Lumpsumfinanciering niet toereikend, systeem is goed

De lumpsumfinanciering is niet toereikend, het is niet verstandig om er schotten in aan te brengen en het toezicht op bestedingen moet uitgaan van vertrouwen. Dat heeft directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB donderdag gezegd op een bijeenkomst van de Onderwijsraad.

Er werd op de bijeenkomst in de zaal van de Eerste Kamer gesproken over vier thema’s die de bekostiging van het onderwijs raken. Het eerste thema was de toereikendheid van de lumpsumbekostiging, of beter gezegd: de ontoereikendheid.

Teegelbeckers benadrukte dat in de afgelopen 10 jaar veel veranderd en dat dat vraagt ook om investeringen. Hij noemde als voorbeeld de toegenomen druk op het toezicht, maar ook de achterblijvende financiering van de exploitatiekosten. Daarnaast is het voor schoolbesturen noodzakelijk om bepaalde reserves aan te houden om te voldoen aan de normen voor bijvoorbeeld het weerstandsvermogen.

Hij bracht in dit kader in herinnering dat Sharon Dijksma in 2009 het budget voor bestuur en management van 90 miljoen euro per jaar weghaalde. Deze greep uit de lumpsum van het primair onderwijs door de toenmalige PvdA-staatssecretaris van OCW ging onder meer ten koste van het primaire proces.

Schotten in lumpsum?

Op de vraag of het systeem van de lumpsumfinanciering voldoet of dat er schotten moeten worden ingebouwd tussen bijvoorbeeld de personele bekostiging en de exploitatiebekostiging, antwoordde Teegelbeckers dat dat laatste niet verstandig zou zijn. Het behoud van het huidige systeem is volgens hem van belang voor de benodigde beleidsruimte en -vrijheid van onderwijsorganisaties.

Er is ook gesproken over verantwoording en toezicht. Teegelbeckers pleitte ervoor om uit te gaan van verantwoordelijkheid en vertrouwen en dit dus zoveel mogelijk bij de schoolbesturen en de raden van toezicht te laten.

Alle jaarverslagen openbaar

Hij zei ook dat transparantie bij het karakter van het onderwijs hoort. Daarom zouden wat hem betreft de jaarverslagen van alle schoolbesturen voor iedereen toegankelijk moeten zijn.

Een ander onderwerp dat aan bod kwam, was doelmatigheid van bestedingen. Hierover werd opgemerkt dat de politiek hier niet over gaat. Wel kunnen schoolbesturen worden aangesproken op de rechtmatigheid van bestedingen.

Advies

De Onderwijsraad zal de input van Teegelbeckers en andere sprekers gebruiken voor een advies over de lumpsumfinanciering.

Lumpsum: systematiek is goed, maar budget te laag

Schoolbesturen zijn blij met de lumpsumsystematiek, omdat die veel vrijheid biedt. Bovendien geeft de lumpsum zeggenschap aan teams om het onderwijs op de beste manier in te richten. Dat bevordert kwaliteit. Maar het lumpsumbudget is wel te laag. Er moet geld bij!

VOS/ABB heeft op verzoek van de Tweede Kamer bij de vereniging aangesloten schoolbesturen gevraagd naar hun mening over de lumpsumbekostiging van het primair en voortgezet onderwijs en de systematiek die daarachter zit.

Onze leden zijn vooral positief over de systematiek. Zo wordt benadrukt dat door de bestedingsvrijheid geld kan worden ingezet waar dit het meest nodig is. Dat wordt zeer belangrijk geacht, omdat elke school verschillend is.

Bovendien merken onze leden op dat de lumpsumsystematiek onderwijs op maat mogelijk maakt en dat door het ontbreken van schotten geen geld onnodig op de plank hoeft te blijven liggen. Elk alternatief zal leiden tot minder bestedingsvrijheid en daarmee tot minder mogelijkheden om te sturen op kwaliteit en onderwijsbehoeften.

Lumpsum ontoereikend

Onze leden benadrukken echter ook dat het huidige lumpsumbudget ontoereikend is. De boodschap aan de politiek is dat er geld bij moet. Daarbij wordt met klem opgemerkt dat incidentele investeringen structurele problemen niet kunnen oplossen.

In het verlengde hiervan geven onze leden aan dat de verantwoordingslast is gegroeid, zonder dat de lumpsum is verhoogd. Als meer verantwoording wordt geëist, moet de politiek dat wel financieel mogelijk maken!

Lees meer…

AOb pleit weer voor bekostigingskeurslijf

Voorzitter Liesbeth Verheggen van de Algemene Onderwijsbond (AOb) herhaalt in Trouw dat er weer een schot moeten komen in de lumpsumfinanciering van het basisonderwijs. Zo wil ze ervoor zorgen dat er meer geld naar de leraren gaat. 

‘Schoolbesturen moeten inzichtelijk kunnen maken dat in het basisonderwijs 85 tot 90 procent van het geld gaat naar voldoende personeel, kleine klassen en actueel werkmateriaal. Als dat niet lukt, moet het schot terug tussen geld dat besteed mag worden aan salarissen en overige kosten.’ Haar woorden zijn een herhaling van wat zij eerder in diverse media heeft gezegd.

Bekostigingskeurslijf

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB benadrukt dat de terugkeer van schotten in de financiering, zoals de AOb wil, geen oplossing is. Hij vreest ‘een bekostigingskeurslijf dat de beleidsruimte van de scholen indamt en de mogelijkheden van innovatie zal doen stokken’, zo schreef hij onlangs in een commentaar op deze website.