Klokkenluidersregeling aangepast aan nieuwe wet

VOS/ABB komt in de zomervakantie met een actualisering van de klokkenluidersregeling voor het primair onderwijs. De VO-raad heeft de regeling voor het voortgezet onderwijs al aangepast. Aanleiding daarvoor is de Wet Huis voor klokkenluiders die op 1 juli in werking treedt.

Deze wet voorziet in de oprichting van het Huis voor klokkenluiders, dat wordt ondergebracht bij de Nationale Ombudsman. Werknemers met een vermoeden van een misstand kunnen daar terecht voor advies. Ook kunnen ze vragen om een onderzoek.

Klokkenluidersregeling po en vo

De VO-raad heeft zijn klokkenluidersregeling voortgezet onderwijs al aangepast aan de nieuwe wet. De Helpdesk van VOS/ABB werkt aan een aanpassing van de bestaande klokkenluidersregeling voor het primair onderwijs. De geactualiseerde regeling komt in de zomervakantie op deze website en zal voor iedereen te downloaden zijn.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Hoe werkt u samen met collega’s aan integriteit?

Op 4 november is het de Dag van de Integriteit 2014. Het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) houdt dan een congres in Rotterdam.

Het is voor de zesde keer dat de Dag van de Integriteit wordt gehouden. Aan het congres wordt meegewerkt door onder anderen minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken, burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam en hockeycoach Marc Lammers.

BIOS meldt dat het congres dit jaar in het staat van het integriteitsnetwerk: hoe kunt u samen met collega’s werken aan integriteit?

Deelname kost 150 euro per persoon. U kunt zich online aanmelden.

Meer informatie…

Moeten bestuurders en directeuren eed afleggen?

Minister Jet Bussemaker van OCW wil schoolbestuurders en -directeuren een eed of gelofte laten afleggen in aanwezigheid van personeel, studenten en leerlingen. Dat moet een bijdrage leveren om tot een meer integere bestuurscultuur bij scholen te komen. Is dit een goed idee?

Het NTR-programma Dichtbij NL op Radio 5 ging maandagavond over dit onderwerp. De stelling was dat het een goed idee is van de minister om bestuurders en directeuren in het onderwijs een eed of gelofte te laten afleggen. Directeur Ritske van der Veen van VOS/ABB (zie foto) legde in het radioprogramma uit waarom hij het niet met de stelling eens is.

Hij benadrukte dat vrijwel alle schoolbestuurders en -directeuren integer handelen. ‘Onze bestuurders zijn voor 99,9 procent integer, werken keihard en zijn zich bewust van het feit dat ze de verantwoordelijkheid dragen voor een goede besteding van maatschappelijke middelen’, aldus Van der Veen.

Moreel kompas
Het is volgens hem een illusie om met een symbolische handeling mensen op het rechte pad te houden. ‘Je moet sowieso een moreel kompas hebben. Met een eed ga je niet voorkomen dat er altijd wel mensen zijn die verkeerde beslissingen nemen of bereid zijn om welke reden dan ook verkeerd met geld om te gaan.’

De oproep van de minister hangt samen met de excessen die zich de laatste tijd hebben voorgedaan bij de gevallen onderwijskolos Amarantis en bij de stichting BOOR voor openbaar onderwijs in Rotterdam. Bij die stichting was sprake van een slechte bestuurscultuur en jarenlange bouwfraude.

Van den Anker: wél goed idee!
In de radio-uitzending kwam ook Marianne van den Anker aan het woord. Zij zit in de nieuwe raad van toezicht van BOOR. Ze zei dat onder het vorige bestuur van deze stichting, toen Wim Blok nog voorzitter was, er een sfeer heerste van ouwe-jongens-krentenbrood. De toezichthouders, waaronder de gemeenteraad, zaten volgens haar te slapen. Een eed is volgens haar wel een goed idee: ‘Het is een symbolische daad die enorm helpt, het doet iets met je als mens’, aldus Van den Anker.

De opmerkingen van Van den Anker over de slapende toezichthouders zijn opmerkelijk. Zij was van 2004 tot 2006 voor Leefbaar Rotterdam wethouder van Veiligheid en Volksgezondheid. Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 was zij lid van de Rotterdamse raad, die toen kennelijk als externe toezichthouder zat te slapen.

Melden van misstanden gaat nog niet goed

Een goed werkend systeem voor het melden van misstanden, vergt meer dan alleen structuren en waarborgen. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit in Amsterdam in opdracht van het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) van het CAOP. Het onderzoek richtte zich onder andere op het onderwijs.

Een van de conclusies is dat de meldingsbereidheid in een organisatie valt of staat met vertrouwen in het systeem en de waarborgen die het biedt. Dat het hier nog aan schort, toont het onderzoek onomwonden aan.

Bijna 31 procent van de ondervraagden zegt geen vertrouwen te hebben in de persoon of instantie aan wie zij een misstand kunnen melden. Bijna 43 procent denkt dat er niets met de melding gebeurt en ruim 40 procent vreest negatieve gevolgen voor zichzelf.

Marijn Zweegers van BIOS benadrukt dat een melding over een misstand een organisatie niet alleen de mogelijkheid biedt een ongewenste situatie te beëindigen, maar ook de weerbaarheid van de organisatie tegen integriteitsrisico’s kan vergroten.

‘Melden moeten we daarom juist zien als iets positiefs. Helaas is dit niet altijd de praktijk. Met onze aanbevelingen voor organisaties en vertrouwenspersonen hopen wij daarin verandering te brengen. Medewerkers moeten een ongewenste situatie intern durven te melden. Het melden van een misstand mag geen zaak worden van onwetenden en idealisten’, aldus Zweegers.

Rol van het management
Een andere conclusie uit het onderzoek is dat de leidinggevenden belangrijk zijn voor het meldproces en daarin een stimulerende rol kunnen spelen. Zij hebben immers een cruciale rol bij de bedrijfsvoering en worden geacht alert te zijn op verstoringen en die adequaat en professioneel op te pakken.

Voorwaarde is wel dat zij op hun rol en taken zijn voorbereid. Uit het onderzoek komt naar voren dat nog geen 10 procent van de leidinggevenden een relevante cursus of training op het gebied van integriteit heeft gevolgd of van de werkgever specifieke informatie en/of instructies over de afhandeling van misstanden heeft ontvangen.

Het belangrijkste verbeterpunt dat het onderzoeksrapport noemt, is dat er meer bekendheid met de procedures en de meldinstanties dient te komen. Organisaties doen er goed aan eerst te investeren in de bekendheid met en verbetering van de bestaande interne meldstructuren.

Klokkenluidersregeling
VOS/ABB heeft onlangs voor het primair onderwijs een voorbeeld van een klokkenluidersregeling gepubliceerd. In het voortgezet onderwijs geldt sinds september 2011 de Meldingsregeling vermoeden van misstand sector VO. In feite is dit geen klokkenluidersregeling, omdat deze regeling is bedoeld om preventief te handelen en problemen intern, dus binnen de organisaties, op te lossen.

Om ook het primair onderwijs een dergelijk model te geven, heeft VOS/ABB een eigen model voor een klokkenluidersregeling ontwikkeld, gebaseerd op het model in het voortgezet onderwijs. Schoolbesturen kunnen er hun eigen inkleuring aan geven.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl