Samenwerkingsscholen: Onderwijsraad leeft in verleden

Het negatieve advies van de Onderwijsraad over de instandhouding van samenwerkingsscholen door stichtingen voor openbaar onderwijs is gebaseerd op achterhaalde omstandigheden van vijftien jaar geleden. Daarom neemt de regering het niet over, meldt staatssecretaris Sander Dekker van OCW.

De Onderwijsraad stelde zich op het standpunt dat stichtingen voor openbaar onderwijs geen samenwerkingsscholen in stand kunnen houden, omdat dat buiten de constitutionele kaders zou zijn. Dekker meldt de Eerste Kamer in een nadere memorie van toelichting over de vereenvoudiging van de vorming van samenwerkingsscholen, dat de argumentatie van de Onderwijsraad is achterhaald.

Er hebben zich volgens hem ontwikkelingen voorgedaan die de verschillen tussen openbaar en bijzonder onderwijs hebben verkleind. Hij noemt als voorbeelden dat het meeste openbaar onderwijs tegenwoordig bestuurlijk is verzelfstandigd en dat de verschillen tussen ambtenaren (openbaar onderwijs) en werknemers (bijzonder onderwijs) aanzienlijk zijn verkleind.

De staatssecretaris stelt dat hij de overeenkomsten en mogelijkheden wil benadrukken. ‘De kern van het duale systeem is immers dat aan zowel openbaar als bijzonder onderwijs zo goed mogelijk recht wordt gedaan. De regering is van oordeel dat door haar gekozen vormgeving van de samenwerkingsschool op schoolniveau (in plaats van op bestuursniveau) ertoe leidt dat het ook mogelijk is dat een samenwerkingsschool door een stichting voor openbaar onderwijs in stand wordt gehouden.’

De uitleg van de staatssecretaris volgt op vragen van de ChristenUnie.

Lees meer…

Conferentie 100 jaar onderwijspacificatie

Op 17 november houdt VOS/ABB samen met de profielorganisaties ISBO, LVGS, VBS, Verus een landelijke conferentie over 100 jaar onderwijspacificatie.

De (financiële) gelijkstelling van het openbaar en bijzonder onderwijs die in 1917 tot stand kwam heeft ertoe geleid dat er in Nederland een diversiteit aan scholen is ontstaan. Met de andere profielorganisaties willen we in beeld brengen wat dit 100-jarig jubileum voor het verleden, heden en de toekomst betekent. Dit doen wij met een gezamenlijk congres.

Wat kunt u verwachten?

Een van de sprekers is Ben Vermeulen, hoogleraar, lid van de Raad van State en specialist in het Nederlandse en internationale onderwijsrecht. Hij zal ingaan op het liberalisme in relatie tot het duale bestel van openbaar en bijzonder onderwijs.

Maarten Simons, hoofddocent Educatie en samenleving aan de Katholieke Universiteit van Leuven, zal vanuit onderwijskundig perspectief over de vrijheid van onderwijs spreken. Henriëtte Maassen van den Brink, onder andere hoogleraar Evidence based education aan de Universiteit Maastricht en voorzitter van de Onderwijsraad, zal ingaan op de toekomst van het Nederlandse onderwijs in relatie tot artikel 23 van de Grondwet.

U hoeft niet alleen te luisteren: u gaat ook met elkaar in gesprek over de toekomst van het onderwijs en uw droomschool. Trendwatcher Farid Tabarki denkt daarbij met u mee.

U bent van harte welkom! Blokkeert u vrijdag 17 november alvast in uw agenda? Na de zomervakantie kunt u zich voor het congres aanmelden.

Let op: op woensdag 13 september houdt VOS/ABB in samenwerking met de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en het platform CBOO een ander landelijk congres over de onderwijspacificatie. Tijdens dit congres zullen de uitkomsten worden gepresenteerd van een onderzoek naar de positie van het openbaar onderwijs, waarin de kernwaarden van het openbaar onderwijs uitgangspunt zijn.

Lees meer…

Gelijke kansen in onderwijs: langetermijnvisie nodig

Het onderwijsbeleid moet meer dan nu het geval is worden gestoeld op een langetermijnvisie. Dat stelt de Onderwijsraad in een advies over gelijke kansen en sociale samenhang.

In de langetermijnvisie waar de raad voor pleit, horen gelijke kansen en sociale samenhang, maar ook onderwijskwaliteit, doelmatigheid, pluriformiteit en keuzevrijheid een plaats te hebben en tegen elkaar afgewogen te worden. ‘Dit voorkomt dat beleid te zeer afhangt van hypes, slogans en geldende doctrines en kortetermijndenken’, aldus de raad.

Daarnaast zou ook meer gebruikt moeten worden gemaakt van wetenschappelijke theorieën en wetenschappelijk of praktijkgericht onderzoek.

Gelijke kansen en burgerschapsonderwijs

In het advies komt onder andere burgerschapsonderwijs aan bod. De Onderwijsraad vindt dat het breder opvatten van onderwijskwaliteit, waar burgerschapsonderwijs onderdeel van uitmaakt, ‘moet samengaan met het inzichtelijk maken van deze kwaliteit en het breder verantwoorden daarvan’.

Lees meer…

Actief burgerschap vereiste voor bekostiging

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW handhaaft zijn besluit om de Stichting Islamitisch Onderwijs niet te bekostigen, omdat deze stichting volgens hem niet voldoet aan de voorwaarde om actief burgerschap en sociale integratie te bevorderen. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer.

‘Voor dit bestuur voorzie ik vooral voor deze opdracht grote problemen vanwege een publiekelijke steunbetuiging aan IS van een (oud-)bestuurder van SIO, het niet onmiddellijk en publiekelijk afstand nemen daarvan door de overige bestuurders en het weigeren van medewerking aan onderzoek daarnaar’, aldus Dekker.

De staatssecretaris besloot vorig jaar al dat SIO geen bekostiging kreeg, maar het bestuur ging tegen dit besluit in beroep, omdat de stichting al over huisvesting beschikt. Voor Dekker maakt dit niet uit. Hij blijft erbij dat deze stichting voor islamitisch onderwijs geen rijksbekostiging krijgt, omdat volgens hem niet wordt voldaan aan de voorwaarde om actief burgerschap en sociale integratie te bevorderen.

Gedeeld burgerschap

De weigering van Dekker om bekostiging beschikbaar te stellen, sluit aan bij wat rechtsgeleerde en CDA-politicus Ernst Hirsch Ballin onlangs zei op het congres van de PO-Raad in Nijkerk. Hij zei daar dat bijzonder onderwijs ‘niet al te bijzonder’ moet worden. Daarmee bedoelde hij dat we ervoor moeten oppassen dat er in het bijzonder onderwijs stromingen opkomen die onvoldoende oog hebben voor gedeeld burgerschap.

Lees meer…

Jongeren vinden informatie over seks matig

Jongeren beoordelen de informatie die ze op school hebben gekregen over seks als matig. Ze geven het gemiddeld een rapportcijfer 5,8. Dat blijkt uit het onderzoek Seks onder je 25e 2017 van kenniscentrum Rutgers en Soa Aids Nederland.

‘Op school krijgt weliswaar vrijwel iedereen enige informatie over seksualiteit, maar volgens de jongeren gaat deze informatie vooral over thema’s als anticonceptie, voortplanting en soa/hiv. Alleen voor deze drie thema’s geeft een kleine meerderheid van de jongeren aan dat ze hierover voldoende informatie kregen’, zo staat in de samenvatting van de onderzoeksresultaten.

Jonge pubers weten weinig over seks

Daarin staat ook dat leerlingen in de leeftijd van 12 tot 14 jaar vergeleken met oudere jongeren minder kennis hebben over seks, soa’s en anticonceptie. Ze geven ook aan minder informatie te hebben gekregen op school en waarderen de informatie die ze hebben gekregen lager. Dit geldt ook voor laagopgeleide jongeren.

Lees meer…

‘Bijzonder onderwijs moet niet al te bijzonder worden’

‘Bijzonder onderwijs is goed, maar het moet niet al te bijzonder worden’. Dat heeft rechtsgeleerde en CDA-politicus Ernst Hirsch Ballin gezegd op het congres van de PO-Raad in Nijkerk. Hirsch Ballin deed zijn uitspraak in het licht van 100 jaar onderwijspacificatie en artikel 23 van de Grondwet over de gelijke overheidsbekostiging van openbaar en bijzonder onderwijs.

Hij bedoelde ermee dat we er in Nederland voor moeten oppassen dat er in het bijzonder onderwijs stromingen opkomen die onvoldoende oog hebben voor gedeeld burgerschap. Hij noemde als voorbeeld bepaalde islamitische scholen.

‘De externe pluriformiteit’ van het bijzonder onderwijs moet volgens Hirsch Ballin altijd dienstbaar blijven aan ‘de interne cohesie van een samenleving met gedeeld burgerschap’.  Hij voegde eraan toe dat de vrijheid van godsdienst niet los mag worden gezien van andere fundamentele rechten en vrijheden.

Hij riep er in zijn speech tijdens het congres van de PO-Raad toe op om burgerschapsonderwijs te betrekken in de kwaliteitseisen die de overheid aan scholen stelt.

In september week tegen online pesten

Het thema van de nationale Week Tegen Pesten van 18  tot en met 22 september is Online pesten. Pak ’t aan!.

Bij het aanpakken van online pesten is samenwerking met ouders, het team van de school en de leerlingen onmisbaar, meldt School en Veiligheid. Scholen in het primair en voortgezet onderwijs vinden op de website www.weektegenpesten.com meer informatie.

VOS/ABB-korting op KiVa-training

Leden van VOS/ABB krijgen 10 procent korting op de STARTtraining van het antipestprogramma KiVa. In het zomernummer van ons magazine Naar School! staat hierover een uitgebreid artikel.

DOWNLOAD ARTIKEL SAMEN MAKEN WE ER EEN FIJNE SCHOOL VAN!

Zomernummer Naar School! over VOS/ABB-korting op KiVa

Het zomernummer van ons magazine Naar School! gaat onder andere over het antipestprogramma KiVa. Leden van VOS/ABB krijgen korting op de STARTtraining van KiVa. Het blad gaat ook over het terugdringen van een hoog ziekteverzuim en over de aanpak van het ‘jongensprobleem’. Dat is een kwestie van pedagogiek!

De KiVa-methode is bewezen effectief tegen pesten. Openbare basisschool De Mei in Wormerveer werkt er al jaren mee en daar is iedereen blij mee. VOS/ABB heeft met KiVa afspraken gemaakt over 10 procent ledenkorting op de STARTtraining voor teams. Met deze korting kan elke school die bij VOS/ABB is aangesloten bijna 400 euro besparen.

