Nieuwe Handreiking samenwerkingsschool

Onderwijsminister Arie Slob heeft in Den Haag in aanwezigheid van onder anderen directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB de nieuwe Handreiking samenwerkingsschool in ontvangst genomen. De handreiking is samengesteld door VOS/ABB in samenwerking met collega-organisaties.

De handreiking is gebaseerd op de wet Samen sterker door vereenvoudiging samenwerkingsschool. Deze wet is op 1 januari 2018 van kracht werd en is integraal in de publicatie opgenomen.

Deze wet komt tegemoet aan de maatschappelijke behoefte om samenwerkingsscholen te vormen, vooral in plattelandsgebieden waar het aantal leerlingen afneemt. Het continuïteitscriterium (een van beide te fuseren scholen wordt met opheffing bedreigd) is versoepeld en de fusietoets is afgeschaft.

Identiteitscommissie

De nieuwe wet gaat ook over het openbare karakter en de identiteit van de samenwerkingsschool. Die worden vooral gewaarborgd via een identiteitscommissie
met wettelijke bevoegdheden op schoolniveau.

De handreiking is opgesteld door VOS/ABB in samenwerking met de profielorganisatie Verus en VBS en de sectororganisaties PO-Raad en VO-raad.

Download Handreiking samenwerkingsschool

 

Actief-pluriforme identiteit sterker uitdragen

Openbare basisscholen kunnen hun actief-pluriforme identiteit sterker uitdragen. Goede levensbeschouwelijke vorming en burgerschapsvorming kunnen daar in hoge mate aan bijdragen. Dat stelt Eline Bakker van VOS/ABB in haar masterthesis.

Met haar thesis heeft Bakker de studie Religie en Samenleving aan de Universiteit Utrecht afgerond. Zij baseert zich voor adviezen in haar onderzoeksrapport op een groep experts.

Levensbeschouwing is basis van burgerschap

Bakker: ‘Burgerschapsvorming en levensbeschouwelijke vorming zijn volgens de mensen die ik heb gesproken onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Het ontwikkelen van een visie op jezelf, de ander, het leven en de wereld hebben immers overlap met elkaar. Vanuit de persoonlijke levensvisie ontwikkelt de leerling een visie op de samenleving.’

‘Met andere woorden: levensbeschouwing, al of niet religieus geïnspireerd, is de basis van burgerschap. Het versterken van burgerschapsvorming impliceert dus dat er meer aandacht moet zijn voor de levensbeschouwelijke en persoonlijke ontwikkeling van kinderen. Ik vind dat scholen daar een eigen visie op moeten hebben en er op teamniveau over in gesprek moeten gaan’, aldus Bakker.

In het oktobernummer van het VOS/ABB-magazine Naar School! leest u er meer over in het artikel Voortrekkersrol voor openbaar onderwijs.

U kunt ook naar de masterthesis van Eline Bakker.

De staat van het openbaar onderwijs

VOS/ABB, de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en het platform CBOO hebben woensdag op een gezamenlijk symposium in Amersfoort de publicatie De staat van het openbaar onderwijs gepresenteerd. 

Aanleiding voor de publicatie is dat honderd jaar geleden met artikel 23 over de vrijheid van onderwijs de gelijke overheidsbekostiging van openbare en bijzondere scholen in de Nederlandse Grondwet werd vastgelegd.

Openbaar onderwijs presteert goed

In het eerste deel van de publicatie laat onderwijssocioloog Sjaak Braster van de Erasmus Universiteit Rotterdam aan de hand van gegevens van het onderwijsprogramma PISA van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) zien hoe het openbaar onderwijs presteert. Hij concludeert  dat Nederlandse openbare scholen het bijzonder goed doen vergeleken met openbare scholen in ons omringende landen.

De laatste jaren worden de verschillen tussen openbaar en bijzonder onderwijs steeds kleiner, ziet Braster. Dat geldt voor cognitieve onderwijsopbrengsten, maar ook voor de niet-cognitieve: leerlingen van openbare en bijzondere scholen voelen zich over het algemeen thuis op hun school, waarbij hij opmerkt dat openbare scholen het op dat vlak net iets beter  doen dan bijzondere scholen.

Hij laat ook zien dat de sociaaleconomische achtergrond van leerlingen in het openbaar onderwijs tegenwoordig niet meer van invloed is op lees-, reken- en natuurkundeprestaties. Bovendien toont Braster aan dat een hoog percentage anderstalige leerlingen geen effect meer heeft op individuele prestaties. Hij noemt dat een verdienste van het Nederlandse onderwijs, waarin de verschillen tussen openbare en bijzondere scholen nog maar klein zijn.

Kernwaarden openbaar onderwijs

Het tweede deel van deze publicatie bestaat uit een verzameling inspirerende essays. Verschillende auteurs laten aan de hand van praktijkvoorbeelden en vaak op heel persoonlijke wijze zien hoe uniek het openbaar onderwijs voor hen was en is. De auteurs kennen zeer diverse achtergronden: leerkracht, ouder, schoolleider, student, wetenschapper, journalist enzovoort. Deze diverse achtergronden betekenen evenzovele invalshoeken.

Aan de hand van de kernwaarden van het openbaar onderwijs, die door VOS/ABB, de VOO en het CBOO worden gedeeld, komen verleden, heden en toekomst aan bod. Het gaat onder andere over de kernwaarde dat in het openbaar onderwijs elke leerling welkom is, ongeacht zijn of haar achtergrond. Ook algemene benoembaarheid komt aan bod. Deze elementen van diversiteit en wederzijds respect zijn kenmerkend voor het openbaar onderwijs, dat immers van en voor iedereen is.

Publicatie bestellen

Deelnemers aan het symposium in Amersfoort hebben De staat van het openbaar onderwijs gekregen. Wilt ook u de publicatie ontvangen? Stuurt u dan een mailtje naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘De staat van het openbaar onderwijs’, uw naam, uw adres en de organisatie waarvoor u werkt.

Leden van VOS/ABB en VOO betalen 15 euro per stuk, niet-leden 25 euro per stuk (dat is inclusief verzendkosten).

De publicatie staat online in de vorm van een flipbook dat u op uw scherm kunt lezen en als pdf-document dat u kunt downloaden en eventueel kunt printen.

Crisiscommunicatie: checklist en voorbeeldbrieven

VOS/ABB heeft op verzoek van leden een checklist online gezet die scholen en hun besturen kunnen gebruiken voor goede crisiscommunicatie. Ook kunnen diverse voorbeeldbrieven worden gedownload.

VOS/ABB staat geregeld besturen en scholen bij die plotseling te maken hebben met een crisissituatie. De ervaring leert dat er dan behoefte is aan een duidelijke checklist die houvast kan bieden.

Op verzoek van VOS/ABB heeft zelfstandig communicatieadviseur Ronald Brouwers zo’n checklist opgesteld. Leden van VOS/ABB kunnen de checklist downloaden:

Checklist communicatie grote incidenten

Brouwers maakt samen met de adviseurs Ruth Gorissen en Hilde Gerlofs deel uit van de crisiscommunicatiepool waar leden van VOS/ABB sinds 2013 gebruik van kunnen maken. De pool is bedoeld voor communicatieadvies op locatie. Ook kan de pool voorzien in mediawoordvoering.

Voorbeeldbrieven crisiscommunicatie

VOS/ABB krijgt ook geregeld het verzoek om brieven voor ouders op te stellen of te redigeren. Die verzoeken hangen meestal samen met een crisissituatie, zoals het overlijden van een leerling of ruzies tussen ouders die op school worden uitgevochten.

De geanonimiseerde voorbeeldbrieven hieronder zijn gebaseerd op brieven die VOS/ABB zelf op verzoek van leden heeft opgesteld of heeft geredigeerd. Ook is er voor deze voorbeeldbrieven ter inspiratie gebruikgemaakt van materiaal van de Vlaamse website www.klasse.be en van de uitgave Als een ramp de school treft van de KPC Groep.

U kunt onderstaande brieven downloaden en gebruiken als basis voor een eigen brief. Als u dat wilt, kan VOS/ABB u helpen bij het redigeren of bij het opstellen van een brief over een situatie die hieronder niet wordt genoemd. Deze extra service is alleen beschikbaar voor leden van VOS/ABB.

Graag wil VOS/ABB het aantal voorbeeldbrieven fors uitbreiden. U kunt eigen brieven die u ooit naar aanleiding van een crisissituatie hebt opgesteld e-mailen naar Martin van den Bogaerdt van VOS/ABB: mvandenbogaerdt@vosabb.nl.

