Week Tegen Pesten: Wees een held, met elkaar

‘Wees een held, met elkaar’ is het thema van de Week Tegen Pesten 2019. In de themaweek van 23 tot en met 27 september staan het aanpakken van pesten en het werken aan een sociaal veilige school centraal.

Het thema is gekozen vanuit de gedachte dat iedereen op school een bijdrage kan leveren aan het veiliger maken van een groep. ‘Het hoeven geen grote (helden)daden te zijn. Door iets kleins te doen kun je ook helpen om pesten tegen te gaan. De nadruk ligt dit jaar op samenwerking; zorg met elkaar voor een goede sfeer in de klas zodat er minder behoefte ontstaat om te pesten. Iedereen die een positieve bijdrage levert aan de groep is een held: leraar én leerlingen’, meldt Stichting School & Veiligheid, die de Week Tegen Pesten met verschillende partners organiseert.

Lees meer op de website www.weektegenpesten.com.

Slob: ‘Respectvol omgaan met andersdenkenden’

Bij het onderwijs ligt een belangrijke taak om leerlingen de waarden van onze democratische rechtsstaat bij te brengen. Daar hoort volgens onderwijsminister Arie Slob respectvol omgaan met andersdenkenden bij. Dat meldt hij in antwoord op Kamervragen van de PVV.

De vragen volgden op een artikel in de Telegraaf over een joodse docente van het interconfessionele Sweelinck College in Amsterdam. De krant meldde dat een groep islamitische collega’s haar weg wilde hebben vanwege kritische uitingen over de islam.

Slob antwoordt dat hij op basis van een krantenartikel niet op deze specifieke kwestie kan ingaan. Wel wil de minister in het algemeen zeggen dat de onderlinge verhouding tussen medewerkers primair de verantwoordelijkheid is van de schoolleiding.

Tevens stelt hij in zijn antwoorden dat er een belangrijke taak ligt bij leraren en scholen om hun leerlingen de waarden van onze democratische rechtsstaat bij te brengen. ‘Daar hoort ook het respectvol omgaan met andersdenkenden bij’, aldus Slob.

Lees meer…

Slob: ‘Vrijheid van onderwijs geen vrijbrief’

‘De vrijheid van onderwijs kan niet worden gebruikt als vrijbrief om leerlingen een
eenzijdig beeld van onze samenleving bij te brengen.’ Dat benadrukt onderwijsminister Arie Slob in een Kamerbrief in reactie op vragen van Thierry Baudet van Forum van Democratie over vermeende linkse indoctrinatie door het Haagse Montessori Lyceum.

Baudet trok bij de minister aan de bel over het bericht dat rector Henriëtte Boevé van het Haagse Montessori Lyceum leerlingen had uitgenodigd voor een bijeenkomst van GroenLinks. Die bijeenkomst op 21 januari jongstleden in het Paard van Troje in Den Haag stond in het teken van maatregelen tegen klimaatverandering.

Vanuit rechtse hoek werd de uitnodiging van de rector al snel gezien als een bewijs van linkse indoctrinatie in het onderwijs. Baudet ging hierin mee en noemde het in de Tweede Kamer ontoelaatbaar.

Eigen afwegingen maken

Slob reageert hier nu op door te stellen dat het grondwettelijk is verankerd dat scholen het onderwijs zelf mogen inrichten. ‘Het past bij de autonomie van scholen en de professionele ruimte van leraren om daarin eigen afwegingen te maken’, aldus de minister.

Hij voegt daaraan toe dat ouders en leerlingen het schoolbestuur via de medezeggenschapsraad kunnen aanspreken op gemaakte keuzes. Ook kunnen ze een klacht indienen.

Pluriforme democratische samenleving

Hij benadrukt in zijn brief ook dat de vrijheid van onderwijs (volgens artikel 23 in de Grondwet) niet kan worden gebruikt als vrijbrief om leerlingen een eenzijdig beeld bij te brengen. ‘Het onderwijs moet leerlingen voorbereiden op het leven in een pluriforme, democratische samenleving. Daarbij past genuanceerde informatie’, aldus de minister.