Ziekteverzuim

In ons magazine gaat het ook over een recept tegen hoog ziekteverzuim. Het gaat hierbij om aandacht en bedrijfscultuur, vertellen bestuurder Geert Looyschelder en hoofd personeelszaken Sonja de Sain van STIP Hilversum. Het ziekteverzuim bij deze stichting voor openbaar basisonderwijs ging omlaag van 6 naar 3,6 procent.

Vaak wordt gesproken over het ‘jongensprobleem’, maar wat doen we eraan om het op te lossen? Openbare regionale Scholengemeenschap Lek en Linge in Culemborg laat in ons blad zien dat met een specifieke aanpak het aantal jongens dat naar het vwo gaat, weer toeneemt. Het blijkt vooral een kwestie van pedagogiek.

Angelique Hofman studeert Religie en Beleid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Tijdens haar stage bij VOS/ABB deed ze onderzoek naar wat openbare scholen voor voortgezet onderwijs doen op het gebied van levensbeschouwing en burgerschap. Wat blijkt? Veel scholen willen daar meer mee. Hofman adviseert VOS/ABB daarom om bij de politiek te lobbyen voor een ontwikkelingsimpuls.

Onderwijsjuristen

De Onderwijsjuristen van VOS/ABB – voorheen de Helpdesk – komen ook aan bod in het zomernummer. Zij vertellen waarom ze ervoor gekozen hebben zich voortaan Onderwijsjuristen te noemen: ze doen veel meer dan alleen het beantwoorden van vragen. De Onderwijsjuristen bieden ook uitgebreid advies en dossierbehandeling. Tevens kunnen ze optreden als gemachtigde in juridische procedures.

Andere onderwerpen:

  • Onderwijsprijs bekroont innovatie: inspirerende projecten van openbare scholen.
  • Als je lekker zit, leer je beter: reportage over het nieuwe gebouw van openbare basisschool De Sterrenboom in het Zuid-Hollandse Stolwijk.
  • Krimp zet door in voortgezet onderwijs: wat zijn de gevolgen en hoe gaan scholen en gemeenten ermee om?
  • ‘Bij jonge mensen blijft dit veel beter hangen’: reanimatieles verplicht op openbare Maerlant Brielle
  • Cyberaanval, bent u erop voorbereid?: wat zijn de risico’s en kunt u zich ertegen verzekeren?
  • Excursietip: Offshore Experience in Maritiem Museum Rotterdam.
  • Hoe zit het nu precies?: vraag en antwoord van de Onderwijsjuristen van VOS/ABB en Ouders & Onderwijs
  • Nieuw in de boekenkast: onderwijsgerelateerd leesvoer.
  • Juridisch advies: de rol van school bij pestgedrag.

Magazine Naar School!

Ons magazine Naar School! verschijnt vijf keer per jaar in een oplage van 3500 exemplaren. Leden van VOS/ABB krijgen het magazine gratis toegestuurd. Dit geldt voor bij VOS/ABB aangesloten besturen én hun scholen.

Bovenschoolse directies kunnen op aanvraag ook één gratis abonnement nemen. U kunt daarvoor een mailtje sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Niet-leden kunnen een abonnement op Naar School! nemen voor 29,50 euro per jaar. Ook hiervoor geldt dat u een mailtje kunt sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Hebt u ideeën voor magazine Naar School!? Mail Martin van den Bogaerdt van VOS/ABB: mvandenbogaerdt@vosabb.nl

Adverteerders kunnen contact opnemen met bureau Recent.

Download zomernummer magazine Naar School!

 

 

 

‘Toekomstbestendig onderwijsaanbod’ ook door Senaat

De Eerste Kamer is op 6 juni akkoord gegaan met het wetsvoorstel Toekomstbestendig onderwijsaanbod.

Het wetsvoorstel ‘Toekomstbestendig onderwijsaanbod’ staat in het kader van het afnemende aantal leerlingen in het primair onderwijs. Nu het door zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer is aangenomen, treedt het mogelijk met ingang van het nieuwe schooljaar in werking, maar dat is nog niet zeker.

Wat regelt dit wetsvoorstel?

  • Het versoepelt de verplaatsing van een school uit zijn voedingsgebied. Nu gelden daarvoor nog dezelfde eisen als bij de stichting van een school, maar die eisen komen te vervallen. Een aanvraag bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) zal voldoende zijn. Er wordt nog wel getoetst of er geen nadelige gevolgen aan kleven, bijvoorbeeld dat door de verplaatsing een andere school moet worden opgeheven.
  • In de nieuwe situatie zal het gemakkelijker zijn om een school van kleur te laten verschieten (bijvoorbeeld van protestants-christelijk naar openbaar). In plaats van dezelfde eisen als bij het stichten van een school, zal een aanvraag bij DUO voldoende zijn. DUO zal slechts marginaal toetsen. Door een aangenomen motie van Tweede Kamerlid Eppo Bruins van de ChristenUnie moet wel eerst een achterbanraadpleging onder de ouders plaatsvinden.
  • Het wetsvoorstel biedt een bijzondere school de mogelijkheid om een nevenvestiging te hebben die een andere denominatie heeft dan de hoofdvestiging. Openbaar onderwijs is hiervan uitgesloten.
  • De termijn voor de vrijwillige opheffing van openbare school wordt aangepast. Een bestuur moest hiervoor goedkeuring vragen aan de gemeente vóór 1 augustus een jaar voor de fusie. Dat wordt 1 januari voor de fusie. De gemeente moet dan vóór 1 februari goedkeuring verlenen of beslissen de school zelf in stand te houden.
  • In de nieuwe situatie wordt het mogelijk om tussentijds een gemeente in twee gebieden te splitsen voor de bepaling van de opheffingsnorm. Dit kan handig zijn bij een groot verschil in bevolkingsdichtheid tussen een stedelijk en een plattelandsgedeelte in dezelfde gemeente. Er kunnen dan twee opheffingsnormen worden gehanteerd. Dit kan nu ook al, maar slechts op één datum. Straks is splitsing elk jaar mogelijk.

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Gijzeling lagere school Bovensmilde 40 jaar geleden

Het is zondag 40 jaar geleden dat een einde werd gemaakt aan de gijzeling van de openbare lagere school in Bovensmilde. Vijf jaar geleden sprak VOS/ABB met toenmalig directeur Gerard Samson van openbare basisschool De Meenthe in het Drentse dorp. Hoe keek hij met zijn Molukse achtergrond terug op de gijzeling? 

De gijzeling begon op 23 mei 1977. Vier Zuid-Molukse jongeren kwamen de school in Bovensmilde binnen en hielden 105 leerlingen en vijf leerkrachten gegijzeld. Deze actie viel samen met de treinkaping bij De Punt.

Vier dagen later werden een leerkracht en de kinderen, die ziek waren geworden, vrijgelaten. Vier leerkrachten bleven gegijzeld. Op 11 juni 1977 werd er met geweld een einde aan gemaakt. Een pantserwagen reed het schoolgebouw binnen en de gijzelnemers gaven zich over.

‘Gijzeling greep mij enorm aan’

Gerard Samson, wiens vader van de Molukken kwam, was destijds 19 jaar en zat op de Pedagogische Academie. ‘Het greep mij enorm aan. Ik had er juist voor gekozen om met kinderen te gaan werken en dan gebeurt er zoiets!’, aldus Samson.

In 2008 werd hij interim-directeur van obs De Meenthe, de uit de openbare lagere school in Bovensmilde was voortgekomen. Er was toen nog een medewerker die de gijzeling had meegemaakt. ‘Hij werkte niet meer als leerkracht, maar was nog wel een dagdeel per week op de school aanwezig voor allerlei facilitaire werkzaamheden. Hij verwelkomde mij heel warm en is altijd een geweldige man voor mij geweest.’

Lees het interview Toeval maakt de cirkel rond.

Gerard Samson heeft in augustus 2013 afscheid genomen als meerschoolse directeur van De Meenthe. Hij is tegenwoordig hoofd facilitaire zaken van Kits Primair. De school is nu onderdeel van IKC De Meenthe.

‘Voldoende aandacht voor slavernijverleden’

Bij de curriculumherziening van het primair en voortgezet onderwijs zal aandacht voor migratiegeschiedenis en het slavernijverleden onderdeel van de kerndoelen blijven. Dat staat in antwoorden van minister Jet Bussemaker van OCW op Kamervragen van Tunahan Kuzu van DENK.

Kuzu stelde de vragen over de curriculumherziening in het verlengde van vragen over de VOC-dag op de Bataviawerf in Lelystad. Een aantal mensen had bezwaar tegen dit evenement vanwege het omstreden verleden van de Vereenigde Oostindische Compagnie.

Het DENK-Kamerlid wilde van de minister weten of het onderwijs voldoende aandacht heeft voor ‘de wandaden van de VOC en het slavernijverleden’.  Volgens Bussemaker is dat het geval: ‘Alle basis- en middelbare scholen moeten in hun onderwijs aandacht besteden aan de geschiedenis van de VOC, aan het slavernijverleden en de rol die Nederland daarbij speelde.’

Ze verwijst daarbij naar de onderwerpen VOC (1602-1799) en Slavernij – Mensenhandel en gedwongen arbeid in de Nieuwe Wereld (1637-1863) uit de Canon van Nederland.

Slavernijverleden zit al in kerndoelen

Op de vraag of Bussemaker bereid is ‘om in het traject van de curriculumherziening van het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs in te zetten op het vastleggen van migratiegeschiedenis en het slavernijverleden als kerndoelen in het onderwijs’, antwoordt zij dat dat niet nodig is.

‘Migratiegeschiedenis en slavernijverleden zijn op dit moment reeds onderdeel van het formele curriculum voor het primair en voortgezet onderwijs (…). Bij de curriculumherziening zal erop worden toegezien dat dit gewaarborgd blijft’, aldus Bussemaker.

Nieuw gratis lesmateriaal Goedemorgen op school!

Er is nieuw gratis lesmateriaal online gezet waarmee u kunt kennismaken met de nog te ontwikkelen app Goedemorgen op school!. VOS/ABB ontwikkelt deze app voor het voortgezet onderwijs in samenwerking van uitgeverij Creathlon.

Het gratis lesmateriaal bestaat uit voorbeeldteksten, opdrachten en filmpjes zoals die dagelijks zullen worden aangeboden in de app die zal inspelen op de volgende vragen:

  • Hoe kunt u met leerlingen de ontwikkelingen in de wereld volgen en duiden?
  • Hoe kunt u actuele maatschappelijke thema’s in de klas bespreekbaar maken?
  • Hoe kunt u met leerlingen werken aan een open, kritische en respectvolle houding?

Goedemorgen op school!: zingeving in openbaar onderwijs

De ontwikkeling van deze app staat in het teken van de groeiende behoefte aan zingeving in het openbaar onderwijs. Een school die de app gaat gebruiken, werkt structureel en intensief aan burgerschap en persoonlijke ontwikkeling. Ook komen diverse levensbeschouwingen en levensvragen aan bod.

In het nieuwe lesmateriaal gaat het over ‘Thuis’. In maart was het thema ‘Vertel!’ en in mei ging het over vooroordelen.

GRATIS PROBEREN? KLIK HIER!

Aanpak jongensprobleem: kwestie van pedagogiek

Het percentage jongens in het vwo stijgt weer, althans op Openbare Regionale Scholengemeenschap Lek en Linge in Culemborg. Deze school heeft een speciale aanpak van het ‘jongensprobleem’ ontwikkeld: ‘Het is niet alleen een kwestie van didactiek, maar vooral van pedagogiek’, zegt rector Joost van Rijn in het zomernummer van ons magazine Naar School!.

VOS/ABB publiceerde in september 2011 een interview met hoogleraar Louis Tavecchio, die toen al pleitte voor een andere manier van lesgeven aan jongens, want, zo zei hij: ‘We raken getalenteerde jongens kwijt’.

Jongensprobleem: meer learning by doing

In diezelfde periode begon ORS Lek en Linge al met een eerste aanval op die uitval van jongens. Er kwamen ‘kansklassen’ voor leerlingen die in de eerste brugklas niet het niveau haalden dat door de basisschool was geadviseerd. In een tweede brugjaar kregen ze les op een jongensachtige manier: meer competitie en meer learning by doing.

‘Het tweejarige uitstelkeuzetraject hebben we nog steeds’, zegt rector Van Rijn. ‘Maar daarnaast besteden we nu ook gericht aandacht aan de pedagogiek, want juist op dat vlak blijkt de grootste winst te boeken.’

Het zomernummer van ons magazine Naar School! met daarin het artikel Aanpak jongensprobleem: kwestie van pedagogiek verschijnt op dinsdag 13 juni.

U kunt het artikel als preview downloaden.

Landelijk congres over 100 jaar onderwijspacificatie

VOS/ABB, de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en het platform CBOO organiseren een landelijk congres over 100 jaar onderwijspacificatie. Dit congres is op woensdag 13 september in De Observant in Amersfoort.

In 2017 is het 100 jaar geleden dat er een politiek staakt-het-vuren werd gesloten over de gelijke bekostiging van het bijzonder onderwijs. Dat werd vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Hiermee kwam een formeel einde aan de jarenlange schoolstrijd in Nederland.

Onderzoek

De drie landelijke organisaties in het openbaar onderwijs grijpen deze gelegenheid aan om een gezamenlijk congres te organiseren over de staat van het openbaar onderwijs.

Meer informatie en aanmelden.

Download de uitnodiging.

Hulplijn voor vragen over extremisme

Een speciaal kennisplatform en een hulplijn moeten ervoor zorgen dat onder anderen mensen uit het onderwijs extremisme beter leren herkennen.

Het kabinet komt met deze maatregelen op advies van speciaal rapporteur Naïma Azough, die het rapport Weerbare jongeren, weerbare professionals heeft aangeboden aan minister Jet Bussemaker van OCW en staatssecretaris Martin van Rijn van VWS.

In dat rapport staat dat ervoor moet worden gezorgd dat professionals er niet alleen voor staan en dat er een intensievere samenwerking moet komen tussen onderwijs, jeugdzorg en onder meer de politie om extremisme en sociale spanningen te voorkomen.

Lees meer…

‘In openbaar onderwijs taboe op godsdienst’

Leraren in het openbaar basisonderwijs die niets van religie willen weten, moeten af van kennelijke vooroordelen. Dit stelt pedagoog en directeur Liesbet van Oosten van de DaVinci Academie op de opiniepagina van Trouw. 

Haar bijdrage gaat over de viering van Pinksteren, die volgens haar grotendeels in de ban is gedaan. ‘Op veel openbare basisscholen lijkt er zelfs een taboe op te rusten’, zo schrijft ze. Van Oosten vindt dat jammer, omdat ‘vieringen zoals Pinksteren in onze multiculturele samenleving juist kunnen bijdragen aan een toekomst met meer verdraagzaamheid’.

Ze pleit ervoor om vieringen, zoals die van Pinksteren, centraal te stellen. ‘Door op school hieraan aandacht te besteden, leren kinderen al vroeg dat er niet één waarheid is, maar dat er veel verschillende inspiratiebronnen zijn waar mensen over de hele wereld uit kunnen putten’, aldus Van Oosten.

Juist in het openbaar onderwijs!

Het pleidooi van Van Oosten sluit aan op de visie van VOS/ABB dat het openbaar onderwijs bij uitstek de plaats is waar op basis van diversiteit, gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht kan worden besteed aan godsdienst en levensbeschouwing.

Lees meer in de brochure Levensbeschouwing, juíst in het openbaar onderwijs. Van deze brochure is een versie voor het primair onderwijs en een versie voor het voortgezet onderwijs.

