Voortijdig schoolverlaten al in de brugklas te signaleren

Signalen voor een verhoogde kans op voortijdig schoolverlaten zijn al zichtbaar in de brugklas. Dat staat in het promotieonderzoek van onderzoekster Tanja Traag van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Lees verder

Achterblijvende schoolprestaties vroeg in de schoolloopbaan blijken een belangrijke risicofactor, vooral voor jongens. Ook een gebrek aan motivatie, de school niet leuk vinden en het behoren tot de lagere sociaal-economische klassen blijken al in de eerste klas van het voortgezet onderwijs voorspellers te zijn voor de kans dat een leerling zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat, concludeert Traag.

Persoonlijkheidskenmerken als ordelijkheid (omgaan met taken), mildheid (omgaan met anderen) en autonomie (onafhankelijk denken en beslissen) hangen samen met voortijdig schoolverlaten. Daarnaast blijkt dat populaire kinderen en leerlingen met meer vrienden minder vaak voortijdig van schoolgaan. Dat geldt echter niet als die vrienden zelf ook voortijdig schoolverlaters zijn.

Het proces van voortijdig schoolverlaten gaat al op jonge leeftijd van start. Toch is het niet onomkeerbaar. Als ouders interesse tonen in de schoolactiviteiten van hun kind, blijkt dat een preventieve werking te hebben. Ook zijn er duidelijk verschillen in de kans op voortijdig schoolverlaten voor kinderen uit verschillende sociaal-economische groepen.

Naast individuele verschillen en verschillen tussen sociaal-economische groepen, verschilt de kans op voortijdig schoolverlaten ook duidelijk tussen scholen. Leerlingen in verstedelijkte gebieden en kinderen op scholen met relatief veel allochtone leerlingen hebben een grotere kans zonder startkwalificatie van school te gaan. Daarnaast blijkt dat leerlingen van brede scholengemeenschappen minder vaak voortijdig de school verlaten dan kinderen op scholen met uitsluitend vmbo.

Download het proefschrift Early school-leaving in the Netherlands. A multidisciplinary study of risk and protective factors explaining early school-leaving.