In aanloop naar de commissiedebatten over passend onderwijs, kansengelijkheid en stichting en sturing in het funderend onderwijs heeft VOS/ABB haar inbreng gedeeld met de Tweede Kamer. Kort daarna verscheen de kamerbrief Van passend naar inclusief onderwijs. Daarom delen wij onze inbreng, samen met een eerste duiding van deze brief. Voor VOS/ABB bevestigt de kamerbrief een duidelijke en positieve beweging richting inclusief onderwijs als brede transitie.
Brede beweging richting inclusie
Positief is dat de focus niet blijft liggen op passend onderwijs als afzonderlijk verbeterdossier, maar nadrukkelijk vooruitkijkt naar inclusief onderwijs in 2035. De staatssecretaris noemt daarbij belangrijke bouwstenen, zoals de verschuiving van individuele ondersteuning naar een meer collectieve benadering, een sterk schoolklimaat, een stevige pedagogische basis en interdisciplinair en transdisciplinair samenwerken. Ook benadrukt de brief het belang van verdere uitwerking van wetgeving, toezicht, bekostiging en verantwoordelijkheden.
Deze koers sluit goed aan bij de inbreng van VOS/ABB. De komende debatten over onderwijsondersteuning, kansengelijkheid en sturing moeten niet als losse dossiers worden behandeld, maar vanuit één gezamenlijke opgave worden bezien: dragen de keuzes van vandaag bij aan een stelsel waarin steeds meer leerlingen dichtbij huis toegang hebben tot een inclusieve leeromgeving?
Aandacht voor de praktijk
Tegelijkertijd vraagt de verdere uitwerking om aandacht voor de praktijk. Inclusief onderwijs vraagt om diversiteit als uitgangspunt, samenwerking, thuisnabijheid en collectieve verantwoordelijkheid. In de huidige inrichting van het stelsel ligt de nadruk echter nog vaak op selectie, aparte ondersteuningsroutes en externe verantwoording. Daardoor kunnen ambitie en dagelijkse praktijk uiteenlopen.
Daarnaast wijst VOS/ABB erop dat formele ruimte in beleid of regelgeving niet automatisch betekent dat scholen en besturen die ruimte ook daadwerkelijk kunnen benutten. Scholen verschillen immers in personele stabiliteit, expertise, financiële mogelijkheden, huisvesting en regionale samenwerking.
Voorwaarden voor succesvolle uitvoering
Volgens VOS/ABB is het daarom belangrijk dat het aangekondigde transitieplan niet alleen nieuwe kaders, structuren en mijlpalen beschrijft, maar ook beoordeelt of beleid, bekostiging, toezicht, governance en professionele ontwikkeling daadwerkelijk in dezelfde richting werken.
De kamerbrief biedt daarvoor belangrijke aanknopingspunten. De uiteindelijke betekenis zal afhangen van de verdere uitwerking van het transitieplan. Uit onderzoek van de AOB blijkt dat leraren op dit moment last hebben van de twee sporen die gevolgd worden. De regering moet dan ook duidelijk maken in het transitieplan hóe zij deze leraren gaan horen en hen van dienst kunnen zijn met de transitie naar inclusief onderwijs.
VOS/ABB blijft richting politiek en ministerie benadrukken dat inclusief onderwijs in 2035 alleen haalbaar is wanneer ambitie, sturing en praktijk beter met elkaar in balans worden gebracht.
Lees hier de volledige inbreng van VOS/ABB voor de commissiedebatten over passend onderwijs, kansengelijkheid en stichting en sturing.