Lees meer…

Gratis gesprekstool burgerschap

Stichting School en Veiligheid stelt de gratis gesprekstool Pas op de plaats beschikbaar.

De tool bestaat uit een afbeelding van de school als oefenplaats voor burgerschap en gespreksoefeningen. ‘Het geeft zicht op wat er allemaal al (ongemerkt) gebeurt in de school om de leerlingen toe te rusten op de toekomst en hoe dit samenhangt met de visie en context van de school’, meldt School en Veiligheid.

Download Pas op de plaats

Oostenrijk stemt tegen hoofddoekjes in scholen

Het Oostenrijkse parlement heeft ingestemd met een verbod op hoofddoekjes in basisscholen.

Het wetsvoorstel tegen hoofddoekjes in basisscholen kreeg met steun van de rechts-conservatieve regeringsfracties van ÖVP en FPÖ een meerderheid in het Oostenrijkse parlement. De aangenomen wet verbiedt het dragen van ‘ideologische of religieuze kleding die het hoofdhaar geheel of grotendeels bedekt’.

Joodse keppeltjes vallen er niet onder, omdat die het hoofdhaar niet geheel of grotendeels bedekken. Ook petten en mutsen tegen de regen of de sneeuw worden niet verboden, omdat die geen ideologische of religieuze functie hebben.

‘Hoofdoekjes belemmeren integratie’

ÖVP-afgevaardigde Rudolf Taschner beschouwt islamitische hoofddoekjes als een symbool van de onderdrukking van meisjes. Hij weerspreekt de kritiek als zou het verbod zijn ingegeven uit populisme. ‘Opkomen voor de verlichting is helemaal niet populistisch’, zo citeert Der Standard hem.

Deze Oostenrijkse krant citeert ook onderwijswoordvoerder Wendelin Mölzer van de FPÖ. ‘Het gaat erom een signaal af te geven tegen de politieke islam. Het hoofddoekje wordt verboden om meisjes in staat te stellen te integreren.’

Verwacht wordt dat er bezwaren tegen het hoofddoekjesverbod zullen worden ingediend bij het Oostenrijkse Constitutionele Hof. Mogelijk botst het hoofddoekjesverbod met de Oostenrijkse Grondwet.

Goed gesprek met Slob over actuele ontwikkelingen

Senior beleidsmedewerker Marleen Lammers van VOS/ABB en collega’s van de andere profielorganisaties hebben woensdag een goed gesprek gehad met minister Arie Slob over actuele ontwikkelingen in het onderwijs. Het ging onder andere over artikel 23 van de Grondwet.

Artikel 23 over de vrijheid van onderwijs staan midden in de schijnwerpers. Directe aanleiding daarvoor is de ophef rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school zou artikel 23 gebruiken om onderwijs mogelijk te maken dat tegen democratisch burgerschap zou ingaan.

In de politiek gaan steeds meer stemmen op om dit artikel uit 1917 te moderniseren. Nog voor het zomerreces zal er in de Tweede Kamer een debat over worden gevoerd.

Burgerschap

In het gesprek met Slob kwamen ook andere actuele ontwikkelingen aan bod. Zo ging het over wetsvoorstel van de minister voor burgerschapsonderwijs. De Ministerraad stemde eind vorig in met dit voorstel. Het ligt nu ter advisering bij de Raad van State. Naar verwachting komt die er binnenkort mee naar buiten.

Kansengelijkheid kwam ook aan bod, net als de gevolgen van demografische krimp op het onderwijs, het lerarentekort, het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen, het belang van transparante publieke verantwoording en de aandacht in het onderwijs voor mensen- en kinderrechten. Wat dat laatste betreft: Lammers bracht de mede door VOS/ABB ontwikkelde toolbox Mensenrechten op School onder de aandacht.

Vaker gesprekken

Slob gaf te kennen er veel waarde aan te hechten om met VOS/ABB en de andere profielorganisaties op regelmatige basis de actuele ontwikkelingen in het onderwijs door te nemen.

 

 

 

 

Kamerdebat over artikel 23 vrijheid van onderwijs

De Tweede Kamer houdt nog voor het zomerreces een debat over artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher kreeg hier brede steun voor.

Directe aanleiding voor het debat is de ophef rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school zou artikel 23 gebruiken om onderwijs te verzorgen dat tegen democratisch burgerschap zou ingaan.

Het debat in de Tweede Kamer zal gaan over de vraag of artikel 23 moet worden gemoderniseerd. In de politiek gaan steeds meer stemmen op om dat te doen. De christelijke partijen blijven daar echter tegen. Zij willen koste wat kost het grondwetsartikel behouden zoals dat al sinds 1917 bestaat.

VOS/ABB pleit al jaren voor een modernisering van artikel 23. De vereniging vindt onder andere dat het niet meer van deze tijd is dat scholen leerlingen en personeelsleden op godsdienstige gronden kunnen weigeren of wegsturen.

Culturele diversiteit goed voor welbevinden en prestaties

Scholen die de culturele diversiteit omarmen, zien het welbevinden en de prestaties van alle leerlingen verbeteren. Dat blijkt uit onderzoek van de Katholieke Universiteit Leuven.

Het onderzoek werd uitgevoerd bij 66 scholen voor voortgezet onderwijs in Vlaanderen met in totaal ruim 3100 leerlingen. Het richtte zich op de mogelijke invloed van het diversiteitsbeleid op het welbevinden en de leerprestaties van leerlingen.

Het werd duidelijk dat scholen die met culturele diversiteit aan de slag gaan, de kloof verkleinen tussen allochtone en autochtone leerlingen. Ze voelen zich beter en gaat ook beter presteren. Het maakt daarbij niet uit of ze een migratieachtergrond hebben.

‘Een multicultureel beleid krijgt zowel de minderheid als de meerderheid mee. Bovendien impliceert een multiculturele aanpak geen nivellering’, zo citeert de Vlaamse krant De Standaard onderzoeker Loes Meeussen.

Lees meer…

‘Populisme direct gevolg van slecht onderwijs’

‘Populisme is het directe gevolg van tekortschietend onderwijs.’ Dat zegt Andreas Schleiger in De Groene Amsterdammer. Hij is directeur Educatie en Vaardigheden bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Het artikel in De Groene Amsterdammer waarin Schleiger aan het woord komt, gaat over een OESO-onderzoek dat hij leidt naar de ontwikkeling van emotionele en sociale vaardigheden bij de jeugd. Die vaardigheden leggen volgens hem steeds meer gewicht in de schaal nu feitenkennis aan belang inboet doordat alles op internet is te vinden.

De OESO vindt dat goed onderwijs niet meer zonder educatie in sociale en emotionele vaardigheden kan. Die vaardigheden zijn noodzakelijk, zo is de gedachte, omdat het in de huidige samenleving van essentieel belang is om met elkaar samen te werken. Ook is het noodzakelijk om de kinderen van nu te leren hoe zij zich aan veranderende omstandigheden kunnen aanpassen.

Veranderende maatschappij

Over de continu veranderende maatschappij en het onvermogen van sommige mensen om zich daaraan aan te passen, merkt Schleiger op dat dit een algemeen menselijke eigenschap is. Het onderwijs moet daar volgens hem op inspelen.

‘Het voornaamste dat het onderwijs moet doen, is mensen een betrouwbaar kompas meegeven, zodat ze hun eigen weg kunnen vinden. Als je geen vloer hebt om op te staan, bouw je een muur om je heen. Dat is een natuurlijk menselijk instinct. Dat zien we nu. Mensen kunnen de nieuwe wereld niet navigeren en ze voelen geen grond onder de voeten. Populisme is het directe gevolg van tekortschietend onderwijs’, aldus Schleiger.

Lees het artikel in De Groene Amsterdammer

 

‘Bestrijding antisemitisme begint in scholen’

‘De echte bestrijding van antisemitisme begint in de schoolbanken, van elke school, waar dan ook.’ Dat benadrukt voorzitter Eddo Verdoner van het Centraal Joods Overleg op de opiniepagina van Trouw.

