Kleutertoets verdwijnt uit leerlingvolgsysteem

De ministerraad heeft ingestemd met het schrappen van de kleutertoets. Het was in het regeerakkoord al aangekondigd dat dit zou gaan gebeuren.

Volgens het kabinet past het niet bij de ontwikkeling van kleuters om met schoolse toetsen te meten hoe ze ervoor staan. ‘Kleuters ontwikkelen zich spelenderwijs en in sprongen. Een toets met een opgavenboekje, pen en papier in de schoolbanken doet daar geen recht aan’, meldt het kabinet via de website van de rijksoverheid.

Er was vanuit het onderwijs veel kritiek op de kleutertoets, omdat te veel een momentopname zouden zijn en daardoor een vertekend beeld zouden geven van de ontwikkeling van kleuters. Daarom wordt de kleutertoets uit het leerlingvolgsysteem gehaald. Naar verwachting zal dat in 2021 zijn gebeurd.

Lees meer…

Volgend jaar al extra geld voorschoolse educatie

Het kabinet gaat komend jaar al extra geld investeren in de voorschoolse educatie. Daarmee wordt voorkomen dat gemeenten pedagogisch medewerkers in de kinderopvang volgend jaar moeten ontslaan, terwijl zij in 2019 weer nodig zijn, meldt het ministerie van OCW.

Volgens minister Arie Slob voor Primair en Voortgezet Onderwijs is voorschoolse educatie van groot belang. ‘Elk kind verdient de kans om zijn of haar volledige potentieel te benutten, waar diegene ook vandaan komt. Door komend jaar al extra te investeren krijgen deze kinderen het steuntje in de rug dat zij verdienen en nemen we tegelijkertijd onzekerheid bij de pedagogisch medewerkers weg’, aldus de minister.

In het regeerakkoord staat dat extra geld voor de voorschool pas in 2019 beschikbaar zou komen, maar dat wordt dus 2018.

Lees meer…

‘Geef jonge kinderen recht op vier dagdelen opvang’

Alle kinderen tot vier jaar moeten het recht krijgen op vier dagdelen opvang per week.

Dit staat in een voorstel van onder andere de PO-Raad, kinderopvangorganisaties en gemeenten aan het nog te vormen kabinet. Het voorstel is aangeboden aan voorzitter Mariëtte Hamer van de Sociaal-Economische Raad (SER).

De organisaties spreken in hun voorstel van een ‘ontwikkelrecht’ van 16 uur per week. Dat moet voorkomen dat kleuters met een achterstand aan de basisschool beginnen.

Lees meer…

Pabo krijgt geen specialisatie kleuteronderwijs

Het is een slecht idee om leerkrachten op de pabo smal op te leiden om les te mogen geven aan alleen het jonge of het oude kind. Dat vinden minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW, zo blijkt uit een brief van hen aan de Tweede Kamer.

‘Mede door de goede ontwikkelingen op de pabo’s en de behoefte aan brede inzetbaarheid zien wij geen noodzaak om de bevoegdheid van leerkrachten te beperken door ze smal op te leiden’, aldus Bussemaker en Dekker. Zij benadrukken dat het juist belangrijk is dat leerkrachten kennis hebben van de doorlopende leerlijnen. ‘Door deze goed te kennen, weten leerkrachten hoe leerlingen als kleuter binnenkomen en hoe ze eind groep 8 zich hebben ontwikkeld’, zo staat in hun brief.

Pabo deel van groter geheel

Een oplossing voor de zorgen over het jonge kind ligt volgens de minister en de staatssecretaris niet alleen bij pabo’s, maar in het hele systeem. Ze noemen daarbij de cultuur van de school, de visie van de schoolleider, de kwaliteit van de stageplekken, de sturing vanuit het bestuur en de ruimte die er is voor professionalisering en nascholing. ‘Wij zullen er met de betrokken partijen aan blijven werken dat elk kind, jong of oud, de aandacht krijgt dat het verdient’, aldus Bussemaker en Dekker.

Uit een online enquête op initiatief van Tweede Kamerlid Michel Rog van het CDA bleek onlangs dat een deel van de leerkrachten wil dat er weer een specialistische opleiding komt voor het geven van onderwijs aan jonge kinderen, maar OCW vindt dat dus geen goed idee.

Stiekem meeluisteren helpt kleuters taal te leren

Marokkaanse kleuters lijken minder geneigd dan Vlaamse kinderen op school stiekem mee te luisteren met gesprekken van anderen. Dat verschil beïnvloedt hun taalgevoel, meldt de Vlaamse krant De Standaard.

De krant schrijft over een onderzoek van linguïst Anneleen Boderé van de Katholieke Universiteit Leuven. Uit haar onderzoek blijkt dat kinderen met een migratieachtergrond vooral nieuwe woorden leren als ze rechtstreeks worden aangesproken, terwijl kinderen met een Vlaamse afkomst ook al ‘luistervinkend’ nieuwe woorden leren.

Lees meer…

Tweede Kamer stemt in met ‘peuterwet’

De Tweede Kamer heeft ingestemd met de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk

In het regeerakkoord van het huidige kabinet-Rutte werd aangekondigd dat het onderwijs, de kinderopvang en het peuterspeelzaalwerk meer op elkaar moesten worden afgestemd om peuters een betere basis te geven. De nu aangenomen wet van minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is daar de concretisering van.

Asscher zegt tegen de NOS dat hij tevreden is nu de Kamer met zijn wet heeft ingestemd: ‘Het moet niet uitmaken of je ouders arm of rijk zijn. Alle kinderen verdienen het om al vroeg samen te kunnen spelen en daarbij ook spelenderwijs te leren. Dat geeft ze niet alleen veel plezier, maar ook een goede start op de basisschool.’

Kleuters moeten van Dekker flexibel naar groep 3

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW roept scholen op om jonge leerlingen niet meer een heel jaar extra te laten kleuteren. Hij wil een flexibele overgang naar groep 3.

Hij vindt het aantal kinderen dat een jaar lang extra kleutert te hoog. Dit jaar ging het om ruim 18.000 kinderen. Uit onderzoek blijkt dat deze kinderen daar niet blijvend van profiteren, staat op de website van het ministerie van OCW.

‘Op veel scholen is groep 2 heel speels en groep 3 heel schools. Daardoor vinden ouders en leraren de overstap voor kleuters vaak te groot’, aldus Dekker. Maar scholen kunnen volgens hem hun onderwijs flexibeler indelen, waardoor kinderen makkelijker aansluiting vinden in groep 3. ‘Scholen denken vaak dat dat niet kan of mag, terwijl er meer dan genoeg ruimte voor is’, benadrukt de staatssecretaris.

Kleuters tekortgedaan

Hij stelt dat jonge leerlingen tekort wordt gedaan als gekozen wordt voor een extra kleuterjaar. ‘Kleuters ontwikkelen zich in sprongen. Soms zijn ze in december bijvoorbeeld wel plots klaar om naar groep 3 te gaan. Dan is het zonde om ze een jaar over te laten doen en ze niet direct de uitdaging te bieden die ze nodig hebben. Groep 3 moet zich aan het kind aanpassen in plaats van het kind aan groep 3.’

Dekker ziet dat ‘een flink aantal scholen echt stappen zet’ om het kleuteronderwijs flexibeler in te richten. ‘Sommige scholen kiezen ervoor om leerlingen niet alleen in de zomer naar de volgende klas te doen, maar vaker in het jaar. Anderen geven in groep 3 heel erg speels les. En er zijn gecombineerde groepen 2/3. Daar waar scholen er werk van maken, zie je het aantal zittenblijvers dalen.’

In de handreiking Doorstroom van kleuters staat wat scholen mogen doen om kleuters zo soepel mogelijk naar groep 3 te geleiden.

AOb woedend op de bres voor kleuters

De Algemene Onderwijsbond reageert furieus op de oproep van Dekker om de overgang van kleuters naar groep 3 flexibeler te maken. Volgens voorzitter Liesbeth Verheggen is dat alleen maar bedoeld om het kleuteronderwijs goedkoper te maken.

‘Waar ben je mee bezig als je bij kleuters al op de kleintjes gaat letten?’, aldus een woedende Verheggen. ‘Als een kleuter nog niet toe is aan de structuur van groep drie, dan maak je een kind doodongelukkig door te zeggen ‘je moet door want dat is je recht’.’

Verheggen noemt de oproep van Dekker flauwekul. ‘Een kind kleutert desnoods een jaar verder als hij dat nodig heeft. Een politicus die daar geen geld voor over heeft, snapt het niet.’

 

Zonnebrandcrème gebruiken, ook op school

Alle basisscholen krijgen gratis zonnebrandcrème aangeboden. Dit is onderdeel van de campagne Samen smeren.

De campagne van Ladival is bedoeld om het verbranden van de kwetsbare kinderhuid tijdens het buitenspelen te voorkomen en jonge kinderen het belang van zonbescherming bij brengen. Bij de campagne hoort ook lesmateriaal voor kleuters.

Samen smeren wordt ondersteund door KWF Kankerbestrijding.

Misvattingen over toezicht op kleuteronderwijs

Bij scholen en leerkrachten leven misverstanden over het toezicht door de Inspectie van het Onderwijs op het kleuteronderwijs. Dat staat in een brief van staatssecretaris Sander Dekker van OCW aan de Tweede Kamer.

