Leerlingen lezen meer dan gedacht

Leerlingen op havo en vwo lezen meer dan vaak wordt gedacht. Ze blijken driekwart van de boeken op hun verplichte leeslijst echt (uit) te lezen.

Vaak wordt gedacht dat leerlingen zich door hun eindexamen bluffen door uittreksels te lezen en boekverfilmingen te bekijken. Maar ze lezen gemiddeld 76,6 procent van alle titels op hun lijst, en 63,2 procent van alle titels lezen ze helemaal uit, blijkt nu uit het rapport De praktijk van de leeslijst, dat de Stichting Lezen heeft gepubliceerd. Het betreft een onderzoek van Jeroen Dera, vakdidactus Nederlands en lerarenopleider aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, onder 1616 bovenbouwleerlingen havo en vwo.

Meest gelezen schrijvers

De eindexamenkandidaten waarderen de boeken op hun lijst gemiddeld met een 6,7. Nieuwe boeken scoren hoger in waardering dan oude teksten. De meest gelezen auteurs zijn Harry Mulisch, Tim Krabbé en W.F. Hermans, maar zij zijn niet automatisch ook het meest gewaardeerd. Het hoogst scoort De Engelenmaker van Stefan Brijs (8,1).

Verder blijkt uit het onderzoek dat meisjes meer boeken van hun lijst lezen dan jongens en dat vwo-leerlingen vaker dan havo-leerlingen aangeven dat ze ook later Nederlandse literatuur willen blijven lezen.

Het complete onderzoeksrapport De praktijk van de leeslijst is te downloaden.

‘Bijbel en Koran niet verplicht op leeslijst’

De Bijbel en Koran moeten niet verplicht op de leeslijst worden gezet in het voortgezet onderwijs. Dat vindt een meerderheid van de reagerende luisteraars van het discussieprogramma Stand.NL op Radio 1. Ook de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) liet in de uitzending weten niet voor een verplichting te zijn.

Stand-up comedian Raoul Heertje was op Hemelvaartsdag gasthoofdredacteur en wilde het in Stand.nl hebben over het gebrek aan kennis van de Bijbel en de Koran in Nederland. Met de stelling De Bijbel en Koran moeten verplicht op de leeslijst van middelbare scholieren is ruim driekwart van de reageerders het oneens.

Op dit moment staat in de kerndoelen van het onderwijs dat leerlingen leren over ‘hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen’. Maar of leerlingen ook teksten uit de Bijbel en de Koran moeten lezen, dat staat scholen vrij. Raoul Heertje pleit ervoor om net als Max Havelaar van Multatuli ook de Koran en de Bijbel te laten lezen.

Volgens de VOO past het verplicht lezen van de Bijbel en Koran niet bij de vrijheid die kinderen op openbare scholen hebben om zélf dit soort belangrijke keuzes te maken. Woordvoerder Michiel Jongewaard benadrukte in de uitzending op Radio 1 (rond 10.21 uur) dat juist openbare scholen willen dat kinderen in aanraking komen met verschillende opvattingen en dat hij het daarom wèl eens is met Raoul Heertje dat er aandacht aan moet worden besteed. Hij legde uit dat in de Wet op het voortgezet onderwijs is opgenomen dat ‘leerlingen kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdsgenoten’, maar dat het aan scholen is hoe zij hier invulling aan geven.

In de kernwaarden van het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs stellen de VOO en VOS/ABB dat er ruimte en respect moeten zijn voor verschillende opvattingen. Juist die verschillen kunnen worden aangegrepen om van elkaar te leren. Daar hoort ook bij dat het openbaar onderwijs niet uitgaat van één bepaalde opvatting, maar juist de gelijkwaardigheid van verschillende opvattingen over levensbeschouwing en religie wil benadrukken.

Het verplichten van de Bijbel en Koran op de leeslijst zou juist afbreuk doen aan de vrijheid die kinderen in het openbaar onderwijs hebben om hun eigen opvattingen te kiezen of te vormen.