Klokkenluidersregeling voortgezet onderwijs herzien

De VO-raad heeft het model van de klokkenluidersregeling voor het voortgezet onderwijs herzien. Schoolbesturen die het herziene model overnemen, kunnen zich aansluiten bij de Commissie melden van een misstand vo.

Het lidmaatschap van de VO-raad is gebonden aan de eis dat schoolbesturen de herziene klokkenluidersregeling overnemen en publiceren. Die eis is opgenomen in de Code goed bestuur van de sectororganisatie van het voortgezet onderwijs.

Klokkenluidersregeling primair onderwijs

VOS/ABB heeft een model-klokkenluidersregeling voor het primair onderwijs beschikbaar. Als uw organisatie bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u deze regeling downloaden.

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Veel adviesverzoeken bij Huis voor Klokkenluiders

Het aantal adviesverzoeken dat binnenkomt bij het Huis voor Klokkenluiders is boven verwachting hoog. Dat staat in het eerste jaarverslag van deze organisatie.

Er kwamen 532 verzoeken binnen. Dat is het dubbele van wat werd verwacht. In ongeveer 15 procent van de gevallen blijkt het daadwerkelijk een klokkenluiderszaak te zijn. Het moet dan gaan om een werkgerelateerde misstand met een maatschappelijk belang, zoals een overtreding van de wet of situaties die gevaar kunnen opleveren.

Klokkenluiders verliezen baan

De meeste adviesverzoeken hebben betrekking op ontslag of het niet verlengen van het arbeidscontract na melding van een misstand. Ongeveer de helft speelt zich af in de private sector, eenderde in de publieke sector en de rest in de semipublieke sector.

Het jaarverslag maakt geen verdere verfijning in sectoren. Er staat dus niet in vermeld hoeveel zaken betrekking hebben op onderwijsorganisaties.

De Wet Huis voor klokkenluiders geldt vanaf 1 juli 2016. Deze wet regelt de mogelijkheden en bescherming van werknemers die een misstand willen melden.

Lees meer…

Klokkenluidersregeling aangepast aan nieuwe wet

VOS/ABB komt in de zomervakantie met een actualisering van de klokkenluidersregeling voor het primair onderwijs. De VO-raad heeft de regeling voor het voortgezet onderwijs al aangepast. Aanleiding daarvoor is de Wet Huis voor klokkenluiders die op 1 juli in werking treedt.

Deze wet voorziet in de oprichting van het Huis voor klokkenluiders, dat wordt ondergebracht bij de Nationale Ombudsman. Werknemers met een vermoeden van een misstand kunnen daar terecht voor advies. Ook kunnen ze vragen om een onderzoek.

Klokkenluidersregeling po en vo

De VO-raad heeft zijn klokkenluidersregeling voortgezet onderwijs al aangepast aan de nieuwe wet. De Helpdesk van VOS/ABB werkt aan een aanpassing van de bestaande klokkenluidersregeling voor het primair onderwijs. De geactualiseerde regeling komt in de zomervakantie op deze website en zal voor iedereen te downloaden zijn.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Het onderwijs zou niet hoeven lekken naar Publeaks

De nieuwe website Publeaks zou voor het primair en voortgezet onderwijs niet nodig hoeven zijn. De Helpdesk van VOS/ABB heeft een vrij te downloaden klokkenluidersregeling gepubliceerd, die is gebaseerd op de al langer bestaande regeling voor het voortgezet onderwijs.

De website Publeaks heeft als pay-off ‘Anoniem lekken naar de pers’. De website is een initiatief van de media, maar ze doen er niet allemaal aan mee. De Telegraaf en Elsevier bijvoorbeeld ontbreken. Hoofdredacteur Arendo Joustra van Elsevier meldt in de Volkskrant, die er wel aan meedoet, dat klokkenluiders zich prima anoniem bij de redactie van het weekblad kunnen melden en dat Publeaks dus niet nodig is.

Het doel van Publeaks is ‘het versterken van het onderzoeks- en controlerend vermogen van de Nederlandse pers’, zo meldt de website. De media die bij de klokkenluiderssite zijn betrokken, willen mensen stimuleren om ‘veronderstelde misstanden’ aan de kaak te stellen. Dit kan door gebruik te maken van digitale versleutelingen geheel anoniem.

Een website als Publeaks zou niet nodig zijn als organisaties op een verantwoorde wijze omgaan met klokkenluiders. Om dit te stimuleren heeft VOS/ABB een voorbeeld van een klokkenluidersregeling voor het primair onderwijs gepubliceerd. Het voorbeeld is vergelijkbaar is met het al langer bestaande voorbeeld voor het voortgezet onderwijs.

Melden van misstanden gaat nog niet goed

Een goed werkend systeem voor het melden van misstanden, vergt meer dan alleen structuren en waarborgen. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit in Amsterdam in opdracht van het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) van het CAOP. Het onderzoek richtte zich onder andere op het onderwijs.

Een van de conclusies is dat de meldingsbereidheid in een organisatie valt of staat met vertrouwen in het systeem en de waarborgen die het biedt. Dat het hier nog aan schort, toont het onderzoek onomwonden aan.

Bijna 31 procent van de ondervraagden zegt geen vertrouwen te hebben in de persoon of instantie aan wie zij een misstand kunnen melden. Bijna 43 procent denkt dat er niets met de melding gebeurt en ruim 40 procent vreest negatieve gevolgen voor zichzelf.

Marijn Zweegers van BIOS benadrukt dat een melding over een misstand een organisatie niet alleen de mogelijkheid biedt een ongewenste situatie te beëindigen, maar ook de weerbaarheid van de organisatie tegen integriteitsrisico’s kan vergroten.

‘Melden moeten we daarom juist zien als iets positiefs. Helaas is dit niet altijd de praktijk. Met onze aanbevelingen voor organisaties en vertrouwenspersonen hopen wij daarin verandering te brengen. Medewerkers moeten een ongewenste situatie intern durven te melden. Het melden van een misstand mag geen zaak worden van onwetenden en idealisten’, aldus Zweegers.

Rol van het management
Een andere conclusie uit het onderzoek is dat de leidinggevenden belangrijk zijn voor het meldproces en daarin een stimulerende rol kunnen spelen. Zij hebben immers een cruciale rol bij de bedrijfsvoering en worden geacht alert te zijn op verstoringen en die adequaat en professioneel op te pakken.

Voorwaarde is wel dat zij op hun rol en taken zijn voorbereid. Uit het onderzoek komt naar voren dat nog geen 10 procent van de leidinggevenden een relevante cursus of training op het gebied van integriteit heeft gevolgd of van de werkgever specifieke informatie en/of instructies over de afhandeling van misstanden heeft ontvangen.

Het belangrijkste verbeterpunt dat het onderzoeksrapport noemt, is dat er meer bekendheid met de procedures en de meldinstanties dient te komen. Organisaties doen er goed aan eerst te investeren in de bekendheid met en verbetering van de bestaande interne meldstructuren.

Klokkenluidersregeling
VOS/ABB heeft onlangs voor het primair onderwijs een voorbeeld van een klokkenluidersregeling gepubliceerd. In het voortgezet onderwijs geldt sinds september 2011 de Meldingsregeling vermoeden van misstand sector VO. In feite is dit geen klokkenluidersregeling, omdat deze regeling is bedoeld om preventief te handelen en problemen intern, dus binnen de organisaties, op te lossen.

Om ook het primair onderwijs een dergelijk model te geven, heeft VOS/ABB een eigen model voor een klokkenluidersregeling ontwikkeld, gebaseerd op het model in het voortgezet onderwijs. Schoolbesturen kunnen er hun eigen inkleuring aan geven.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl