Meeste onbevoegde lessen op vmbo’s in Den Haag

In het vmbo in Den Haag wordt het vaakst onbevoegd lesgegeven, terwijl in het vwo in Parkstad Limburg de minste onbevoegde lessen worden gegeven. Dat blijkt uit het rapport Bevoegdheden en vakken in het vo.

Het rapport is gebaseerd op de recentste bevoegdheidscijfers, namelijk die over het jaar 2015. Toen werd in het vmbo in Den Haag 14,5 procent van de lessen gegeven door docenten die niet bevoegd waren.

Andere regio’s met in het vmbo hoge onbevoegdheidspercentages (boven 10 procent) waren in 2015 onder andere Oost-Groningen, Stedendriehoek (Apeldoorn, Deventer, Zutphen) en de stad Utrecht.

Onbevoegde lessen vwo

In het vwo wordt veel minder onbevoegd lesgegeven dan in het vmbo. Het vwo in Parkstad Limburg had in 2015 met 0,2 procent het laagste onbevoegdheidspercentage. Het vwo in de regio Rijnmond scoorde toen het slechtst met 7,9 procent onbevoegde lessen.

Lees meer…

Nieuwe regels voor erkenning onbevoegde leraren

Het wordt voor veel onbevoegde leraren in het voortgezet onderwijs mogelijk alsnog een bekwaamheidserkenning te krijgen of een officiële ontheffing van bevoegdheidseisen. Dat staat in een nieuwe beleidsregel die geldt per 1 oktober 2016.

In de juist gepubliceerde beleidsregel ‘Ontheffing benoembaarheidsvereisten en bekwaamheidserkenning vo’ staat precies om welke gevallen het gaat. Het betreft onder anderen leraren Uiterlijke Verzorging, Media, Vormgeving & ICT en Dienstverlening & Producten. Verder wordt het mogelijk voor pabo-gediplomeerden met NT2-scholing om les te geven in internationale schakelklassen.

Aanvragen
Leraren kunnen ook een aanvraag doen voor bekwaamheidserkenning of ontheffing van de benoembaarheidseisen, als ze lesgeven in een vak waarvoor geen lerarenopleiding bestaat, of door persoonlijke omstandigheden geen lerarenopleiding kunnen volgen. Alle aanvragen moeten ingediend worden bij DUO.

 

Zo ingewikkeld is het niet?

Terug naar de declaratiebekostiging en alle problemen in het onderwijs zijn opgelost. Dat was kort gezegd de karikaturale boodschap die leraar, leraaropleider en AOb-columnist Ton van Haperen kritiekloos in Nieuwsuur mocht etaleren.

De altijd wat nukkige Van Haperen was aan het begin van het nieuwe schooljaar door Nieuwsuur uitgenodigd om te komen praten over de constatering dat nog altijd een deel van de leraren onbevoegd voor de klas staat. De komende jaren zal dat aantal niet afnemen, zo is de verwachting. Er worden vanwege de pensioengolf groeiende personeelstekorten in het onderwijs verwacht.

Schoolbesturen doen niets?

De boodschap die van Haperen in Nieuwsuur gaf, zonder dat presentator Joost Karhof maar één kritische vraag stelde, was aantoonbaar onjuist. Volgens de columnist, die zich leraar economie mag noemen, is het extra geld dat beschikbaar is gesteld om het tekort aan bevoegde leraren aan te pakken alleen maar naar de scholen gegaan zonder dat die er iets mee hebben ondernomen.

Schoolbesturen hebben wel degelijk actie ondernomen om op verschillende manieren personeelstekorten aan te pakken en werkgelegenheid zeker te stellen. Denk aan de transfercentra in verschillende krimpregio’s. Deze initiatieven maken het voor leraren en scholen mogelijk om zo goed mogelijk onderwijs te verzorgen.

Denk ook aan de lerarenbeurzen, waarmee docenten in staat worden gesteld om zich verder te professionaliseren. Daar wordt gelukkig veel gebruik van gemaakt. Maar daar heeft Van Haperen het natuurlijk niet over.

Nog nóóit loonsverhoging?

Hij verklaarde in Nieuwsuur ook doodleuk dat er nog nóóit geld is besteed aan loonsverhogingen. Het mag duidelijk zijn dat ook die uitspraak pertinent onjuist is. De nieuwe cao’s in het primair en voortgezet onderwijs voorzien immers in loonsverhogingen.

Het tekort aan bevoegde leraren kan volgens Van Haperen maar op één manier worden opgelost: nationaliseer het onderwijsbeleid. Leraren voeden kinderen op tot burgers van Nederland en dat is volgens hem dus ‘een nationale kwestie’ die thuishoort bij de minister van OCW. Dit betekent volgens de columnist dat de bekostiging van het onderwijs weer op de oude manier moet, namelijk op basis van declaraties in plaats van het huidige lumpsumbudget.

Karikaturaal betoog!

Als de declaratiebekostiging weer wordt ingevoerd, verdwijnt volgens Van Haperen het lerarentekort als sneeuw voor de zon. De overheid staat dan immers financieel garant. ‘Het is echt waar, dat is geen sprookje, zo ingewikkeld is het niet’, zo sloot Van Haperen zijn karikaturale betoog af…

Ronald Bloemers, adviseur VOS/ABB

Betere meetmethode: meer bevoegd gegeven lessen

Het aandeel bevoegd gegeven lessen in het voortgezet onderwijs is aanzienlijk groter dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers waarover staatssecretaris Sander Dekker van OCW een brief naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Uit de meest recente meting over 2014 blijkt dat 88,2 procent van de lessen worden gegeven door een bevoegde docent. In 2013 was dat nog 77,4 procent. Het aandeel onbevoegd gegeven lessen is volgens de laatste meting 5,6 procent. Dat was in 2013 nog 15,9 procent. De verschillen komen volgens Dekker door een verbeterde meetmethode.

Hij ziet ook dat schoolbesturen, lerarenopleidingen en gemeenten zich beter bewust zijn van het belang dat voor elke les een bevoegde leraar moet worden geregeld. ‘In gesprekken met schoolleiders en leraren merk ik dat scholing en professionalisering hoog op de agenda staat. Dat straalt ook weer af op lerarenopleidingen: van hen wordt verwacht passend scholingsaanbod in te richten. Ook gemeenten zijn actief: zij ondersteunen en stimuleren scholen en opleidingen om de onderwijskwaliteit te verbeteren via goede, bevoegde leraren voor de klas. Zo is er een gezamenlijke visie ontstaan, waarbij de inspanningen van scholen, opleidingen en gemeenten elkaar versterken.’

De positieve uitkomsten ‘betekenen niet dat we er al zijn’, aldus de staatssecretaris. ‘Uit de cijfers blijkt namelijk dat een kind in Nederland gemiddeld nog steeds één tot vier uur per week onbevoegd les krijgt. Dit aantal is afhankelijk van regio, vakkenkeuze en schooltype. En elke onbevoegd gegeven les is er in mijn ogen één te veel.’

Lees meer…

Pabo’ers in VO gewaardeerd

Ruim 1600 leraren met enkel een pabo-diploma geven les in het vmbo. Officieel zijn ze daarvoor niet bevoegd, maar ze worden zeer gewaardeerd. Er zijn verschillende opties om ze te behouden.

Dat blijkt uit het het onderzoeksrapport ‘Wel bekwaam, (nog) niet bevoegd’ dat staatssecretaris Dekker deze week naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

In het rapport valt te lezen dat het merendeel van de ondervraagde schoolleiders en bestuurders de pabo-gediplomeerden heel geschikt vindt voor het vmbo en wel vanwege hun sterke pedagogisch-didactische kwaliteiten. Ook als het gaat om leerlingzorg worden deze leraren positiever beoordeeld dan tweedegraads opgeleide leraren, en evenmin wordt getwijfeld aan hun inhoudelijke kennis. Meestal geven ze las in kernvakken uit het primair onderwijs, Nederlandse taal en rekenen/wiskunde, maar ze verzorgen ook mentorlessen, aardrijkskunde en geschiedenis.

De meeste schoolleiders en besturen eisen van de pabo’ers dat zij hun tweedegraadsbevoegdheid halen en de meesten beginnen daar ook aan. Toch is er een percentage dat hier tegenop ziet vanwege de grote belasting in tijd en geld, terwijl ze weinig meerwaarde te zien.

Drie opties
Het onderzoeksbureau ResearchNed concludeert dat er drie opties zijn om ervoor te zorgen dat pabo-gediplomeerden sneller bevoegd worden voor het vmbo. Dat zijn:
1. het verruimen van de bevoegdheden van pabo-gediplomeerden voor onderbouw vmbo
2. Het generiek verkorten van de tweedegraads lerarenopleiding voor pabo-gediplomeerden
3. Het inrichten van individuele maatwerkscholing bij lerarenopleidingen.

Staatssecretaris Dekker heeft zich nog niet uitgesproken over de aanbevelingen. Hij gaat overleggen met PO-Raad, VO-raad en lerarenopleidingen en zal de uitkomsten daarvan betrekken bij zijn plan van aanpak ‘Tegengaan onbevoegd lesgeven’, dat hij dit najaar bij de Kamer wil indienen.

Lees hier het rapport ‘Wel bekwaam, (nog) niet bevoegd’.

 

 

Ruim driekwart lessen gegeven door bevoegde docenten

Ruim driekwart van alle lessen in het voortgezet onderwijs wordt gegeven door bevoegde docenten. Met de Lerarenbeurs kan ervoor worden gezorgd dat dit aandeel groter wordt.

RTL Nieuws meldt dat 77,4 procent van alle lessen wordt gegeven door docenten met het juiste diploma. 15,9 procent wordt gegeven door onbevoegde leraren. De commerciële nieuwszender baseert zich op cijfers van het ministerie van OCW.

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW wil dat in 2017 geen enkele les meer wordt gegeven door onbevoegde docenten. Hij zegt dat de Inspectie van het Onderwijs daar strenger op gaat toezien. Een maatregel om ervoor te zorgen dat er meer bevoegde docenten komen, is de instelling van de Lerarenbeurs.

Lees meer…

Ontslag mogelijk na niet nakomen studieafspraken

Het is niet altijd nodig om bij een onbevoegde docent in het voortgezet onderwijs te wachten tot de gestelde einddatum om tot beëindiging van het dienstverband over te gaan. Als duidelijk wordt dat de werknemer studieafspraken niet nakomt, kan dit reden zijn het dienstverband niet te verlengen. Dit blijkt uit een uitspraak van de Commissie van Beroep.

Verus schrijft over deze uitspraak, waarbij wordt verwezen naar een nieuwe bepaling in de CAO VO 2011-2012. In artikel 8.a.3 staat dat een werknemer die geen wettelijke onderwijsbevoegdheid bezit voor het voortgezet onderwijs maximaal twee jaar in een leraarsfunctie kan worden benoemd. In bijzondere gevallen kan dit nog twee keer met een jaar worden verlengd.

In de zaak waar Verus over schrijft, betrof het een werkneemster die al sinds 2003 onbevoegd in dienst was. Door ziekte was zij steeds niet in staat haar opleiding af te maken. De werkgever zegde haar dienstverband uiteindelijk op, omdat duidelijk was dat zij haar bevoegdheid niet meer binnen de afgesproken tijd zou kunnen halen.

De Commissie van Beroep stelt vast dat het voor de werkneemster in redelijkheid duidelijk had moeten zijn dat het niet behalen van een bevoegdheid voor of op de laatste overeengekomen einddatum reden zou kunnen zijn voor het beëindigen van haar dienstverband.

Lees het bericht van Verus

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl