Leefbaarheid blijft op peil in dorpen zonder school

Bewoners van plattelandsdorpen waar voorzieningen zoals de basisschool verdwijnen, zijn de afgelopen jaren niet negatiever gaan denken over de leefbaarheid van hun woonplaats. Dat staat in het rapport Dorpsleven tussen stad en land van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Het SCP schrijft dat leefbaarheid in dorpen vaak in verband wordt gebracht met voorzieningen, zoals de aanwezigheid van een basisschool. ‘In de dorpen in krimpgebieden zijn wat meer voorzieningen aanwezig dan in andere dorpen, maar hun aantal nam (…) wel sneller af. Dorpen in krimpregio’s bij de stad verloren vooral levensmiddelenzaken, zoals bakkers en slagers; in de dorpen in afgelegen krimpregio’s sloten deze winkels ook regelmatig hun deuren en verdwenen daarbij relatief vaak de laatste basisschool, het café of de supermarkt’, zo staat in het rapport.

Toch gingen dorpsbewoners volgens het SCP hun dorpen tussen 2011 en 2014 niet als minder leefbaar ervaren, ook niet die in krimpregio’s. ‘Ondanks de demografische ontwikkelingen en de sluiting van voorzieningen in de krimpende delen van het platteland zien wij in de beleving van bewoners en hun betrokkenheid bij het dorpsleven geen tekenen van toenemende contrasten binnen het Nederlandse platteland.’

Lees meer…

Dekker is volgens Rotterdam onverschillige cynicus

De Rotterdamse onderwijswethouder Hugo de Jonge beschuldigt staatssecretaris Sander Dekker van OCW van onverschilligheid en cynisme. Hij doet dat op Twitter naar aanleiding van de brief over het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid die Dekker naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

De Jonge twittert:

Zelden zoveel cynisme en onverschilligheid in 1 brief gezien. Gevolg: meer peuters maken een valse start.

In de brief van Dekker staat dat hij een evenwichtige verdeling wil van het geld om onderwijsachterstanden tegen te gaan. Tot nu toe gaat het meeste geld daarvoor naar steden en krijgen gemeenten op het platteland veel minder.

Dit leidt volgens Dekker tot een tweedeling in het kwaliteitsniveau. ‘Met de in deze brief voorgestelde bekostigingssystematiek wil ik deze tweedeling opheffen, zodat alle kinderen die het nodig hebben – in welke gemeente ze ook wonen – profiteren van kwalitatief goede voorschoolse educatie’, aldus de staatssecretaris. Hij stelt het volgende voor:

  1. Alle gemeenten hetzelfde bedrag per schoolgewicht.
  2. Minimumbudget voor het realiseren van een volwaardige vve-groep.
  3. Gemeentelijk budget laten meebewegen met de ontwikkeling van het aantal gewichtenkinderen.
  4. Ook kleine gemeenten krijgen middelen voor het realiseren van taalniveau 3F.

Als de plannen van de staatssecretaris doorgaan, zou Rotterdam 10 miljoen euro moeten inleveren. Deze stad krijgt nu uit de pot voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid 55 miljoen euro per jaar. Vanaf 2020 zou dat 45 miljoen zijn.

Dit betekent volgens De Jonge dat in zijn stad 2000 kinderen minder naar de voorschool zouden kunnen.

Luister naar wethouder De Jonge op Radio Rijnmond.

School dicht: minder burenhulp, hogere zorgkosten

Als een dorp zonder basisschool komt te zitten, wordt daar de sociale cohesie aangetast.  Dat kan leiden tot minder burenhulp en dus hogere zorgkosten. Dat stelt Stimuland, een Overijsselse stichting die de verbinding wil leggen tussen beleid en praktijk op het platteland.

Stimuland vreest dat met het verdwijnen van de kleinescholentoeslag in veel plattelandsdorpen de laatste basisschool zal verdwijnen. Staatssecretaris Sander Dekker van OCW heeft in zijn krimpvisie aangekondigd dat de kleinescholentoeslag wordt omgezet in een bonus op samenwerking tussen scholen.

De Overijsselse stichting in het dorp Vilsteren bij Ommen stelt dat een school de basis vormt voor de sociale structuur van de toekomst. ‘In dorpen waar scholen verdwijnen, is aandacht voor leefbaarheid dan ook belangrijk’, benadrukt Stimuland.

‘De afschaffing van de kleinescholentoeslag kan verstrekkende gevolgen hebben, vooral wanneer er een stapeling van factoren plaatsvindt. Bijvoorbeeld: geen samenwerkingstoeslag meer, stijgende huisvestingskosten en tegenvallende bekostiging als gevolg van invoering van passend onderwijs.’

Volgens Stimuland levert een school een (indirecte) bijdrage aan de leefbaarheid ‘door inzet van bewoners te genereren’ en ‘ontmoeting en interactie te faciliteren’. Bovendien wordt de school gezien als ‘identiteitsdrager’.

‘Als de laatste kleine school in een dorp verdwijnt, is de verwachting dat het draagvlak voor burgerparticipatie kleiner wordt’, aldus Simuland. Dat zou volgens deze stichting kunnen resulteren in minder burenhulp en daardoor tot hogere zorgkosten.

Dekker wil input actiegroep Behoud Kleine Scholen

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW heeft de Stichting Behoud Kleine Scholen gevraagd mee te denken over beleid voor de kleine scholen. RTV Oost meldt dat woordvoerster Bouwien Rutten dit bevestigt. Zij woont in het Twentse dorpje Angelo en maakt zich als een van de initiatiefnemers van de Stichting Behoud Kleine Scholen grote zorgen over het basisonderwijs op het platteland.

Volgens Rutten wil de staatssecretaris van de stichting horen hoe hij de krimp van het aantal kinderen op het platteland kan opvangen en tegelijkertijd de kosten binnen de perken kan houden. Woensdagmiddag heeft de Stichting Behoud Kleine Scholen actiegevoerd op het Plein bij de Tweede Kamer. Dekker kreeg namens ruim 7000 mensen een petitie overhandigd voor het behoud van kleine scholen.

De staatssecretaris wil de kleinescholentoeslag omzetten in een bonus op samenwerking. Hij garandeert dat dit geen bezuinigingsmaatregel is. De Stichting Behoud Kleine Scholen is bang dat door de samenwerking zoals Dekker die voor ogen heeft, steeds meer plattelandsdorpen zonder school komen te zitten.

Samenwerkingsbonus vervangt kleinescholentoeslag?

De christelijke oppositiepartijen CDA en ChristenUnie zijn tegen het plan van VVD en PvdA om de kleinescholentoeslag te vervangen door een stimuleringsbonus voor samenwerking.

VVD en PvdA sturen erop aan om de kleinescholentoeslag om te zetten in een samenwerkingsbonus. CDA-Kamerlid Michel Rog – de oud-voorzitter van CNV Onderwijs – noemt dit een 'verschrikkelijk voorstel' en een 'dwaas plan'. Hij vreest dat scholen worden gedwongen om met elkaar samen te werken, wat de autonomie van de schoolbesturen zou aantasten.

Arie Slob van de ChristenUnie is ook tegen. Het schrappen van de kleinescholentoeslag en het instellen van een samenwerkingsbonus noemt hij 'desastreus'. D66-Kamerlid Paul van Meenen is het met VVD en PvdA eens dat samenwerking tussen kleine scholen moet worden bevorderd.

VVD en PvdA hebben voor hun plan voldoende steun nodig in de Eerste Kamer, waar ze geen meerderheid hebben. Het voorstel volgt op het advies Grenzen aan kleine scholen van de Onderwijsraad, waarin staat dat alle basisscholen met minder dan 100 leerlingen dicht zouden moeten. Alles wijst erop dat dit advies, dat de afgelopen tijd veel kritiek kreeg in het onderwijs, geen realiteit zal worden.

Verdedigbaar
VOS/ABB vindt het plan voor de samenwerkingsbonus verdedigbaar, mits dit niet gepaard gaat met een bezuiniging. Al het geld voor de kleinescholentoeslag moet voor het onderwijs behouden blijven. VOS/ABB heeft dit onlangs tijdens een overleg met het ministerie van OCW benadrukt.

Als samenwerking financieel wordt gestimuleerd, moet de politiek wel snel werk maken van een wetswijziging om het ook voor openbare schoolbesturen mogelijk te maken om samenwerkingsscholen in stand te houden. Nu kan het openbaar onderwijs dat nog niet, terwijl het bijzonder onderwijs die mogelijkheid wel heeft. De achtergestelde positie van het openbaar onderwijs moet zeer spoedig worden opgeheven!