Het opiniestuk van Verdoner volgt op de recente schietpartij in een synagoge in de Amerikaanse plaats Poway, bij San Diego in Californië. Daarbij viel één dode en raakten drie mensen gewond. Er werd een 19-jarige student opgepakt. Hij zou zich voorafgaand aan de aanslag op sociale media antisemitisch hebben geuit.

‘De synagoge staat voor je identiteit, identiteit houdt je drijvend, en die aanslag is de spijker in je rubberboot. Dat gevoel zal niet alleen joden bekruipen, maar ook de christenen in Sri Lanka en de moslims in Christchurch’, aldus Verdoner. Hij brengt de aanslag in verband met de opkomst van populisme en de polarisatie van het politieke debat. Daardoor duiken volgens hem weer racistische elementen op.

Het is het beste, zo stelt Verdoner, om dit in het onderwijs te bestrijden. Er moeten daartoe wat hem betreft verplichte lesprogramma’s komen. Scholen zouden ook kennismaking met andere culturen moeten stimuleren.

Lees meer…

Burgerschapsonderwijs: vrijheid, gelijkheid en solidariteit

In burgerschapsonderwijs zouden vrijheid, gelijkheid en solidariteit centraal moeten staan. Dat is het idee van het ontwikkelteam Burgerschap van curriculum.nu.

Curriculum.nu kent negen verschillende ontwikkelteams van leraren en schoolleiders. Zij hebben conceptvoorstellen gepubliceerd over hoe het onderwijs beter kan aansluiten bij de toekomst. De conceptvoorstellen vormen de basis voor de herziening van de kerndoelen voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs.

Vrijheid, gelijkheid en solidariteit

Het ontwikkelteam Burgerschap wil de basiswaarden vrijheid, gelijkheid en solidariteit centraal stellen. ‘Hieraan zijn concrete waarden en rechten te verbinden. Zodoende ontstaat een curriculum dat richting geeft en tegelijkertijd ruimte biedt voor scholen om een verbinding te leggen met de school-specifieke visie op burgerschapsonderwijs’, meldt curriculum.nu.

Tot en met 11 augustus kunt u feedback geven op de conceptvoorstellen van de verschillende ontwikkelteams.

Lees meer…

Spaans tijdschrift over openbaar onderwijs in Nederland

In het Spaanse tijdschrift Universidad, Escuela y Sociedad is een artikel verschenen over het actief pluriforme karakter van het openbaar onderwijs in Nederland. Het is geschreven door docent en onderzoeker Tom Schoenmaker van de pabo van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN).

In het Engelstalige artikel legt Schoenmakers uit wat actieve pluriformiteit en religieuze diversiteit binnen de Nederlandse openbare scholen inhouden. Ook besteedt hij aandacht aan het idee van VOS/ABB om een stap verder te gaan, namelijk naar actieve pluriformiteit als een ‘art of living’. Daarbij komen twee concepten aan bod: verhalen vertellen en vragen stellen en de dialoogschool.

Lees het artikel

Scholierenverkiezingen Europees Parlement

De inschrijving voor de Europese Scholierenverkiezingen is geopend. Aanmelden kan tot en met 21 mei.

De Scholierenverkiezingen zijn van 16 tot 22 mei. Leerlingen kunnen hun stem uitbrengen tot woensdag 22 mei 16.00 uur. Later die dag maakt ProDemos de landelijke uitslag bekend. De echte verkiezingen voor het Europees parlement zijn op woensdag 23 mei.

Klassen die aan de Scholierenverkiezingen willen meedoen, kunnen zich inschrijven via de website van ProDemos. Deelname is gratis.

Trainingen om radicalisering te herkennen niet in trek

Leraren hebben weinig belangstelling voor trainingen om radicalisering en polarisatie bij leerlingen te herkennen, meldt de NOS.

Volgens de Stichting School en Veiligheid heeft nog geen 2 procent van de leraren een (gratis) training gevolgd om radicalisering en polarisatie bij leerlingen te herkennen.

Directeur Klaas Hiemstra wijt dat aan onhandige voorlichting. Aanvankelijk werden de trainingen gepromoot als hulpmiddel voor het omgaan met radicale meningen en opvattingen in de klas, zei Hiemstra in het NOS Radio 1 Journaal: ‘Dat werd erg geassocieerd met terrorisme. Daarvan zeiden de docenten: zulke leerlingen hebben we helemaal niet in de klas.’

Lees meer bij de NOS

 

‘Religieuze scholen gaan segregatie tegen’

Confessionele scholen die religiositeit en religieuze diversiteit serieus nemen gaan segregatie tegen. Dat beweert theoloog Toke Elshof, die in de raad van toezicht zit van de christelijke profielorganisatie Verus.

Op de opiniepagina van Trouw reageert ze op een ingezonden stuk in diezelfde krant van directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB en zijn collega Marco Frijlink van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO).

Concept School!

Zij benadrukken dat scholen op religieuze grondslag achterhaald zijn en voor maatschappelijke segregatie zorgen. Teegelbeckers en Frijlink dringen er op aan eindelijk de verzuiling achter ons te laten. Ze pleiten voor het concept School!, dat voorziet in ‘scholen’ van en voor iedereen zonder denominatieve voorvoegsels.

Elshof reageert ook op een opinieartikel van Carel Verhoef, historicus en oud-conrector van het protestants-christelijke Marnix College in Ede. Hij ziet dat artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs segregatie mogelijk maakt. Dat vindt hij uitermate onwenselijk. Daarom pleit hij voor de gemengde school en voor een modernisering van artikel 23.

Religieuze diversiteit

In haar opiniestuk stelt theoloog Elshof dat confessionele scholen helemaal niet voor segregatie hoeven te zorgen. Voorwaarde is dan wel dat ze religieuze diversiteit serieus nemen. Ze wijst er bovendien op dat op bijvoorbeeld christelijke scholen allang niet meer alleen kinderen uit christelijke gezinnen zitten.

Relatief weinig discriminatie in onderwijs

Discriminatie komt in het onderwijs relatief weinig voor, blijkt uit het rapport Discriminatiecijfers in 2018.

‘Onderwijs’ behoort tot de kleinere categorieën in de registratiebestanden, zo staat in het rapport. Antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s, via de gemeenten) ontvingen vorig jaar 295 meldingen die gecategoriseerd werden als ‘onderwijs’, terwijl de politie 153 onderwijsgerelateerde incidenten registreerde. Dat is 7 procent van het totale aantal meldingen.

Herkomst, handicap of chronische ziekte

De incidenten verschilden van elkaar: waar de politie voornamelijk uitlatingen, bekladdingen en geweldsincidenten registreerde, gingen de meldingen bij ADV’s in twee op de drie gevallen om omstreden behandeling. De helft van de ADV-meldingen had betrekking op de discriminatiegrond ‘herkomst’. Bij 23 procent ging het om discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte.

Bij de politieregistraties op dit terrein sprong naast de grond herkomst/huidskleur (28 procent) ook seksuele gerichtheid eruit (19 procent). Terwijl de door de politie geregistreerde incidenten zich bijna altijd in of rondom een basis- of middelbare school afspeelden, speelden de ADV-meldingen zich ook af op ROC’s, hogescholen of universiteiten.

(Te) laag schooladvies of bestempeld als lastig

Diverse ADV-meldingen hadden betrekking op de verhouding tussen leerlingen en school. Zo ontvingen ADV’s meldingen over discriminerend toelatingsbeleid van scholen, waarbij jongens gemakkelijker werden toegelaten dan meisjes. In andere meldingen vertelden ouders aan ADV’s dat hun kinderen, vanwege hun herkomst, anders door leerkrachten werden behandeld dan andere kinderen. Ze kregen bijvoorbeeld een (te) laag schooladvies of werden als lastig bestempeld.

Lees meer…

Medezeggenschap leerlingen: spel ‘Schoolgebouwd’

Bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) kan het spel Schoolgebouwd worden besteld. Het is bedoeld om leerlingen in het voortgezet onderwijs te interesseren in medezeggenschap.

Het spel is een methode om leerlingen kennis te laten maken met medezeggenschap en ze te laten ervaren wat het betekent om mee te denken over zaken die spelen op school. Het kan ook worden ingezet in het kader van burgerschapsvorming.

Lees meer…

Excursie Tweede Kamer: educatief programma reserveren

Wilt u komend schooljaar (weer) met leerlingen naar de Tweede Kamer? Via de website van ProDemos kunt u educatieve programma’s reserveren voor het schooljaar 2019-2020.

Rondom het bezoek aan de Tweede Kamer biedt ProDemos een gevarieerd programma met verschillende interactieve onderdelen. Nieuw volgend schooljaar is dat alle scholen een vergoeding kunnen krijgen voor het vervoer naar Den Haag. U moet het vervoer wel zelf regelen.

Lees meer of ga direct naar de reserveringspagina van ProDemos

Yusuf Khalid nieuwe Koning van de Jeugd

De 14-jarige Yusuf Khalid van het openbare Vossius Gymnasium in Amsterdam is gekroond tot de nieuwe Koning van de Jeugd.

Hij gaf de beste speech tijdens de sprekerswedstrijd die zaterdag plaatsvond op het UNICEF Kinderrechten Debattoernooi in het openbare Stedelijk Gymnasium Arnhem.

Yusuf speechte over de 150.000 kinderen in Nederland die met zichzelf in de knoop zitten. ‘Dat zijn drie Johan Cruijff-ArenA’s vol; dat zijn er veel te veel,’ sprak Yusuf. ‘Kinderen hebben het recht om vrij te leven, om zich vrij te kunnen ontwikkelen. Maar als jij met mentale problemen kampt, is er vrijwel niets meer van deze vrijheid over.’ Het komende jaar wil de nieuwe koning het welzijn van jongeren bespreekbaar maken en kinderen aanmoedigen om hulp te zoeken. Yusuf zal ook op Kleine Prinsjesdag een eigen troonrede te houden.

De kroning was onderdeel van het debattoernooi over kinderrechten in Nederland, dat jaarlijks wordt georganiseerd door UNICEF en het Nederlands Debat Instituut. Vorig jaar werd Chris Heidstra van het openbare Willem de Zwijger College in Papendrecht Koningin van de Jeugd.

Tweede Kamer tegen meldpunten linkse indoctrinatie

Een overgrote meerderheid van Tweede Kamer heeft zich maandagavond uitgesproken tegen de meldpunten voor vermeende linkse indoctrinatie in het onderwijs.

Met uitzondering van de fracties van Forum voor Democratie, de PVV en de SGP sprak de Kamer zich uit voor een motie van D66 ‘tegen alle meldpunten die aan de vrijheden van leraren raken’. Indiener Paul van Meenen wilde met deze motie duidelijk maken dat ‘leraren in vrijheid en veiligheid hun belangrijke werk moeten kunnen doen’.

De afkeuring van dergelijke meldpunten  betekent overigens niet dat die worden verboden, want het is niet aan het parlement om daarover te beslissen.

Meldpunten Renaissance Instituut en Mats Nelisse

Het meldpunt Indoctrinatie op scholen en universiteiten is in het leven geroepen door het Renaissance instituut. Dat is het wetenschappelijke bureau van Forum voor Democratie van Thierry Baudet.

Eerder kwam leerling Mats Nelisse van het openbare Stedelijk Gymnasium in Schiedam met een online meldpunt waar leerlingen terecht kunnen als zij vinden dat leraren zich schuldig maken aan ‘linkse indoctrinatie’. Nelisse noemt het ‘walgelijk’ dat leerlingen ‘verplicht (…) de meest radicale, ongenuanceerde, haatdragende, intolerante feitelijke onjuistheden tot zich (moeten) nemen’.

Onderwijsminister Arie Slob vindt de meldpunten een slechte zaak, zo zei hij in de Tweede Kamer. Hij noemt ze moderne schandpalen. In dit kader keurde hij ook het filmen van leraren af en het feit dat leerlingen die filmpjes zonder toestemming online plaatsen. Daarmee kunnen volgens de minister carrières kapot worden gemaakt.

Inspectie slaat alarm over toenemende segregatie

De segregatie in het onderwijs is een almaar groeiend probleem. Dat signaleert de Inspectie van het Onderwijs. ‘We zien (…) dat groepen leerlingen elkaar steeds minder tegenkomen’, zo staat in het rapport De Staat van het Onderwijs 2019.

De inspectie waarschuwt ervoor dat het probleem van de segregatie steeds groter wordt als we er niets tegen ondernemen. Het probleem speelt volgens de inspectie onder andere in de steden. Het zorgt ervoor dat de kansenongelijkheid toeneemt.

In het rapport wordt segregatie in verband gebracht met versnippering van het aanbod. Hierbij noemt de inspectie de opkomst van profielscholen met een specifiek onderwijsaanbod, waarvoor ouders soms veel geld moeten betalen. Voorbeelden zijn technasia, cultuurprofielscholen en mediawijsheidscholen.

Artikel 23 en burgerschap

Deze segregatie komt bovenop de traditionele denominatieve scheidslijnen die het gevolg zijn van artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Deze scheidslijnen lopen tussen het openbaar onderwijs dat van en voor iedereen is en de verschillende vormen van bijzonder onderwijs, zoals protestants-christelijk, rooms-katholiek en islamitisch onderwijs. Vorig jaar liet de inspectie al zien dat deze scheidslijnen een segregerend effect kunnen hebben.

De inspectie roept in verband met de toenemende segregatie en kansenongelijkheid op tot een gerichte en gezamenlijke aanpak voor alle sectoren. Zo benadrukt de inspectie dat alle scholen hun leerlingen moeten ‘voorbereiden op deelname in de samenleving’.

Wat dit betreft is de inspectie positief over de trend dat burgerschapsonderwijs en persoonsvorming steeds meer aandacht krijgen. ‘Scholen die extra in burgerschap investeren, lijken over de tijd betere uitkomsten te behalen’, zo staat in het rapport. Maar de inspectie signaleert ook dat de meeste scholen weinig of geen inzicht hebben in de resultaten van hun burgerschapsonderwijs.

Download De Staat van het Onderwijs 2019

Goed burgerschap: waar hebben leraren behoefte aan?

De Respect Education Foundation organiseert een gratis bijeenkomst over onderwijs op het gebied van burgerschap. 

Deze bijeenkomst is interessant voor leraren in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Het zal gaan over de behoeften van leraren op het gebied van burgerschap, respect en sociale veiligheid.

De bijeenkomst is op donderdag 16 mei van 15.30 tot 17.30 uur bij de Respect Education Foundation in Amsterdam.

Deelname is gratis. U kunt zich online aanmelden.

Historicus Carel Verhoef pleit voor inperking artikel 23

Historicus Carel Verhoef pleit op de opiniepagina van Trouw voor een inperking van artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. De voormalige conrector van het protestants-christelijke Marnix College in Ede stelt dat de huidige vrijheid van onderwijs leidt tot ‘versplintering van onze samenleving’.

De vrijheid van onderwijs veroorzaakt volgens Verhoef ‘enorme segregatie’ en bepaalt tevens ‘dat de staat zich niet mag bemoeien met de inhoud van het onderwijs’. Het verzuilde onderwijs dat een gevolg is van artikel 23 noemt hij ‘achterhaald’. Wat betreft de maatschappelijke ‘versplintering’ noemt hij ‘de honderden jongeren (…) die zich tegen onze westerse samenleving verzetten en die zich geen Nederlanders voelen’.

Gemengde school

Verhoef: ‘De school is de enige plaats waar alle kinderen, ongeacht hun achtergrond, bij elkaar gebracht kunnen worden. Via de vakken levensbeschouwing en burgerschapsvorming wordt hen kennis van andere godsdiensten en levensbeschouwingen bijgebracht en worden hen de waarden en normen van onze westerse beschaving en de grondslagen van onze parlementaire democratie aangeleerd.’

Hij pleit ervoor om artikel 23 van de Grondwet zodanig in te perken ‘dat het niet langer mogelijk is om scholen op te richten en te onderhouden op grond van een godsdienstige overtuiging’. Het openbaar onderwijs en bijzonder onderwijs op godsdienstige grondslag zouden wat hem betreft moeten worden samengevoegd tot ‘de gemengde school voor alle gezindten’.

Concept School!

Het pleidooi van Verhoef heeft veel raakvlakken met concept School!. Dit door VOS/ABB en de Verenging Openbaar Onderwijs ontwikkelde toekomstideaal gaat ervan uit dat er geen openbare, christelijke, islamitische of wat voor scholen dan ook meer zijn, maar ‘scholen’ die de verzuiling voorbij zijn. Het concept School! gaat uit van algemeen toegankelijk onderwijs dat kinderen vormt op basis van diversiteit, gelijkwaardigheid en wederzijds respect.

VOS/ABB had in juni 2015 een interview met Verhoef naar aanleiding van de publicatie van zijn boek Inperking vrijheid van onderwijs. De maatschappelijke noodzaak tot herziening van artikel 23 van de grondwet.

In maart 2016 was Verhoef een van de sprekers op een door VOS/ABB en de Universiteit voor Humanistiek georganiseerde symposium over de vrijheid van onderwijs.

Eveneens in maart 2016 verscheen in Trouw een opiniestuk van Verhoef naar aanleiding van een interview met ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers, die destijds zei dat er  in liberale kringen de wens zou zijn om een rekening te vereffenen met het christelijk onderwijs.

Amsterdammer wil bonus voor gemengde scholen

Er moet een bonus komen voor gemengde scholen. Hiermee kunnen scholen waarop kinderen met verschillende culturen en achtergronden zitten kleinere klassen,  vakleerkrachten en andere extra’s betalen, stelt Degi ter Haar van het Amsterdamse integratieproject ‘Wij Ouders’.

Op de opiniepagina van de Amsterdamse lokale krant Het Parool waarschuwt hij voor de toenemende segregatie die zich ook voordoet in gemengde scholen. ‘Sinds enkele jaren is de trend dat de wittere gemengde scholen steeds witter worden en de zwartere gemengde scholen steeds zwarter. En de vanouds gesegregeerde scholen, zoals de islamitische scholen en de vrije scholen, worden steeds populairder.’

‘Ik vermoed dat er binnen enkele jaren nog maar nauwelijks gemengde scholen zijn. Daarmee verdwijnen de enige plekken in de stad waar kinderen van verschillende afkomsten elkaar dagelijks tegenkomen. Met name kinderen met een migratie-achtergrond zijn hiervan de dupe. Waar kunnen zij nog vrienden worden met witte leeftijdsgenoten, via wie zij de taal en cultuur het beste leren kennen?’

Ter Haar vindt dat de landelijke en lokale politiek kleur moet bekennen ‘door de voordelen van de gemengde scholen voor de samenleving te erkennen’. De gemenge-scholenbonus waar hij voor pleit, ziet hij als ‘een beloning voor burgerschap’.

Lees meer…

‘Politieke hetze’ tegen Cornelius Haga Lyceum

Leerlingen en leraren van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam worden ‘meegezogen in een politieke hetze’. Dat stelt onderzoeker Johan Lievens van de Vrije Universiteit in Amsterdam in een interview met de christelijke profielorganisatie Verus. Hij is onlangs gepromoveerd op een onderzoek naar de vrijheid van onderwijs.

‘Het is politiek niet helemaal kosjer om deze school via een publiek proces te beoordelen’, zegt Lievens tegen Verus. ‘Geef de onderwijsinspectie de ruimte om haar rol te spelen in plaats van als individuele politicus beslissingen te nemen op basis van losse constateringen en vermoedens.’

Artikel 23

Het wijzigen van artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs, zoals bijvoorbeeld door de SP wordt gesuggereerd, om alle scholen te dwingen bepaalde grondrechten te eerbiedigen, is volgens Lievens niet nodig. ‘Dat kan volgens mij nu al: alle grondrechten staan op gelijke hoogte. Het is al in de onderwijswetgeving opgenomen dat we vereisen dat scholen jongeren opleiden in een pluralistische samenleving met respect voor anderen. Dat kan scherper geformuleerd worden, maar vereist geen aanpassing van de Grondwet.’

De islamitische school raakte in opspraak vanwege het onderwijs dat niet goed zijn voor de democratie en gericht zou zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Lees meer…