Toeloop kennismigranten vraagt om aanpassing onderwijs

Scholen met veel kinderen van hoogopgeleide kennismigranten hebben een probleem: voor deze leerlingen is geen gewichtengeld beschikbaar, terwijl ook zij niet gewoon kunnen instappen in het reguliere onderwijs. Directeur-bestuurder Frans Cornet van Stichting Amstelwijs voor openbaar primair onderwijs in Amstelveen trekt aan de bel. ‘Deze groep leerlingen is niet in beeld bij de politiek.’

‘Ons onderwijssysteem is niet ingericht op deze situatie’, zegt Cornet in het VOS/ABB-magazine Naar School!. ‘We hebben hier te maken met nieuwe doelgroepen, die niet in de wetgeving passen. Met name de groep kennismigranten lijkt nog helemaal niet in beeld te zijn bij de politiek. Vooralsnog redden wij ons met creatieve oplossingen, maar de instroom stijgt momenteel wel erg hard. We hebben echt steun nodig.’

Kinderen kennismigranten vallen overal buiten

Omdat kennismigranten vaak hoger opgeleid zijn, vallen hun kinderen niet in de gewichtenregeling. ‘Ze passen evenmin in onze nieuwkomersklassen, die gericht zijn op vluchtelingenkinderen, voor wie Lowan-gelden beschikbaar zijn. In die nieuwkomersklassen leren de kinderen vooral Nederlands en verder is er veel aandacht voor sociaal-emotionele ontwikkeling, omdat vluchtelingenkinderen vaak traumatische ervaringen hebben. Daar passen de kinderen van kennismigranten niet tussen. Dit is een groep die buiten alle regelingen valt’, benadrukt Cornet.

Helft van de lessen in het Engels

Hij dringt niet alleen aan op financiële steun van de overheid, maar vooral ook op aanpassing van de wetgeving. ‘Ik pleit voor toestemming van de Inspectie om (…) de helft van de lessen in het Engels te mogen geven. Het zou ook mooi zijn als de eindtoets basisonderwijs in het Engels beschikbaar komt. Dan kunnen we deze kinderen het onderwijs bieden dat ze nodig hebben’, aldus Cornet in magazine Naar School!.

Lees het artikel Toeloop kennismigranten vraagt om aanpassing onderwijs.

De lokale Amsterdamse krant Het Parool heeft het nieuws uit ons magazine opgepikt. Lees meer…

Kamer steunt gedeeltelijk herziening curriculum

De Tweede Kamer steunt het idee om de vakken Nederlands, rekenen en wiskunde, Engels, burgerschap, digitale geletterdheid en techniek te herijken. Dat bleek donderdag tijdens een voortgezet algemeen overleg over de herziening van het curriculum van het primair en voortgezet onderwijs.

De Kamer staat achter een motie van D66, VVD en PvdA om de onderdelen Nederlands, rekenen en wiskunde, Engels, burgerschap, digitale geletterdheid en techniek te herijken. In de motie staat dat samen met het onderwijsveld een proces in gang moet worden gezet ‘dat leidt tot concrete bouwstenen voor kerndoelen, eindtermen en referentieniveaus waarover eind 2018 politieke besluitvorming kan plaatsvinden’.

Geen volledige herziening curriculum

In de motie staat ook dat voor de overige vakken uitsluitend op verzoek van het onderwijsveld en met de vakverenigingen kan worden verkend of kerndoelen, eindtermen en referentieniveaus aanpassing behoeven.

Buitenschoolse opvang in Engels, Duits of Frans

Vanaf 1 september mag buitenschoolse opvang voor ten hoogste 50 procent in het Engels, Duits of Frans worden aangeboden. De Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen is hiervoor gewijzigd.

Beroepskrachten meertalige buitenschoolse opvang moeten over de juiste opleidingseisen en taaleisen voldoen. Voor wat betreft de opleidingseisen wordt aangesloten bij de eisen die gelden voor reguliere beroepskrachten.

Verder moeten zij beschikken over een certificaat of een diploma waaruit blijkt dat ze het Engels, Duits of Frans beheersen op ten minste niveau B2 van het Europees Referentiekader voor Talen.

Houders moeten in hun pedagogisch beleidsplan beschrijven hoe zij de meertalige buitenschoolse opvang in hun kindercentrum vormgeven.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Ouders vinden burgerschap en meer regels belangrijk

Het vakkenpakket op school moet worden uitgebreid, meldt het Algemeen Dagblad op basis van het door de krant uitgevoerde Nationaal School Onderzoek.

Uit dat onderzoek blijkt dat een meerderheid van de ouders ‘omgangsvormen’ (burgerschap), sociale media en Engels wil verplichten in het basisonderwijs, maar Engels mag wat hen betreft niet worden verplicht voor kleuters.

In het voortgezet onderwijs scoren techniek en extra sportlessen hoog. Ook wil een meerderheid meer regels: afspraken over petjes en minirokjes en alleen nog gezonde snacks in de kantine.

Uit het onderzoek van het AD blijkt verder dat ouders gemiddeld een 7 geven aan het onderwijs.

Lees meer…

Eerste Kamer akkoord met basisonderwijs in vreemde taal

Scholen in het primair onderwijs mogen een deel van hun lessen aanbieden in het Engels, Duits of Frans. Het wetsvoorstel dat daarover gaat, is goedgekeurd door de Eerste Kamer.

De regeringsfracties van VVD en PvdA alsmede die van SGP, ChristenUnie, CDA, GroenLinks, 50PLUS en D66 stemden voor.

Ook werd een motie van de VVD aangenomen die ervoor moet zorgen dat er wettelijke kwaliteitscriteria komen voor leraren die onderwijs in een vreemde taal geven. Een andere motie van de PvdA werd eveneens aangenomen. Die motie ging over het voorkomen van negatieve effecten op de toegankelijkheid van het basisonderwijs als gevolg de introductie van meertalig onderwijs.

Bij algemene maatregel van bestuur kan straks worden bepaald wat het percentage van de onderwijstijd per schooljaar is waarin les in een van deze moderne vreemde talen kan worden aangeboden. Dat mag maximaal 15 procent zijn. De wet zal in 2016 in werking treden. Wanneer precies, is nog niet bekend.

In 2014 stond in magazine School! van VOS/ABB een artikel over tweetalig basisonderwijs op de openbare Violenschool in Hilversum.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Buitenschoolse opvang met Engels, Duits of Frans

Het moet op korte termijn mogelijk worden om buitenschoolse opvang meertalig aan te bieden. Dat staat in een brief van minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer.

De gemeente Amsterdam kwam met een pilotvoorstel voor meertalige kinderdagopvang en buitenschoolse opvang. Amsterdam wil hiermee een zo aantrekkelijk mogelijk vestigingsklimaat voor expats en internationale ondernemers creëren. Meertalige opvang zou goed aansluiten op het al bestaande internationale en meertalige onderwijs.

Naar aanleiding van het Amsterdamse verzoek is een aantal partijen geconsulteerd over meertalige opvang. De Brancheorganisatie Kinderopvang en de sectororganisatie PO-Raad hebben Asscher laten weten daar voorstander van te zijn. De Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang en peuterspeelzalen (BOinK) en de MOgroep zijn dit eveneens, maar vragen ook aandacht voor de Nederlandse taal, zo laat Asscher aan de Kamer weten.

Naar aanleiding van deze consultaties wil Asscher het op korte termijn mogelijk maken om buitenschoolse opvang voor kinderen in de leeftijd van het primair onderwijs meertalig aan te bieden. Hij noemt daarbij de talen Engels, Duits en Frans.

Voorstel basisonderwijs in vreemde taal ingediend

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW heeft de voorgestelde wetswijziging over de mogelijkheid om op basisscholen een deel van het onderwijs in het Engels, Duits of Frans te verzorgen naar de Tweede Kamer gestuurd.

Dit wetsvoorstel bevat een nieuwe regeling over de voertaal in het primair onderwijs, inclusief het speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs. De nieuwe regeling houdt in dat een deel van de onderwijstijd in het Engels, Duits of Frans mag worden aangeboden.

Deze nieuwe regeling wordt toegevoegd aan artikel 9 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) en artikel 18 van de Wet op de expertisecentra (WEC). Hiermee is het een aanvulling op de huidige hoofdregel in de WPO en de WEC dat het onderwijs wordt gegeven in de Nederlandse of de Friese taal.

Bij algemene maatregel van bestuur wordt een nadere uitwerking gegeven aan het percentage van de onderwijstijd dat per schooljaar in de Engelse, Duitse of Franse taal kan worden gegeven.

Dit wetsvoorstel heeft tot doel om leerlingen al op vroege leeftijd een vreemde taal te leren. Basisscholen worden op grond van dit wetsvoorstel niet verplicht om het onderwijs in een andere taal dan het Nederlands aan te bieden.

Magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs heeft in februari van dit jaar aandacht besteed aan tweetalig basisonderwijs op de openbare Violenschool in Hilversum.

Lees het artikel.

Meer ruimte voor tweetalig basisonderwijs

Basisscholen krijgen meer ruimte om al vroeg intensief met Engels, Duits of Frans aan de slag te gaan. Met ingang van het nieuwe schooljaar mogen zij 15 procent van hun onderwijstijd in een van deze vreemde talen lesgeven. De ministerraad is daarmee akkoord.

Kinderen krijgen dan bijvoorbeeld niet alleen Engelse les, een deel van de tijd mag Engels ook bij andere vakken als geschiedenis, biologie of gym worden gebruikt als instructietaal. Hiermee zegt het kabinet tegemoet te komen aan de wens van ouders en scholen om een meer internationaler en uitdagender onderwijs met minder regels.

Een wetsvoorstel hierover van staatssecretaris Dekker van OCW wordt deze zomer voor advies naar de Raad van State gestuurd.

Lees meer…

Lees ook een artikel uit magazine School! over tweetalig onderwijs op de openbare Violenschool in Hilversum.

Herkansing na foute kijk- en luistertoets Cito

Het Cito biedt havo- en vwo-leerlingen een herkansing voor het kijk- respectievelijk luisteronderdeel van de toets Engels. Veel scholen zetten de kijk- en luistertoetsen in voor het schoolexamen. Bij Engels bleken die niet in orde.

In kijk- en luistertoetsen beantwoorden leerlingen vragen over audio- of videofragmenten. Na ieder fragment volgt een korte pauze waarin de leerling het antwoord op de vraag invult en de vraag over het volgende fragment leest. Het Cito kreeg klachten over de pauzes tussen de vragen. Die pauzes waren te kort.

Het Cito meldt op zijn website dat leerlingen die de toets hebben gemaakt, hinder van deze fout hebben ondervonden. ‘Omdat wij de leerlingen niet willen benadelen, bieden wij voor het videodeel Engels havo en audiodeel Engels vwo van de reguliere versie en de versie voor dyslectische leerlingen een herkansing’, aldus het Cito.

Leerlingen kunnen deze onderdelen op maandag 17 maart opnieuw maken. De uitslag volgt in de week van 24 maart. Het Cito informeert de scholen hierover per e-mail.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Tweetalig onderwijs op twaalf basisscholen

Niet twintig, zoals aanvankelijk de bedoeling was, maar slechts twaalf basisscholen gaan in het schooljaar 2014-2015 als proef tweetalig onderwijs aanbieden. In juli werd al bekend dat de proef er zou komen. Nu is bekend welke scholen eraan meedoen.

In juli stuurde staatssecretaris Sander Dekker van OCW het plan van aanpak Engels in het primair onderwijs naar de Tweede Kamer. In dat plan staat dat basisscholen 15 procent van hun onderwijstijd in een vreemde taal mogen lesgeven. Daarnaast start in het schooljaar 2014-2015 een experiment met volledig tweetalig basisonderwijs. Aanvankelijk zouden daar twintig basisscholen aan meedoen, maar dat zijn er slechts twaalf geworden.

Alleen Engels mogelijk?
In de brief die de staatssecretaris in juli naar de Kamer stuurde, worden naast Engels ook de talen Duits en Frans genoemd, maar geen andere vreemde talen, zoals Turks en Arabisch. Vooral in de grote steden zou dat wellicht ook als een mogelijkheid kunnen worden gezien, maar het beleid van Dekker is daar kennelijk niet op gericht.

Volgens hem willen steeds meer basisscholen een deel van de instructie in het Engels geven. De afgelopen jaren hebben bijna 1000 basisscholen met behulp van een opstartsubsidie daar ervaringen mee opgedaan. Bij tweetalig onderwijs is 30 tot 50 procent van de tijd Engels, Frans of Duits de instructietaal. De extra aandacht voor Engels in het basisonderwijs gaat volgens de staatssecretaris niet ten koste van de
Nederlandse taalvaardigheid van leerlingen.

Nascholing nodig!
Dekker stelt 1,5 miljoen euro per jaar beschikbaar voor de pilot met tweetalig onderwijs in basisscholen en voor nascholing van leraren en ondersteuning van scholen. Dat nascholing van leerkrachten nodig is, blijkt uit de Vierde Balans van het Engles aan het einde van de basisschool, die in opdracht van het ministerie van OCW is opgesteld.

Daarin staat dat maar 7 procent van de meesters en juffen die Engels geven vakleerkracht in die taal is. De meesten hebben hun kennis opgedaan op de pabo of tijdens een taalcursus. Een aanzienlijk deel van hen vindt zelf te weinig kennis van het Engels te hebben om er les in te kunnen geven.

De leerlingen in groep 8 daarentegen schatten hun vaardigheid voor Engels hoog in. Daarbij hebben ze meer vertrouwen in hun lees- en luistervaardigheid dan in hun spreek- en schrijfvaardigheid. Engels wordt door hen gezien als een belangrijk vak. Veel groep 8′ers vinden het ook leuk.

De basisscholen die aan de proef met tweetalig onderwijs meedoen:

  • Openbare basisschool De Pôlle, Marsum
  • Openbare basisschool De Blijberg, Rotterdam (luister naar interview met directeur Barbara Everaars op Radio Rijnmond)
  • Openbare Prinseschool, Enschede
  • Openbare Violenschool, Hilversum
  • Neutraal bijzondere Groningse Schoolvereniging, Groningen
  • Neutraal bijzondere Haagse Schoolvereeniging, Den Haag
  • Rooms-katholieke basisschool De Lanteerne, Nijmegen
  • Rooms-katholieke basisschool Het Talent, Lent
  • Rooms-katholieke basisschool De Wilge, Hilversum
  • Rooms-katholieke Kindercampus, Hilversum
  • Protestants-christelijke De Visserschool, Amsterdam
  • International School, Eindhoven

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Meesters en juffen schatten hun Engels laag in

Veel leerkrachten van basisscholen vinden dat ze eigenlijk niet goed genoeg zijn in Engels om in die taal les te geven. Uit een evaluatie van de lessen Engels in de basisscholen blijkt ook dat de tijd die daaraan wordt besteed per school sterk kan verschillen.

Uit de vierde Balans van het Engels aan het einde van de basisschool die in opdracht van het ministerie van OCW is uitgevoerd, blijkt dat maar 7 procent van de meesters en juffen die Engels geven vakleerkracht in die taal is. De meesten hebben hun kennis opgedaan op de pabo of tijdens een taalcursus. Een aanzienlijk deel van hen vindt zelf te weinig kennis van het Engels te hebben om er les in te kunnen geven.

De leerlingen in groep 8 daarentegen schatten hun vaardigheid voor Engels hoog in. Daarbij hebben ze meer vertrouwen in hun lees- en luistervaardigheid dan in hun spreek- en schrijfvaardigheid. Engels wordt door hen gezien als een belangrijk vak. Veel groep 8’ers vinden het ook leuk.

Uit de evaluatie komt verder naar voren dat het aantal lesuren dat basisscholen aan Engels besteden sterk kan variëren. De laagste opgave komt uit op een kleine 7 uur per jaar, de hoogste op 90 uur. In groep 8 van de basisschool werd in 2012 gemiddeld 54 minuten per week aan Engels besteed. Dat is ruim 20 procent meer dan in 2006.

Illustratie: cover van het boekje ‘I always get my sin’ van Maarten H. Rijkens

Engels moet meer doordringen in basisonderwijs

Basisscholen kunnen straks 15 procent van hun onderwijstijd in een vreemde taal lesgeven. Daarnaast start in 2014 op twintig basisscholen een experiment met volledig tweetalig basisonderwijs. Dit staat in het plan van aanpak Engels in het primair onderwijs dat staatssecretaris Sander Dekker van OCW naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Dekker meldt dat hij spoedig met een wetsvoorstel komt om het voor basisscholen mogelijk te maken om de instructie in een vreemde taal tot 15 procent van de tijd mogelijk te maken. In de brief van de staatssecretaris worden ook de talen Duits en Frans genoemd, maar geen andere vreemde talen, zoals Turks en Arabisch. Vooral in de grote steden zou dat wellicht ook als een mogelijkheid kunnen worden gezien, maar het lijkt erop dat het beleid van Dekker daar niet op is gericht.

Volgens hem willen steeds meer basisscholen een deel van de instructie in het Engels geven. De afgelopen jaren hebben bijna 1000 basisscholen met behulp van een opstartsubsidie daar ervaringen mee opgedaan. Om in basisscholen net als in het voortgezet onderwijs tweetalig onderwijs mogelijk te maken, begint Dekker een pilot waaraan 20 basisscholen kunnen meedoen. Bij tweetalig onderwijs is 30 tot 50 procent van de tijd Engels, Frans of Duits de instructietaal.

Dekker stelt 1,5 miljoen euro per jaar beschikbaar voor de pilot met tweetalig onderwijs in basisscholen en voor nascholing van leraren en ondersteuning van scholen. De extra aandacht voor Engels in het basisonderwijs gaat volgens de staatssecretaris niet ten koste van de Nederlandse taalvaardigheid van leerlingen.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Over Onderwijs met special Kwaliteit

Schoolbesturen zijn overal bezig de kwaliteit van hun scholen (verder) te verbeteren. In de praktijk blijkt het vaak lastig om greep te krijgen op de kwaliteit van het onderwijs. In deze special van Over Onderwijs komen diverse kwaliteitssystemen aan bod. Zoals het instrument Zelfevaluatie Kader voor goed besturen, maar ook nieuw ontwikkelde software die snel inzicht geeft in de prestaties van de eigen scholen.

Het Gebouw en De vijf vragen
In de rubriek ‘Het gebouw’ dit keer het Vader Rijn College in Utrecht, dat bij de oplevering in 1995 eigenlijk al uit de tijd was. Een serie aanpassingen heeft het gebouw nu eigentijds gemaakt.

De rubriek ‘De vijf vragen’ is dit keer gemaakt in Amersfoort. Directeur Joop Stas van obs De Meander beantwoordt de vijf vragen, en noemt de gymles als een groot probleem.

Reacties muffe lokalen
Een ander probleem waar scholen ernstig mee kampen, is de ventilatie van het gebouw. Kinderen zitten in muffe lokalen en worden daar soms ziek van. Lees het artikel en vooral ook de bloemlezing uit de vele reacties die bij VOS/ABB binnenkomen: ‘De lucht in een klaslokaal is gemiddeld slechter dan in een varkensstal’.

Over Onderwijs doet verder verslag van een reis naar Canada door een onderwijsdelegatie, en ging na hoe de stand van zaken is bij het onderwijs in Engels. Hoe vroeg kun je daarmee beginnen, en is er dan een doorlopende leerlijn op het voortgezet onderwijs? In Arnhem wel. Ten slotte in deze Over Onderwijs een artikel over de identiteit van openbare scholen in Limburg,  nieuws over het Inkoopcollectief Lesmateriaal en informatie over de mogelijkheden van sponsoring en fondsenwerving voor scholen.

Het nieuwe nummer van Over Onderwijs is op 18 juni naar alle leden van VOS/ABB verzonden. U kunt het blad ook inzien op deze website.
Het pdf-bestand staat in de rechterkolom hiernaast.

Bijlagen

Onderwijsraad: ‘Eerder beginnen met Engels’

‘Wil Nederland blijven meekomen in de internationale economie, dan is het nodig dat meer Nederlanders meer talen beheersen en dat het niveau van de taalbeheersing stijgt’, zo concludeert de Onderwijsraad. In het advies, dat is uitgebracht op verzoek van de Tweede Kamer, staat de vraag centraal hoe de taalbeheersing van Nederlanders op een hoger niveau gebracht kan worden. De raad doet daarvoor een aantal concrete voorstellen.

Als eerste wordt aangegeven dat kinderen op de basisschool eerder met een vreemde taal moeten beginnen. Het zal dan meestal om Engels gaan, omdat kinderen het meeste met die taal in aanraking komen, maar in de grensstreken geldt dat voor Frans en Duits. ‘Door gebruik te maken van de onderdompelingsmethode hoeft dit geen uitbreiding van het leerplan te betekenen’, aldus de Onderwijsraad. Dit houdt in dat een deel van de reguliere lessen in het Engels wordt gegeven. De Onderwijsraad stelt voor om het Engels in de basisschool via een wetswijziging tot mogelijke deelvoertaal te maken voor ten hoogste 15 procent van de onderwijstijd.

Basisscholen kunnen kiezen of ze met Engelse lessen beginnen in groep 1 of in groep 5. Hierdoor ontstaan uiteindelijk twee eindniveaus voor het basisonderwijs, waarover afspraken gemaakt moeten worden. Scholen voor voortgezet onderwijs kunnen hierop dan aansluiten. Door vroeg onderwijs in vreemde talen zullen veel kinderen eerder het Engels beheersen. Hierdoor komt er in het curriculum van opvolgende onderwijssoorten tijd en energie vrij voor andere talen. Verder wil deOnderwijsraad in het middelbaar beroepsonderwijs één vreemde taal verplicht stellen en in de niveau-4-opleidingen twee vreemde talen.

Om dit te kunnen bereiken zijn opscholingsprogramma’s nodig voor de leerkrachten in po, vo en mbo. Deze opscholingsprogramma’s kunnen voor wat betreft de studie- en vervangingskosten lopen via een nog op te richten fundatie die beurzen verstrekt aan leraren, zoals opgenomen in het Convenant Actieplan Leerkracht van Nederland.

Daarnaast ziet de raad mogelijkheden in een buitenschools aanbod van vreemde talenonderwijs via lokale talenscholen.

Lees hier het volledige advies van de Onderwijsraad of de samenvatting.