Verdwijnt enkele-feitconstructie wel uit de wet?

In het regeerakkoord van VVD en PvdA staat dat de zogenoemde enkele-feitconstructie uit de wet verdwijnt. Deze constructie geeft het bijzonder onderwijs ruimte om homoseksuele leerlingen en personeelsleden te weigeren. Maar wie het regeerakkoord goed leest kán ook concluderen dat alles bij het oude blijft, zoals dat ook het geval was in de afgelopen kabinetsperiode met de VVD. Lees verder

De enkele-feitconstructie komt er kort gezegd op neer dat een niet-openbare school een homo- of biseksuele leerling of leerkracht niet mag weigeren of verwijderen/ontslaan op grond van zijn of haar geaardheid. Die mogelijkheid heeft de school echter wel als de betreffende leerling of leerkracht uiting geeft aan zijn geaardheid. Met andere woorden: homo zijn mag, maar als homo leven niet.

Moeizame acceptatie
Deze kwestie speelt met name nog in bepaalde christelijke en islamitische scholen, waar op grond van religieuze uitgangspunten de acceptatie van niet-heteroseksuele leerlingen en leerkrachten die uit de kast zijn, uitermate moeizaam kan verlopen. De discussie over de enkele-feitconstructie loopt al jaren. De VVD is er in principe voorstander van om deze constructie uit de wet te halen, maar in de afgelopen kabinetsperiode maakten de liberalen daar geen werk van.

Dat had te maken met de opportunistische politiek van premier Mark Rutte. Hij had de steun van de orthodox-christelijke SGP nodig, die naast de PVV van Geert Wilders als gedoger van de minderheidscoalitie met het CDA functioneerde. De staatkundig gereformeerden kunnen naar eigen zeggen op bijbelse gronden niet het liberale beginsel accepteren dat homo's, lesbo's, biseksuelen en transgenders op grond van hun geaardheid het leven leiden dat zij willen. Ook het feit dat de VVD met het CDA regeerde, bemoeilijkte het schrappen van de enkele-feitconstructie.

Bevrijd van SGP-juk
Nu de VVD in de meerderheidscoalitie met de PvdA verlost is van het juk van de SGP en niet meer met het CDA regeert, is het logisch te veronderstellen dat de enkele-feitconstructie in de komende regeerperiode uit de wet kan worden gehaald. Dat staat dan ook letterlijk in het akkoord vermeld: 'De algemene wet gelijke behandeling wordt aangepast naar Europees model. De enkele-feitconstructie verdwijnt uit de wet.'

Maar in de zin daarna staat het volgende: 'Scholen mogen homoseksuele leraren niet ontslaan en homoseksuele leerlingen niet weigeren of wegsturen vanwege hun seksuele voorkeur.' Deze zin geeft vreemd genoeg exact de essentie weer van de enkele-feitconstructie waarvan het nieuwe kabinet zegt dat die moet verdwijnen. Alleen de seksuele voorkeur is in de huidige situatie ook al geen wettelijke grond voor het wegsturen van leraren of leerlingen. In bovenstaande zin staat dus nog steeds niet expliciet vermeld dat het erom gaat dat leraren en leerlingen ook uiting mogen geven aan hun geaardheid en aldus het leven mogen leiden dat ze willen.

Onbewuste omissie?
Op grond van de kernwaarden van het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs is de acceptatie van de geaardheid én de levenswijze van homo- en biseksuele en transgender personeelsleden en leerlingen een principieel punt. VOS/ABB hecht daar veel waarde aan en gaat er daarom van uit dat er wat betreft de gewraakte zin over de enkele-feitconstructie sprake is van een onbewuste omissie in het regeerakkoord.