Plattelandskinderen lopen vaak havo mis

Op het platteland krijgen kinderen vaker een hoog schooladvies (havo/vwo) dan stadskinderen, terwijl er minder hoogopgeleiden wonen. Tegelijkertijd komt 7 procent van de kinderen met zo’n havo/vwo-advies daar niet terecht, wat wijst op een onderbenutting van capaciteiten in niet-stedelijke gebieden.

Dit blijkt uit de Dorpenmonitor van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Het is een onderzoek naar de leefsituatie van 5,3 miljoen bewoners van grote en kleine dorpen, gesitueerd in de buurt van een stad of juist meer afgelegen. Een van de hoofdstukken gaat over de onderwijssituatie.

In dat hoofdstuk constateert het SCP dat er een discrepantie bestaat tussen het geadviseerde onderwijsniveau en de feitelijke doorstroom naar bovenbouwklassen, vooral bij leerlingen uit kleine afgelegen dorpen. Daar gaat 7 procent van de leerlingen die een havo/vwo-advies hebben, naar het vmbo.

Het SCP zoekt de verklaring hiervoor enerzijds in een gebrekkige motivatie en ambitie van ouders en leerkrachten, anderzijds in de geringere beschikbaarheid van hogere opleidingen in afgelegen gebieden. Gemiddeld moet een kind vanuit een klein afgelegen dorp 8 kilometer reizen naar de dichtstbijzijnde havo of vwo. Het kan zijn dat minder gemotiveerde leerlingen daarom kiezen voor een vmbo die vaak wel dichterbij te vinden is. Het SCP wijst erop dat dit maatschappelijk ongewenst is, omdat onderbenutting van capaciteiten later leidt tot lagere inkomens.

Groei en krimp
Het SCP constateert ook dat het voortgezet onderwijs op het platteland de laatste jaren flink is gegroeid. De krimp die in het basisonderwijs al te merken is, komt pas later in het voortgezet onderwijs aan. Gemiddeld groeien de vo-scholen tot 2015 nog, daarna zal de populatie ook daar gaan krimpen: tot 2020 met ruim 6 procent.

Regionaal zijn er overigens grote verschillen. In Oost-Groningen, de Westelijke Mijnstreek en in Maastricht wordt op  korte termijn al krimp verwacht, die na 2015 stevig zal doorzetten. Daarentegen blijft het aantal vo-leerlingen in stedelijke regio’s nog stijgen tot 2020.

Downloaden
De complete Dorpenmonitor is als pdf te downloaden van de website van het SCP. Het is overigens een vervolg op ‘Thuis op het platteland’, dat verscheen in 2006.