‘Raad van State te strikt over samenwerkingsschool’

De Raad van State hanteert de grondwettelijke bepalingen rond de opheffingsnormen zo strikt, dat het vrijwel onmogelijk is een samenwerkingsschool tot stand te brengen. Staatssecretaris Sander Dekker van OCW kiest daarom voor een ruimere interpretatie, meldt hij in een memorie van antwoord.

De wetgever heeft het mogelijk gemaakt dat een samenwerkingsschool van openbaar en bijzonder onderwijs kan worden gevormd. Voorwaarde is wel dat een bestuur kan aantonen dat de terugloop van het aantal leerlingen dusdanig is dat een school zou moeten sluiten. Het uitgangspunt is dat de samenwerkingsschool een uitzondering zou moeten blijven.

Samenwerkingsschool = uitzondering

De Raad van State koos in een advies voor de vereenvoudiging van de vorming van samenwerkingsscholen voor een termijn van zes jaar waarop de prognose van het aantal leerlingen betrekking moet hebben. De gedachte hierachter is dat hiermee kan worden voorkomen dat een samenwerkingsschool te vroeg van start kan gaan.

Staatssecretaris Dekker vindt dit een te strikte interpretatie, zo meldt hij in de memorie van antwoord, en kiest daarom voor een variant die meer ruimte biedt. ‘Schoolbesturen moeten nog steeds aantonen dat sprake is van geleidelijke terugloop van leerlingaantallen (…). Dat gebeurt echter niet aan de hand van een leerlingprognose over zes jaar, maar door een gerealiseerd aantal leerlingen één of twee schooljaren voorafgaand aan de beoogde fusiedatum.’

Wet moet wel functioneel zijn!

Hij verdedigt zijn keuze door op te merken dat de wet niet is bedoeld om er in de praktijk niets mee te kunnen. ‘Het wetsvoorstel beoogt de totstandkoming van de samenwerkingsschool te versoepelen zodanig dat de samenwerkingsschool uiteraard wel een uitzonderingsvariant (…) zal blijven, maar ook weer niet zo’n uitzondering dat het geen optie is voor scholen waarvoor de samenwerkingsschool de continuïteit van het openbaar dan wel het bijzonder onderwijs in een regio kan waarborgen.’

Lees meer…

Inspectie: vrijheid van onderwijs leidt tot segregatie

De keerzijde van grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs is dat het sociale segregatie in de hand werkt. Dat zegt inspecteur-generaal Monique Vogelzang van de Inspectie van het Onderwijs.

‘Ik vind de onderwijsvrijheid uniek en heel goed voor de keuzevrijheid, de autonomie en de kwaliteit van scholen. Er is ook geen enkel land in Europa dat zo’n gevarieerd onderwijsaanbod heeft als Nederland. Maar tegelijkertijd lopen we ook tegen keerzijde van de onderwijsvrijheid op. We zien dat sociale groepen elkaar op school opzoeken. Hoger opgeleide ouders kiezen heel bewust voor de kansen. Zij denken daarbij eerder aan een categoraal gymnasium, dan aan een brede scholengemeenschap’, aldus de baas van de inspectie in Trouw.

Zij verwijst in de krant naar de situatie in Amsterdam, waar ouders ‘bereid zijn kilometers te fietsen naar een bepaalde basisschool omdat ze die in de buurt niet goed genoeg vinden’. Dit is volgens haar een voorbeeld van hoe artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs sociale segregatie veroorzaakt.

Lees meer…

‘Meer doen met levensbeschouwing en burgerschap’

VOS/ABB moet lobbyen voor een ontwikkelingsimpuls op het gebied van levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapsvorming in het voortgezet onderwijs. Dat adviseert Angelique Hofman op basis van een onderzoek dat zij als stagiaire bij VOS/ABB heeft uitgevoerd.

Hofman studeert Religie en Beleid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In het kader van haar stage deed zij voor VOS/ABB kwalitatief onderzoek naar wat openbare scholen voor voorgezet onderwijs doen op het gebied van levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapsvorming. Ook wilde zij weten wat hun wensen op dit terrein zijn.

Lobby voor levensbeschouwelijk onderwijs

Uit de interviews kwam onder andere naar voren dat er in het voortgezet onderwijs maar weinig geld beschikbaar is voor levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapsvorming, terwijl de scholen er wel meer mee willen. Daarom pleit Hofman voor een lobby om er meer geld voor los te krijgen.

Een ander onderdeel van haar advies is dat VOS/ABB meer zichtbaar en kenbaar moet maken bij scholen voor voortgezet onderwijs welke mogelijkheden zij hebben om levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapsvorming te verbeteren.

Hofman heeft haar onderzoek tijdens een bijeenkomst bij VOS/ABB gepresenteerd. Tijdens die bijeenkomst is er op basis van haar adviezen besproken hoe de vereniging hier invulling aan kan geven. In het nieuwe schooljaar wil VOS/ABB hiermee aan de slag.

Download het advies van Angelique Hofman

Tien tips om in de klas over terreur te praten

De docenten Erik van Meersbergen en John Jeninga van Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg hebben tien tips opgesteld voor het bespreken van de terreuraanslagen in Parijs in november 2015. Deze tips zijn helaas weer actueel, nu er in Manchester een aanslag is gepleegd.

De tips zijn onder andere gericht op de houding die een leerkracht het best kan aannemen in gesprekken over de aanslagen. Volgens Van Meersbergen en Jeninga is het bijvoorbeeld belangrijk dat leerkrachten zich neutraal opstellen en dat ze respectvol omgaan met verschillende meningen.

Ze geven ook tips over de structuur en de inhoud van de verschillende fases in de gesprekken met leerlingen.

Download de tien tips

Meer tips

Er staan ook tips op de Britse onderwijswebsite www.tes.com

Lees meer…

Helpdesk heet voortaan Onderwijsjuristen

Onderwijsjuristen is de nieuwe naam van de Helpdesk van VOS/ABB. De nieuwe naam geeft beter weer wat onze juridisch adviseurs te bieden hebben.

De Helpdesk, die nu dus Onderwijsjuristen heet, is al vanaf het begin van VOS/ABB in 1998 een belangrijke pijler onder de vereniging. Met elk jaar meer dan 10.000 antwoorden op vragen die telefonisch of per e-mail binnenkomen, weten onze leden ons goed te vinden.

Wat een deel van de aangesloten schoolbesturen en scholen echter niet weet, is dat VOS/ABB veel meer doet dan het beantwoorden van vragen. Onze juristen kunnen ook worden ingeschakeld voor advies op verschillende rechtsgebieden of voor dossierbehandeling bij meer specifieke hulpvragen. Ze kunnen bovendien optreden als gemachtigde in juridische procedures. Bovendien organiseren ze gratis cursussen.

Publicaties van Onderwijsjuristen

Een andere activiteit bestaat uit het verzorgen van publicaties op deze website over wetsvoorstellen en jurisprudentie. Daarnaast houden de Onderwijsjuristen de rubriek veelgestelde vragen op onze website bij. Leden kunnen de publicaties altijd gratis downloaden en de veelgestelde vragen eveneens kosteloos raadplegen.

Lees meer…

Ophef over ‘afzwakken paasviering’ afgezwakt

‘De scholen van Lucas Onderwijs vieren Pasen vanuit de christelijke traditie’, schrijft demissionair staatssecretaris Sander Dekker van OCW in een brief aan de Tweede Kamer. Aanleiding voor zijn brief is een bericht in het AD dat scholen die onder het bewuste Haagse bestuur voor confessioneel primar en voortgezet onderwijs vallen het christelijke karakter van de paasviering afzwakken om islamitische leerlingen en hun ouders te behagen.

Het bericht leidde tot felle reacties, onder anderen van de rooms-katholieke Tweede Kamerleden Michel Rog en Martijn van Helvert van het CDA in het Katholiek Nieuwsblad: ‘Niemand kan ons geloof, onze tradities of onze waarden kapot maken. Het past bij onze christelijke overtuiging om rekening te houden met de gevoelens van andersdenkenden. Maar dat is iets anders dan onze tradities en religieuze symbolen af te breken (…) opdat moslims zich niet aangevallen zouden voelen.’

Rog en Van Helvert benadrukten in de roomse krant dat geen ouder verplicht is om te kiezen voor een bijzondere school. Zij gaven islamitische ouders, als die moeite hebben met het christelijke karakter van de school, impliciet het advies te kiezen voor openbaar onderwijs: ‘(…) zeker in de stad Den Haag is er een ruime keuze uit scholen met verschillende levensbeschouwelijke achtergronden én een keur aan openbare scholen.’

Respect voor christelijke paasviering

VVD-Kamerlid Malik Azmani liet in een vervolgartikel in het AD weten dat het wat hem betreft ‘niet te verteren (is) als er zulke concessies worden gedaan’. Azmani wees er in de krant op dat het om kinderen gaat die door hun ouders op een bijzonder school zijn gedaan. ‘Dan moet iedereen respect op kunnen brengen voor de tradities en feestdagen die daar gevierd worden. Dit is nu precies zo’n voorbeeld van cultuurrelativisme dat gevaarlijk is voor dit land’, aldus Azmani, die als kind met een moslimachtergrond op een katholieke school zat.

De PVV in de Haagse gemeenteraad liet naar aanleiding van het bericht in het AD weten dat christelijke scholen bij de viering van Pasen geen rekening mogen houden met leerlingen met een islamitische achtergrond. In de Telegraaf sprak PVV-raadslid Elias van Hees van ‘verraad aan onze cultuur’. Raadslid Richard de Mos van de naar hem genoemde Haagse gemeenteraadsfractie noemde het ‘bizar’.

Paasviering vanuit christelijke traditie

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW laat nu in zijn brief aan de Tweede Kamer weten dat het allemaal een stuk genuanceerder ligt. ‘Lucas Onderwijs heeft aangegeven zich niet te herkennen in deze berichtgeving’, aldus Dekker. De berichtgeving is volgens het Haagse schoolbestuur ‘eigen leven gaan leiden, zonder dat deze recht doet aan de visie en de praktijk van de scholen’.

‘De scholen van Lucas Onderwijs vieren Pasen vanuit de christelijke traditie. Zo organiseren de scholen een paasontbijt en wordt het paasverhaal verteld. De scholen van Lucas Onderwijs zien het als hun taak om de boodschap van Pasen uit te dragen. Over Pasen en het paasverhaal wordt met en tussen de leerlingen het gesprek gevoerd. De scholen willen de leerlingen leren naar elkaar te luisteren en kennis te nemen van verschillen en overeenkomsten. Dit zien zij als belangrijke bagage voor de ontwikkeling van de leerlingen’, zo staat in de brief van Dekker.

Hij voegt eraan toe dat de viering van het paasfeest tussen scholen kan verschillen. ‘Dit is geheel in lijn met de vrijheid van scholen om hun onderwijs in te richten op een manier die past bij hun pedagogische opvattingen en bij de identiteit van de school.’

Lees meer…

‘Toekomstbestendig onderwijsaanbod’ door Tweede Kamer

De Tweede Kamer is dinsdag akkoord gegaan met het wetsvoorstel Toekomstbestendig onderwijsaanbod.

Dit wetsvoorstel staat in het kader van het afnemende aantal leerlingen in het primair onderwijs. Nu het in de Tweede Kamer is aangenomen, kan het ook snel door de Eerste Kamer. Mogelijk treedt de nieuwe wetgeving met ingang van het nieuwe schooljaar in werking.

Wat regelt dit wetsvoorstel?

  • Het versoepelt de verplaatsing van een school uit zijn voedingsgebied. Nu gelden daarvoor nog dezelfde eisen als bij de stichting van een school, maar die eisen komen te vervallen. Een aanvraag bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) zal voldoende zijn. Er wordt nog wel getoetst of er geen nadelige gevolgen aan kleven, bijvoorbeeld dat door de verplaatsing een andere school moet worden opgeheven.
  • In de nieuwe situatie zal het gemakkelijker zijn om een school van kleur te laten verschieten (bijvoorbeeld van protestants-christelijk naar openbaar). In plaats van dezelfde eisen als bij het stichten van een school, zal een aanvraag bij DUO voldoende zijn. DUO zal slechts marginaal toetsen. Door een aangenomen motie van Tweede Kamerlid Eppo Bruins van de ChristenUnie moet wel eerst een achterbanraadpleging onder de ouders plaatsvinden.
  • Het wetsvoorstel biedt een bijzondere school de mogelijkheid om een nevenvestiging te hebben die een andere denominatie heeft dan de hoofdvestiging. Openbaar onderwijs is hiervan uitgesloten.
  • De termijn voor de vrijwillige opheffing van openbare school wordt aangepast. Een bestuur moest hiervoor goedkeuring vragen aan de gemeente vóór 1 augustus een jaar voor de fusie. Dat wordt 1 januari voor de fusie. De gemeente moet dan vóór 1 februari goedkeuring verlenen of beslissen de school zelf in stand te houden.
  • In de nieuwe situatie wordt het mogelijk om tussentijds een gemeente in twee gebieden te splitsen voor de bepaling van de opheffingsnorm. Dit kan handig zijn bij een groot verschil in bevolkingsdichtheid tussen een stedelijk en een plattelandsgedeelte in dezelfde gemeente. Er kunnen dan twee opheffingsnormen worden gehanteerd. Dit kan nu ook al, maar slechts op één datum. Straks is splitsing elk jaar mogelijk.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Help mee bij ontwikkeling levensbeschouwelijk onderwijs

De Kenniswerkplaats Levensbeschouwelijke Educatie en Diversiteit van de Hogeschool Windesheim in Zwolle wil graag input van docenten in het primair en voortgezet onderwijs over hoe zij omgaan met levensvragen van hun leerlingen.

De Kenniswerkplaats wil bijvoorbeeld weten hoe docenten omgaan met de huidige diversiteit aan levensbeschouwingen. Ook wordt docenten gevraagd hoe dit zich verhoudt met de identiteit van de school waar ze werken en of dat soms spanningen oplevert.

De input is bedoeld om te kijken hoe levensbeschouwelijk onderwijs verder kan worden ontwikkeld. Welke kennis en vaardigheden zijn daarvoor nodig?

Docenten die willen meedenken over de ontwikkeling van levensbeschouwelijk onderwijs, kunnen zich melden bij hoofddocent Erik Renkema: erik.renkema@windesheim.nl.

Het Kenniscentrum is onderdeel van het lectoraat Theologie en Levensbeschouwing van Hogeschool Windesheim.

Moslima claimt 10.000 euro vanwege discriminatie

Een islamitische moeder eist 10.000 euro schadevergoeding en excuses van de openbare Maria Montessorischool in Den Haag, omdat deze school de jaarlijkse klassenfoto inplande tijdens het islamitische offerfeest. Er is volgens haar advocaat sprake van discriminatie, meldt het AD.

Toen de schoolfotograaf langskwam, was het dochtertje van de vrouw niet op school vanwege de viering van het islamitische feest. De krant citeert de advocaat van de moeder, die dit een ‘schoolvoorbeeld van discriminatie’ noemt.

‘Door het fotomoment op een islamitische feestdag te plannen, zijn moslims getroffen. De school heeft dan de plicht om alles in het werk te stellen om de schoolfotograaf op een andere dag te laten komen’, aldus advocaat Laura Zuydgeest in het AD.

De krant meldt dat volgens het bestuur van de school de planning inderdaad niet handig was, maar dat de drukbezette fotograaf niet op een andere dag kon. De school kwam islamitische kinderen die officieel vrij hadden tegemoet door de klassenfoto ’s ochtends vroeg te laten maken, zodat zij de rest van de dag het offerfeest konden vieren. De moeder maakte geen gebruik van die mogelijkheid, zo meldt de krant.

Lees meer…