage leveren aan levensbeschouwelijk onderwijs in de middenbouw van de openbare basisschool. Dat stelt groepsleerkracht Lobke Holverda van openbare basisschool De Margriet in Leidschendam.

Holverda voerde onderzoek uit naar de bruikbaarheid van sprookjes in het kader van de module voor het Diploma openbaar onderwijs van de pabo-opleiding aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle. Deze module is ontwikkeld in samenwerking met VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO). Het onderzoek van Holverda richtte zich in het bijzonder op de rol die sprookjes kunnen hebben in verliessituaties.

De avonturen in sprookjes zijn volgens haar ‘symbolisch voor beproevingen en emoties waarmee ieder mens – klein of groot – te maken heeft’. Als voorbeelden noemt ze gevoelens van eenzaamheid, verlatenheid, naïviteit en wanhoop. ‘Sprookjes bieden het kind op indirecte wijze een inkijk in zichzelf en vergroten hun inzicht, waarden en ervaringen, wat orde brengt in hun leven.’ In die zin zijn sprookjes volgens Holverda ‘een levensbeschouwelijk genre bij uitstek’.

Zij concludeert dat sprookjes ‘een waardevolle aanvulling kunnen zijn bij levensbeschouwelijk onderwijs in het algemeen en ook over voldoende kwaliteiten beschikken om bij verliessituaties als pijnstiller te kunnen worden ingezet’.

U kunt het onderzoeksrapport Pleisters voor de kinderziel downloaden.

 

Asbest: Thorbecke SG in Zwolle weer open

De havo/vwo-locatie van de openbare Thorbecke Scholengemeenschap in Zwolle is weer open. Afgelopen donderdag werd het gebouw gesloten, omdat er asbest was aangetroffen.

Donderdagochtend werd een rapportage van een asbestinventarisatie gepresenteerd. Daaruit bleek dat er nader onderzoek nodig was, waarvoor de school uit voorzorg dicht moest.

De resultaten van het onderzoek zijn vrijdagmiddag gepresenteerd. Er is alleen in afgesloten ruimten asbest aangetroffen. De lucht blijkt schoon. ‘Dit betekent dat er met betrekking tot asbest op de Thorbecke Scholengemeenschap geen gezondheidsrisico aanwezig is en ook niet geweest is’, meldt de school.

Het personeel en de leerlingen konden maandag weer gewoon naar school.

Vrijeschoolonderwijs op openbare school?

Wat vindt u: is het een goed idee om als bestuur van een openbare school vrijeschoolonderwijs aan te bieden? De kwestie is actueel in Zwolle, waar het vanaf komend schooljaar mogelijk is om op de openbare Van der Capellen scholengemeenschap te kiezen voor vrijeschoolonderwijs.

Vrijeschoolonderwijs is gebaseerd op de leer van de Oostenrijkse filosoof en pedagoog Rudolf Steiner oftewel de antroposofie. Vrijwel alle vrije scholen zijn algemeen bijzonder. In Maastricht bijvoorbeeld biedt de Bernard Lievegoed School voortgezet onderwijs aan ‘op basis van de uitgangspunten van de vrijeschoolpedagogie’. Deze school valt onder het algemeen bijzondere Bonnefanten College.

In Prinsenbeek echter wordt vrijeschoolonderwijs aangeboden door het Michaël College, dat deel uitmaakt van de unit Markenhage van de katholieke Scholengemeenschap Breda. Het Michaël College presenteert zichzelf als een ‘vrijeschool’, maar op de website wordt ook gesproken over ‘vrijeschoolonderwijs’.

Hierin zit een verschil, omdat een vrije school volgens de wet onder het begrip ‘richting’ kan vallen. Dit heeft te maken met het feit dat de antroposofie wettelijk is erkend als een levensbeschouwing op basis waarvan bekostiging mogelijk is. De term ‘vrijeschoolonderwijs’ daarentegen gaat uit van een pedagogisch-didactische visie, en valt als zodanig volgens de wet niet onder het begrip ‘richting’.

Voor zover bekend is het bestuur Openbaar Onderwijs Zwolle en Regio (OOZ) het eerste openbare schoolbestuur dat onder de noemer VS-VO voortgezet vrijeschoolonderwijs gaat aanbieden. De VS-VO wordt onder het brinnummer van de openbare Van der Capellen scholengemeenschap aangeboden als een leerroute met een specifiek pedagogisch-didactisch concept. OOZ houdt dus niet op grond van het begrip ‘richting’ een vrije school in stand, maar biedt onderwijs aan volgens een specifieke visie.

Wat vindt u?
Is het een goede ontwikkeling dat een openbaar schoolbestuur vrijeschoolonderwijs aanbiedt? In het openbaar onderwijs zijn ook montessori- en jenaplanscholen, dus scholen met vrijeschoolonderwijs zijn ook mogelijk. Het kan immers, zoals in Zwolle, om een pedagogisch-didactische visie gaan, waarmee de school zich bij ouders kan profileren.

Of is het volgens u niet wenselijk om te kiezen voor vrijeschoolonderwijs, omdat de openbare school hiermee onder het mom van een pedagogisch-didactische visie aanleunt tegen onderwijs op basis van één bepaalde levensbeschouwelijke richting? Een openbare school moet geen vrije school willen zijn, net zoals een openbare school geen rooms-katholieke, protestants-christelijke of islamitische school is. Is de keuze voor vrijeschoolonderwijs een keuze voor de antroposofie en daarmee mogelijk een gevaar voor de evenwichtige aandacht voor diverse godsdiensten en levensbeschouwingen in het openbaar onderwijs?

U kunt uw reactie mailen aan welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Vrijeschoolonderwijs’. Wij willen uw input gebruiken voor een vervolgbericht op deze website en/of in magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs. Geeft u alstublieft aan of wij uw reactie voor publicatie mogen gebruiken en of wij daarbij ook uw naam en functie mogen vermelden.

Informatie: Martin van den Bogaerdt, 06-13190311, mvandenbogaerdt@vosabb.nl