Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de beleidsbrief 2026–2030 gepubliceerd met een omvangrijk pakket aan onderwijsmaatregelen en de investeringen van € 1,5 miljard. Veel maatregelen zijn nog niet uitgewerkt of definitief vastgesteld. Daarbij komt dat dit kabinet geen meerderheid in beide Kamers heeft en het sowieso afwachten wordt of er daadwerkelijk van een beleidsvoorstel iets terecht komt.
Voor schoolbesturen betekent dit vooral: meer beleidsrichting, maar nog beperkte zekerheid over de concrete uitvoering en financiële gevolgen. Tegelijkertijd signaleert VOS/ABB dat de stapeling van nieuwe uitwerkingen en verplichtingen kan leiden tot een toename van administratieve lasten, wat de eerder uitgesproken ambitie om regeldruk te verminderen onder druk zet.
Overhead
OCW werkt aan het ontwikkelen van normen voor overhead en onderwijspersoneel. Deze passen niet in de huidige wetgeving voor gerichte bekostiging en worden daarom in een aparte Kamerbrief vóór de zomer van 2026 nader toegelicht. In het najaar volgt verdere uitwerking.
Het eerder uitgevoerde onderzoek van Infinite laat zien dat algemene normen lastig te formuleren zijn, gezien de grote verschillen tussen besturen. Dit benadrukt volgens VOS/ABB het belang van maatwerk en uitvoerbaarheid. Waarom er dan wel normen moeten komen, wordt niet duidelijk.
Professionalisering en arbeidsmarkt
Vanaf 2027 komt € 346 miljoen beschikbaar voor professionalisering van onderwijspersoneel op teamniveau in het funderend onderwijs. In dat jaar resteert € 46 miljoen, omdat € 300 miljoen wordt gereserveerd voor de afwikkeling van een rechtszaak met 222 schoolbesturen. Na een uitspraak van de Raad van State gaat het om ongeveer € 250 miljoen plus rente.
OCW zal in juni meer duidelijkheid geven over de terugbetaling en ook aan wie wordt terugbetaald.
OCW zet verder in op personeelsbeleid. Er wordt gewerkt aan landelijke professionele standaarden, loopbaanpaden, doorgroeimogelijkheden en inhoudelijke specialisaties voor leraren, evenals bekwaamheidseisen voor schoolleiders. De strategie van Samen Opleiden moet in 2029 voor alle studenten in een regio gelden (van 71% naar 100%).
Voor de zomer volgt een Kamerbrief met meer duidelijkheid over deze onderwerpen en de voortgang van het wetsvoorstel dat de inspraak van leraren en schoolleiders moet versterken.
Lerarentekort en regeldruk
OCW wil de zijinstroom met 15% verhogen en wil daarom subsidies omzetten in bekostiging. Ook worden aanpassingen voorbereid in werkloosheidsregelingen en bekwaamheidseisen. Hiervoor is wel de samenwerking van cao- en veldpartijen nodig.
Overige investeringen in het funderend onderwijs
De beleidsbrief bevat daarnaast onder meer de invulling van het terugdraaien van eerdere bezuinigingen:
- € 60 miljoen structureel voor onderwijsachterstanden (GOAB) vanaf 2027
- € 121 miljoen voor programma School en Omgeving vanaf 2027 om zo weer meer leerlingen te bereiken
- € 58 miljoen voor een regionale mix van brede brugklassen en onderwijs in één richting
- Bundeling van regelingen rond brugfunctionaris, schoolmaaltijden en School en Omgeving (beoogd vanaf 2029), waarmee de subsidies hiervoor worden omgezet in structurele bekostiging. Dit was al door kabinet Schoof in gang gezet en een internetconsultatie hiervoor wordt binnenkort verwacht.
De precieze uitwerking en doelgroepen zijn nog niet vastgesteld.
Inclusie en stelselontwikkeling
OCW werkt aan een brede sociale agenda rond inclusie, zorgplicht en ondersteuning van specifieke leerlinggroepen, waaronder (hoog)begaafde en neurodivergente leerlingen. De uitwerking hiervan is nog beperkt, waardoor gevolgen voor de praktijk nog onduidelijk zijn.
Daarnaast lopen meerdere stelseltrajecten, waaronder:
- maatwerk in het funderend onderwijs voor het voorkomen van uitval van leerlingen (2027)
- terugdringen van schoolverzuim (per 1 januari 2027)
- vrij en veilig onderwijs (per 1 augustus 2027)
- toezicht op informeel onderwijs (nog te ontwikkelen wetgeving)
- mogelijke normering van de burgerschapsopdracht (uitwerking 2026)
Voor de zomer 2026 volgt meer duidelijkheid over de herziening van het scholenlandschap.
Onderwijshuisvesting en toezicht
De Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting treedt naar verwachting in per 1 januari 2027. De Inspectie van het Onderwijs krijgt daarnaast € 30 miljoen extra om alle scholen eens per vier jaar te bezoeken. De uitwerking hiervan volgt in 2026.
Lees hier de volledige beleidsbrief van OCW