Brieven zullen geanonimiseerd op deze website worden gepubliceerd, zodat uw onderwijscollega’s elders in het land er gebruik van kunnen maken.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Nieuwe handreiking treasurystatuut

VOS/ABB stelt op verzoek van leden een nieuwe handreiking beschikbaar voor het opstellen van een treasurystatuut. 

De handreiking is opgesteld door onze financieel expert Ron van der Raaij. Het document bestaat uit een toelichting en een voorbeeldstatuut. Dat laatste is slechts een raamwerk. U kunt het niet een-op-een overnemen, maar moet het nog op maat maken voor uw eigen organisatie.

Omdat het voorbeeldstatuut slechts een raamwerk is en u het zelf op maat moet maken, kunnen wij niet verantwoordelijk zijn voor het uiteindelijk document dat u gaat gebruiken. U kunt natuurlijk wel onze Helpdesk om nader advies vragen.

Er was een nieuwe handreiking met voorbeeldstatuut nodig vanwege de Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016 die op 1 juli jongstleden van kracht is geworden.

Als uw organisatie bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u de handreiking treasurystatuut downloaden.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Levensbeschouwing juist in het openbaar onderwijs (VO)

Deze brochure laat zien hoe u een waardevolle invulling kunt geven aan burgerschapsvorming, door werk te maken van levensbeschouwelijke ontwikkeling in het openbaar onderwijs. Daarmee geeft u ook invulling aan de kernwaarden van openbaar onderwijs. In de brochure worden ook enkele methoden en boeken gepresenteerd die aansluiten bij deze visie.

U kunt de brochure voor het voortgezet onderwijs downloaden uit de rechterkolom hiernaast.

Levensbeschouwing juist in het openbaar onderwijs (PO)

Deze brochure laat zien hoe u een waardevolle invulling kunt geven aan burgerschapsvorming door werk te maken van levensbeschouwelijke ontwikkeling in het openbaar onderwijs. Daarmee geeft u ook invulling aan de kernwaarden van openbaar onderwijs. In de brochure worden ook enkele methoden en boeken gepresenteerd die aansluiten bij deze visie.

U kunt de brochure voor het primair onderwijs downloaden uit de rechterkolom hiernaast.

Factsheet verantwoording samenwerkingsverbanden

VOS/ABB heeft voor leden een factsheet gepubliceerd over (door)betalingen van samenwerkingsverbanden passend onderwijs aan schoolbesturen.

De factsheet geeft algemene informatie over de vraag aan wie samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs zich moeten verantwoorden en waarover.

Ook gaat deze publicatie in op de vraag hoe generieke doorbetalingen aan schoolbesturen goed kunnen worden verantwoord. In het verlengde hiervan wordt er ingegaan op de manier waarop schoolbesturen zich verantwoorden aan de samenwerkingsverbanden.

De factsheet is samengesteld in samenwerking met Infinite Financieel. U kunt de factsheet downloaden uit het besloten ledengedeelte van deze website.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Zelfevaluatie en quickscan passend onderwijs

VOS/ABB heeft een handreiking gemaakt die samenwerkingsverbanden passend onderwijs kunnen gebruiken voor zelfevaluatie. Bij de handreiking zit een praktische quickscan.

De samenwerkingsverbanden zijn nu bijna een schooljaar bezig om hun weg te vinden in de nieuwe organisatie van passend onderwijs. Het was een schooljaar van overgangen, waarin oude werkwijzen werden vervangen door nieuwe.

Nu het einde van het eerste schooljaar met passend onderwijs nadert, is het tijd de ontwikkelingen van afgelopen jaar te evalueren. Hoe zijn deze verlopen en waar zijn nog verbeteringen denkbaar of nodig?

De beleidsmedewerkers Anna Schipper en Simone Baalhuis van VOS/ABB hebben de handreiking voor zelfevaluatie geschreven. Er worden verschillende domeinen benoemd, zoals governance, management & organisatie, communicatie en resultaten.

Bij de handreiking zit een quickscan om snel een overzicht te krijgen van het reilen en zeilen van het samenwerkingsverband.

De handreiking en quickscan kunnen door samenwerkingsverbanden die bij VOS/ABB zijn aangesloten worden gedownload uit het besloten gedeelte van deze website:

Handreiking en quickscan passend onderwijs 

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Hoe benoemt u bestuurders en toezichthouders?

Silvia Schouten van VOS/ABB heeft twee handreikingen geschreven voor het benoemen van bestuurders en toezichthouders in het voortgezet onderwijs.

De handreikingen zijn een gezamenlijk initiatief van VOS/ABB, de collegabesturenorganisaties Verus, VBS, VGS en ISBO en de sectororganisatie VO-raad.

Er staan informatie en praktische tips in over de gehele benoemingsprocedure: van de voorbereiding van de procedure tot de werving en selectie en de benoeming en evaluatie.

U kunt de handreikingen downloaden:

Handreiking benoemingsprocedure college van bestuur

Handreiking benoemingsprocedure raad van toezicht

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Handreiking passend onderwijs en gemeenten

Samenwerkingsverbanden passend onderwijs en gemeenten kunnen gebruikmaken van een handreiking om hun samenwerking op het gebied van jeugdzorg te concretiseren.

De handreiking is samengesteld door beleidsmedewerker Simone Baalhuis, die onder andere gespecialiseerd is in passend onderwijs. Zij heeft zich hiervoor gebaseerd op een project dat zij heeft uitgevoerd in opdracht van het Steunpunt Passend Onderwijs VO.

Omdat de handreiking mede tot stand is gekomen door gebruikmaking van expertise binnen dit gesubsidieerde project, kunt u – ook als uw organisatie niet bij VOS/ABB is aangesloten – de handreiking gratis downloaden.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

 

 

Handreiking medezeggenschap IKC

Ondanks verschillen in wetgeving voor onderwijs en opvang is het mogelijk om de medezeggenschap binnen een integraal kindcentrum (IKC) te integreren. Er is nu een brochure verschenen waarin verschillende modellen worden uitgewerkt.

De brochure, getiteld ‘Handreiking IKC-Raad’ is geschreven door twee beleidsmedewerkers van VOS/ABB, Janine Eshuis en Simone Baalhuis, in samenspraak met het Landelijk Steunpunt Brede Scholen. Zij hebben de mogelijkheden verkend voor de inrichting van medezeggenschap in een IKC in een IKC-raad.

Het is geen kwestie van simpelweg de MR van de school en de oudercommissie van de opvang in elkaar schuiven. Dat kan niet omdat er verschillende wetten gelden. Bovendien moet het personeel van de opvang ook betrokken worden. Maar de modellen in de handreiking zijn zo vormgegeven dat ze aan alle wetgeving voldoen. Er zijn drie verschillende modellen, met een oplopende mate van integratie.

De ‘Handreiking IKC-raad’ is te downloaden. Wilt u liever een gedrukte versie, stuur dan een mail naar margotderuiter@bredeschool.nl onder vermelding van ‘Handreiking IKC-raad’.

Informatie: Janine Eshuis, jeshuis@vosabb.nl.

Handreiking kinder- en mensenrechten

In november 2014 was het 25 jaar geleden dat de Verenigde Naties het Verdrag inzake de Rechten van het Kind aannam. Het Platform Mensenrechteneducatie heeft ideeën samengesteld om op school een leerzame en feestelijke kinderrechtendag te organiseren.

Alle scholen die bij VOS/ABB zijn aangesloten, hebben de handreiking Kinder- & mensenrechten. Bron van inspiratie voor het openbaar onderwijs toegestuurd gekregen.

Bij de handreiking zat ook een flyer met tips om een kinderrechtendag te organiseren. Er is een flyer voor het primair onderwijs en een flyer voor het voortgezet onderwijs.

School!Gids over onderwijs zonder denominaties

VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) presenteren in de uitgave School!Gids een gezamenlijke toekomstvisie op het funderend onderwijs op basis van het concept ‘School!’. Dit concept staat voor onderwijs dat boven de denominaties uitstijgt. 

School!Gids gaat in op de toekomstvisie van VOS/ABB en VOO dat er op den duur geen sprake meer zou moeten zijn van denominatief georganiseerd funderend onderwijs. Dit betekent dat er in de toekomst geen openbare, katholieke, protestants-christelijke of wat voor scholen dan ook meer zijn, maar alleen nog ‘scholen’ die dus boven de denominaties zijn uitgestegen.

Het concept ‘School!’ gaat uit van gelijkwaardigheid van en aandacht voor de verschillende godsdienstige en levensbeschouwelijke stromingen. Bovendien zouden alle scholen in de toekomst moeten uitgaan van algemene toegankelijkheid en algemene benoembaarheid. Nu is het nog zo dat het bijzonder onderwijs de wettelijke mogelijkheid heeft om leerlingen en personeelsleden te weigeren.

In de gezamenlijke uitgave van VOS/ABB en VOO komen diverse deskundigen aan het woord uit de wetenschap, de politiek en natuurlijk het onderwijs zelf. Het boek is bedoeld als startpunt voor een discussie over de toekomst van het onderwijsbestel.

De uitgave is in maart 2014 gratis toegestuurd aan de schoolbesturen die bij VOS/ABB zijn aangesloten. U kunt de online versie van School!Gids downloaden en eventueel zelf uitprinten.

Het is mogelijk de gedrukte versie voor 8,50 euro per stuk (ledenprijs inclusief btw en inclusief verzendkosten, niet-leden betalen 10 euro per stuk) te bestellen via welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘School!Gids’. Vermeld in uw mail uw naam en het adres waarop u het boekje wilt ontvangen.

Handreiking ‘Groeien door krimp’ primair onderwijs

De handreiking gaat in op de gevolgen van demografische krimp voor het onderwijs en hoe schoolbesturen daar het beste mee kunnen omgaan.

De handreiking ‘Groeien door krimp’ is tot stand gekomen onder leiding van senior beleidsmedewerkers Hans Teegelbeckers en Silvia Schouten van VOS/ABB.

Informatie: Hans Teegelbeckers, 06-51603209, hteegelbeckers@vosabb.nl

Brochure over relatie openbaar onderwijs en gemeenten

Aanleiding voor het uitbrengen van de online brochure zijn de vele vragen die de Helpdesk van VOS/ABB en de VNG krijgen over de relatie tussen het openbaar onderwijs en het gemeentebestuur en de regelgeving daarvoor. Het aantal vragen neemt toe door groeiende onzekerheid naar aanleiding van onder meer de bezuinigingen in het onderwijs, de krimp van het aantal leerlingen en aanpassing van de wetgeving, bijvoorbeeld voor passend onderwijs. Dit zijn immers allemaal zaken die ook hun weerslag hebben op de financiële positie van het openbaar onderwijs.

De rode draad in de brochure is de op 1 augustus 2010 in werking getreden Wet goed onderwijs, goed bestuur en de invloed die deze wet heeft op de samenwerking tussen het openbaar onderwijs en de gemeenten.

Informatie: Janine Eshuis, 06-30041175, jeshuis@vosabb.nl

Als u de inlogcodes van uw organisatie niet (meer) weet, kunt u ze opvragen bij Karin Peters van het secretariaat van VOS/ABB: kpeters@vosabb.nl. Vermeld in uw mail duidelijk uw naam, de organisatie waarvoor u werkt en het telefoonnummer waarop u bereikbaar bent. 

VOS/ABB vertrouwt erop dat leden van VOS/ABB hun inlogcodes niet aan derden ter beschikking stellen!

Toolkit Toezicht Onderwijs

De Toolkit Toezicht Onderwijs bevat 47 checklists en vijf praktijkvoorbeelden voor intern toezichthouders en bestuurders/directieleden van instellingen voor primair, voortgezet en beroepsonderwijs. De toolkit is een uitgave van het Nationaal Register en kwam tot stand door bijdragen van VOS/ABB, de PO-Raad, de VO-raad, het Platform voor Raden van Toezicht van mbo-instellingen, PricewaterhouseCoopers en Van Doorne NV. Daarnaast is medewerking verleend door de Inspectie van het Onderwijs.

Het Nationaal Register gaf eerder andere toolkits uit: Toolkit Toezicht, Toolkit Commissariaat, Toolkit Toezicht Pensioenfondsen en Toolkit Toezicht Zorginstellingen.

Gratis exemplaar
Alle besturen die lid zijn van VOS/AB krijgen een gratis exemplaar van de Toolkit Toezicht Onderwijs toegestuurd. De toolkit kan ook worden nabesteld. Leden van VOS/ABB betalen 20 euro ex. btw per stuk, voor niet-leden geldt de prijs van 35 euro ex. btw per stuk. Om de toolkit te bestellen kunt u contact opnemen met het secretariaat.