Het is volgens Dekker een misvatting dat de inspectie toetsen voor in het kleuteronderwijs zou voorschrijven. ‘Ook verplicht de inspectie scholen niet tot het werken met methodes in de kleutergroepen’, benadrukt de staatssecretaris.

De inspectie gaat volgens hem wel na of de school aan kleuters een voldoende breed onderwijsaanbod biedt, ‘breder dan alleen beginnende geletterd- en gecijferdheid’. Tevens let de inspectie er volgens Dekker op ‘of er in voldoende mate sprake is van een doorlopende leerlijn tussen groep 1 en 2 en groep 3’.

Kamer wil specifieke aandacht voor kleuters

De Tweede Kamer steunt een motie van onder anderen CDA’er Michel Rog om in de curriculumontwikkeling specifieke aandacht te geven aan de ontwikkelingsfase van kleuters.

Rog vindt het niet goed dat kleuters in het onderwijs in toenemende mate worden benaderd als schoolkind in plaats van als kleuter. Hij signaleert onder andere dat scholen willen dat kleuters al formeel leren, terwijl kleuterleerkrachten, ontwikkelingspsychologen en andere deskundigen waarschuwen voor mogelijke nadelige effecten daarvan.

In de aangenomen motie wordt de regering opgeroepen om bij vervolgstappen met betrekking tot de curriculumontwikkeling specifieke aandacht te geven aan de ontwikkelingsfase van kleuters. Rog stelt voor om daarbij de Werk-/Steungroep Kleuteronderwijs te betrekken.

Leerkracht en groepssamenstelling bepalen effect VVE

Het handelen van de beroepskracht en de groepssamenstelling blijken bepalend te zijn voor het effect van voor- en vroegschoolse educatie op de ontwikkeling van deelnemende kinderen. Dat schrijft orthopedagoog Annika de Haan in haar proefschrift ‘Effecten van voor- en vroegschoolse educatie in gemengde groepen’, meldt de Universiteit Utrecht.

Kinderen in groepen waar de beroepskracht relatief veel ontwikkelingsstimulerende activiteiten aanbiedt en begeleidt, laten een snellere ontwikkeling zien dan kinderen in groepen waar de beroepskracht minder van dit soort activiteiten aanbiedt.

Deelnemende kinderen, vooral in de kleutergroepen, ontwikkelen zich ook sneller in gemengde groepen dan in niet-gemengde groepen. Het positieve effect van gemengde groepen lijkt vooral te verlopen via interactie met groepsgenootjes. De belangrijkste aanbeveling om te komen tot een betere kwaliteit van voor- en vroegschoolse educatie is continue professionalisering van beroepskrachten, bijvoorbeeld door middel van coaching.

Steeds meer Nederlandse kleuters naar Vlaanderen

In de afgelopen vier schooljaren is het aantal kleuters uit Nederland dat in Vlaanderen naar school gaat met een kwart gestegen. Dat meldt Het Belang van Limburg.

Er gaan nu 1278 Nederlandse kleuters in Vlaanderen naar school. De krant uit Belgisch Limburg baseert zich op cijfers die naar buiten zijn gekomen na een vraag van de Vlaamse volksvertegenwoordigster Vera Jans.

Belgisch Limburg en de provincie Oost-Vlaanderen, die aan Zeeuws-Vlaanderen grenst, zijn de koplopers met respectievelijk 456 en 462 Nederlandse kleuters. De gemeente Lanaken, bij Maastricht, spant de kroon met 161 Nederlandse kleuters.

Het is uit de krant niet op te maken of het om kleuters gaat die in Nederland wonen en elke dag de grens oversteken of dat het (ook) gaat om kinderen van Nederlandse gezinnen die in België wonen.

Structuur, discipline én geld
Dat steeds meer Nederlandse ouders hun kinderen naar Vlaanderen sturen, zou te maken hebben met een strakkere structuur en meer discipline op scholen in België. Bovendien zou de onderwijskwaliteit voor Nederlandse ouders een argument zijn om voor een Vlaamse school te kiezen.

Er spelen ook financiële redenen mee. In Vlaanderen kunnen kinderen al vanaf de leeftijd van 2,5 jaar naar school. Nederlandse ouders die in de buurt van de grens wonen, kunnen hiermee de (dure) Nederlandse kinderopvang ontlopen als ze hun kind in België op school doen.

In de gaten houden
Parlementslid Vera Jans van de partij CD&V moet men de trend in de gaten worden gehouden om overvolle kleuterklassen te vermijden. Jans is niet alleen lid van het Vlaamse parlement, ze zit ook in de gemeenteraad van Lanaken.

Ze heeft zelf gebruikgemaakt van de mogelijkheden voor Vlamingen en Nederlanders om over de grens onderwijs te volgen: Jans is als psycholoog afgestudeerd aan de Universiteit van Maastricht.

Agodi
In maart 2014 heeft Patrick Poelmans van het Brusselse Agentschap voor Onderwijsdiensten (Agodi) een presentatie gehouden over de Nederlandse interesse voor het onderwijs in Vlaanderen. Hij hield die presentatie op een door VOS/ABB en en de Vlaamse zusterorganisatie OVSG (Onderwijssecretariaat van de Steden en Gemeenten van de Vlaamse Gemeenschap) georganiseerde bijeenkomst in Kalmthout.

U kunt de presentatie van Patrick Poelmans downloaden.

Magazine School!
In november 2014 heeft magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs met een artikel aandacht besteed aan de trend dat steeds meer Nederlandse ouders kiezen voor onderwijs in Vlaanderen.

Het artikel Naar school in Vlaanderen gaat over de keuze van Nederlandse ouders voor het Gemeentelijk instituut technisch onderwijs Kalmthout (Gitok).

Kleutertoets nu écht in prullenbak

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW heeft de Tweede Kamer nogmaals laten weten dat de landelijk genormeerde kleutertoets verleden tijd is.

In zijn schriftelijke reactie op moties die werden ingediend tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting, geeft Dekker aan dat de Inspectie van het Onderwijs niet langer een onvoldoende oordeel geeft ‘bij afwezigheid van een gevalideerd toetsinstrument’, waarmee hij de landelijk genormeerde kleutertoets bedoelt.

De inspectie blijft echter wel van scholen vragen de ontwikkeling van het jonge kind te volgen. ‘Leerkrachten moeten vanaf het begin van de schoolperiode de brede ontwikkeling van jonge kinderen volgen door middel van gestructureerde observaties’, aldus de staatssecretaris.

De motie tegen de kleutertoets werd ingediend door Michel Rog van het CDA samen met Roelof Bisschop van de SGP, Jasper van Dijk van de SP, Joël Voordewind van de ChristenUnie en Jesse Klaver van GroenLinks.

Inspectie ziet niet meer toe op kleutertoets

Basisscholen die geen toets afnemen in de kleuterklas, krijgen geen aantekening meer van de Inspectie van het Onderwijs.

Het besluit van de inspectie volgt op de oproep van de Tweede Kamer om de landelijk genormeerde kleutertoets uit het toezichtkader te schrappen. Een meerderheid in de Tweede Kamer nam begin deze maand tijdens de behandeling van de OCW-begroting een motie van CDA’er Michel Rog aan. Hij vindt dat de scholen zelf moeten kunnen bepalen hoe zij de ontwikkeling van kleuters volgen.

De inspectie geeft dus geen aantekening meer als blijkt dat een basisschool de landelijk genormeerde kleutertoets niet gebruikt. In plaats daarvan ‘moet de leerkracht de brede ontwikkeling van jonge kinderen volgen door middel van gestructureerde observaties’, aldus de inspectie. Basisscholen mogen wel toetsen, maar dat is niet verplicht.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Engels moet meer doordringen in basisonderwijs

Basisscholen kunnen straks 15 procent van hun onderwijstijd in een vreemde taal lesgeven. Daarnaast start in 2014 op twintig basisscholen een experiment met volledig tweetalig basisonderwijs. Dit staat in het plan van aanpak Engels in het primair onderwijs dat staatssecretaris Sander Dekker van OCW naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Dekker meldt dat hij spoedig met een wetsvoorstel komt om het voor basisscholen mogelijk te maken om de instructie in een vreemde taal tot 15 procent van de tijd mogelijk te maken. In de brief van de staatssecretaris worden ook de talen Duits en Frans genoemd, maar geen andere vreemde talen, zoals Turks en Arabisch. Vooral in de grote steden zou dat wellicht ook als een mogelijkheid kunnen worden gezien, maar het lijkt erop dat het beleid van Dekker daar niet op is gericht.

Volgens hem willen steeds meer basisscholen een deel van de instructie in het Engels geven. De afgelopen jaren hebben bijna 1000 basisscholen met behulp van een opstartsubsidie daar ervaringen mee opgedaan. Om in basisscholen net als in het voortgezet onderwijs tweetalig onderwijs mogelijk te maken, begint Dekker een pilot waaraan 20 basisscholen kunnen meedoen. Bij tweetalig onderwijs is 30 tot 50 procent van de tijd Engels, Frans of Duits de instructietaal.

Dekker stelt 1,5 miljoen euro per jaar beschikbaar voor de pilot met tweetalig onderwijs in basisscholen en voor nascholing van leraren en ondersteuning van scholen. De extra aandacht voor Engels in het basisonderwijs gaat volgens de staatssecretaris niet ten koste van de Nederlandse taalvaardigheid van leerlingen.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl