D66 viert feest met geld voor kleine scholen

D66 wil geld dat met het behoud van de kleinescholentoeslag vrijkomt aan zaken besteden die niets met kleine scholen te maken hebben.

D66-onderwijswoordvoerder Paul van Meenen twittert dat hij blij is met ‘weer 40 miljoen euro investeringen in beter onderwijs’. Wie verder leest, ziet dat het gaat om geld dat voor 2015 en 2016 opzij was gezet ter compensatie van het verdwijnen van de kleinescholentoeslag, waarvan onlangs bekend werd dat die toch blijft bestaan.

‘Het pakket is het gevolg van het behoud van de toeslag voor kleine scholen, een wens van ChristenUnie en SGP. Hierdoor viel twee maal 20 miljoen euro vrij in 2015 en 2016, wat D66 nu kan investeren in beter onderwijs’, zo meldt D66.

De 40 miljoen euro wil D66 aan andere zaken dan kleine scholen besteden. Het gaat onder andere om schone en energiezuinige scholen, passend onderwijs en Nederlands onderwijs in het buitenland.

Zeeuws reddingsplan kleine scholen afgeserveerd

Juridisch niet mogelijk en inhoudelijk niet wenselijk. Daarmee heeft staatssecretaris Sander Dekker van OCW woensdag in de Tweede Kamer het plan van de Zeeuw Jan Schuurman Hess afgeserveerd om te komen tot een coöperatie voor het behoud van kleine basisscholen in krimpgebieden.

Schuurman Hess diende op 28 januari in de Tweede Kamer een petitie aan om kleine basisscholen te redden door ze te laten samenwerken in bovenregionale coöperaties. Zijn plan krijgt steun van onder anderen VVD-coryfee Hans Wiegel en PvdA-kopstuk Felix Rottenberg, maar staatssecretaris Dekker ziet er helemaal niets in.

In de petitie staat onder andere dat ouders, andere dorpsbewoners en docenten verantwoordelijk moeten worden voor kleine scholen. Deze dorpsscholen zouden kunnen dienen om leerlingen uit de stad op te vangen als het voor hen goed kan zijn om in een rustige omgeving onderwijs te volgen. Dit sluit aan op het eerdere maar nog niet uitgevoerde plan van Schuurman Hess om leerlingen uit Amsterdam naar Kats te halen. Hij wil dat zijn plan snel onder de Experimentenwet onderwijs komt te vallen.

Hij lanceerde zijn plan om kleine scholen in bovenregionale coöperaties met elkaar te laten samenwerken vorig jaar. In november gaf staatssecretaris Dekker in een gesprek met hem aan er niets in te zien, omdat de financiële onderbouwing erg mager zou zijn. Dekker liet woensdag in het onderwijsdebat in de Tweede Kamer nogmaals weten dat hij het plan totaal zinloos acht, want ‘juridisch niet mogelijk en inhoudelijk niet wenselijk’.

Het initiatief van de Zeeuw stuitte ook op kritiek van de samenwerkende schoolbesturen in Zuid-Limburg. Lees meer…

Vrees voor afwachtende houding in krimpgebieden

De Zeeuwse schoolbestuurder Anko van Hoepen vreest dat het behoud van de kleinescholentoeslag ertoe zal leiden dat er in krimpgebieden scholen en besturen zullen zijn die weer achterover gaan leunen. Van Hoepen zegt dat in het Nederlands Dagblad, waarin ook VOS/ABB aan het woord komt.

‘Voor de korte termijn lijkt het behoud van de kleinescholentoeslag leuk, maar op de lange termijn niet. Het verplichtende karakter om elkaar op te zoeken verdwijnt. Daar maak ik me grote zorgen over’, aldus bestuurder Van Hoepen van de Alpha Scholengroep met vijftien protestants-christelijke basisscholen op Zuid-Beveland.

Hij was blij met de regeling die staatssecretaris Sander Dekker van OCW vorig jaar aankondigde om scholen en hun besturen te stimuleren met elkaar samen te werken: ‘De staatssecretaris gaf ons een duidelijke opdracht , maar met respect voor de autonomie van de scholen.’

Dekker kondigde de regeling in mei vorig jaar aan tijdens een persconferentie in basisschool Het Samenspel in Wolphaartsdijk. In die brede school werkt de openbare basisschool De Achthoek van de bij VOS/ABB aangesloten stichting Nobego samen met de protestants-christelijke Ichtusschool van de Alpha Scholengroep.

Uitstel van executie
In een kader bij het artikel in het Nederlands Dagblad bevestigt VOS/ABB de visie van Van Hoepen. Het behoud van de kleinescholentoeslag zal voor een aanzienlijk deel van de kleine basisscholen ‘uitstel van executie’ zijn. ‘Die scholen kunnen nu nog even op de oude voet verder, maar vroeg of laat zakken ze onder de opheffingsnorm. Daarom is het zaak om nu te handelen en samenwerking te zoeken’, zegt woordvoerder Martin van den Bogaerdt.

Hij zegt ook dat VOS/ABB merkt dat vooral christelijke scholen huiverig kunnen zijn voor samenwerking met het openbaar onderwijs, omdat ze vrezen voor hun identiteit. ‘Maar in een samenwerkingsschool hoeft het bijzonder onderwijs zijn identiteit niet op te geven. Het is natuurlijk wel zo dat het openbaar onderwijs probeert verschillende geloofsstromingen op evenwichtige wijze onder de aandacht te brengen, terwijl bij een reformatorische school één stroming als leidend wordt gezien’, aldus Van den Bogaerdt.

Lees ook het commentaar van directeur Ritske van der Veen op het nieuws dat de kleinescholentoeslag behouden blijft.

‘Grotere scholen in krimpend Noord-Groningen’

De basisscholen in Noord-Groningen moeten in de toekomst het liefst 200 en minimaal 80 leerlingen hebben. Dat staat in een gezamenlijk discussiestuk over de gevolgen van demografische krimp dat  de plaatselijke besturen voor openbaar respectievelijk christelijke primair onderwijs hebben laten opstellen door organisatieadviesbureau Van Beekveld en Terpstra.

Het discussiestuk is nadrukkelijk bedoeld om de komende maanden met alle betrokkenen te bespreken wat er in het licht met de bevolkingskrimp in Noord-Groningen en behoud van voldoende onderwijskwaliteit nodig is.

In het stuk wordt het ideale aantal van 200 leerlingen per basisschool voorgesteld, omdat er dan acht groepen van elk gemiddeld 25 leerlingen kunnen worden samengesteld. Ook wordt het minimumaantal van 80 leerlingen per basisschool genoemd. De reden om voor dat aantal te kiezen, is dat de besturen liever niet meer dan twee leerjaren per groep willen hebben. Dat hangt samen met de werkdruk en onderwijskwaliteit.

Als wordt uitgegaan van minimaal 200 leerlingen per basisschool, zouden in de Noord-Groningse gemeenten Winsum, Eemsmond en De Marne 23 van de nu nog 35 basisscholen worden gesloten. Van de twaalf basisscholen die dan zouden overblijven, zouden er zes openbaar en zes christelijk moeten zijn. Als het minimumaantal op 80 leerlingen per basisschool komt te liggen, dan zouden 15 van de 35 scholen dichtgaan.

Het Dagblad van het Noorden meldt naar aanleiding van het discussiestuk dat het onderwijs in Noord-Groningen over de kop gaat.

Meer informatie staat in het discussiestuk Toekomst scenario’s scholenspreiding Noord Groningen en de presentatie die daarbij hoort. De informatie is afkomstig van het openbare schoolbestuur Lauwers en Eems en het christelijke bestuur VCPO Noord-Groningen.

Pleidooi voor behoud kleine christelijke scholen

De Coöperatie Christelijk Basisonderwijs (CBO) Fryslân geeft in een brief aan de vaste Kamercommissie voor OCW aan dat de kleinescholentoeslag moet blijven bestaan om ‘kleinere scholen met een bepaalde geloofs- of levensvisie’ in stand te kunnen houden. 

De brief is een reactie op het plan van staatssecretaris Sander Dekker van OCW om de kleinescholentoeslag te vervangen door een toeslag voor scholen die met elkaar samenwerken. Dit kan samenwerking zijn die boven de denominaties uitstijgt. CBO Fryslân kiest daar niet voor, naar eigen zeggen omdat de zogenoemde samenwerkingsbonus tot onnodige bestuurlijke drukte zou leiden.

De christelijke coöpreratie noemt ook een andere reden: ‘Afschaffen van de kleinescholentoeslag betekent, dat scholen kleiner dan 145 leerlingen minder middelen ontvangen van de overheid, terwijl besturen en de betreffende scholen nu al aangeven, dat de huidige financiering onvoldoende is.’ Dit betekent volgens CBO Fryslân dat bij het beëindigen van de kleinescholentoeslag op termijn veel scholen met minder dan 145 leerlingen hun deuren moeten sluiten en dat daardoor verschillende dorpen geen voorziening meer hebben voor basisonderwijs.

In de brief aan de Tweede Kamer staat ook dat CBO Fryslân een goede spreiding van onderwijslocaties wil, ‘waarbij ouders, daar waar mogelijk, keuzevrijheid behouden’. De christelijke coöperatie pleit ervoor ‘de kleine scholentoeslag te behouden vanaf een bepaalde grootte, waardoor huisnabij onderwijs mogelijk blijft en kleinere scholen met een bepaalde geloofs- of levensvisie open kunnen blijven’.

Zet kleinescholentoeslag om in stimuleringsregeling

De kleinescholentoeslag kan worden omgezet in een stimuleringsregeling om samenwerking tussen scholen en schoolbesturen in krimpgebieden te vergemakkelijken. Dat heeft VOS/ABB donderdag ingebracht in een gesprek met het ministerie van OCW naar aanleiding van het krimpadvies van de Onderwijsraad. In het gesprek werd duidelijk dat de beleidsreactie van staatssecretaris Sander Dekker van OCW op het advies niet zoals eerder aangekondigd in april, maar pas in mei komt.

Namens VOS/ABB namen de beleidsmedewerkers Hans Teegelbeckers en Marleen Lammers deel aan het gesprek in Den Haag. Ook de katholieke besturenorganisatie VKO, de vereniging van gereformeerde scholen VGS en de schoolleidersvakbond AVS waren bij het gesprek aanwezig.

Regie bij het onderwijs!
Het gezamenlijke standpunt was dat staatssecretaris Dekker op basis van het advies Grenzen aan kleine scholen niet met nieuwe beleidsmaatregelen ten aanzien van demografische krimp moet komen. De regie op dit vlak hoort bij de scholen en hun besturen te liggen. Daarbij is het essentieel dat het kabinet het onderwijs voldoende faciliteert, omdat goede samenwerking voor behoud van onderwijskwaliteit in krimpregio's zorgvuldigheid vereist. Dat kost tijd en dus geld.

Ook is in het gesprek duidelijk gemaakt dat het kabinet en de Tweede Kamer hun best moeten doen om wetgeving weg te nemen of aan te passen als die samenwerking tussen verschillende schoolbesturen in de weg zit. VOS/ABB bracht in het kader van dit onderdeel van het gesprek het idee in om de huidige kleinescholentoeslag te veranderen in een stimuleringsregeling om samenwerking te bevorderen. Nu kan de kleinescholentoeslag een vertragende werking hebben op samenwerking tussen scholen en besturen.

Openbaar onderwijs achtergesteld!
VOS/ABB benadrukte in het gesprek dat de huidige wet- en regelgeving op een aantal punten het openbaar onderwijs achterstelt ten opzichte van het bijzonder onderwijs. Zo kunnen openbare schoolbesturen geen integrale kindcentra in stand houden, terwijl besturen voor bijzonder onderwijs dat wel kunnen. Dit geldt ook voor samenwerkingsscholen. Het is de hoogste tijd dat deze achterstelling wordt aangepakt.

Tevens heeft VOS/ABB haar twijfels uitgesproken over de constatering van de Onderwijsraad dat de grondwettelijke garantie voor voldoende openbaar onderwijs niet in gevaar komt als de minimale opheffingsnorm voor basisscholen omhoog gaat van 23 naar 100 leerlingen. Als dit realiteit wordt, zullen 605 openbare basisscholen de deuren moeten sluiten, waardoor de grondwettelijke garantiefunctie, zoals die is vastgelegd in grondwetsartikel 23, in dunbevolkte gebieden niet meer kan worden waargemaakt.

In het gesprek werd duidelijk dat de beleidsreactie van staatssecretaris Dekker op het advies van de Onderwijsraad met een maand is vertraagd. Hij zou in april met een reactie komen, maar dat wordt mei.

Tweede Kamer
Op 14 maart heeft adviseur Ronald Bloemers van VOS/ABB in een hoorzitting van de Vaste Kamercommissie voor OCW uiteengezet hoe VOS/ABB denkt over het krimpadvies van de Onderwijsraad. Daarin kwamen dezelfde standpunten naar voren.

VOS/ABB rekent erop dat zowel de Tweede Kamer als het kabinet de inbreng van VOS/ABB serieus in overweging neemt in de discussie over demografische krimp en het onderwijs.

Zie ook de gerelateerde berichten in de rechterkolom.

Informatie: Hans Teegelbeckers, 06-51603209, hteegelbeckers@vosabb.nl 

 

 

 

 

Klein schooltje Driemond: small schools, big ideas

Op openbare basisschool Cornelis Jetses in het dorpje Driemond bij Amsterdam is op zaterdag 23 maart een conferentie over hoe kleine scholen hun onderwijskwaliteit kunnen optimaliseren.

De conferentie wordt georganiseerd door Jan Lepeltak van Learning Focus. Dit bureau richt zich op de mogelijkheden die het onderwijs met ICT kan benutten. Lepeltak benadrukt dat er in het buitenland veel succesvolle voorbeelden zijn van kleine scholen, onder andere op de Hebriden, in de Schotse Hooglanden, Canada, Australië en Finland. Hij vindt het een tekortkoming dat de Onderwijsraad daar voor het advies Grenzen aan kleine scholen niet naar heeft gekeken.

Lepeltak heeft de Engelse onderwijs- en ICT-deskundige Dughall McKormick uitgenodigd om op 23 maart naar Driemond te komen. Hij zal onder andere ingaan op de conclusies van de eerste annual conference Small Schools Big Ideas, die dan net in Engeland heeft plaatsgehad.

Deelname aan de conferentie (inclusief lunch) kost slechts 25 euro per persoon. Het geld is bedoeld voor een retourticket voor Dughall McKormick.

Klik hier voor meer informatie en de online aanmeldmogelijkheid.