Excursie Tweede Kamer: reiskostenvergoeding!

Wilt u dit schooljaar (weer) met leerlingen naar de Tweede Kamer? Via de website van ProDemos kunt u educatieve programma’s reserveren voor het schooljaar 2019-2020. Let op: scholen kunnen een reisvergoeding krijgen!

Rondom het bezoek aan de Tweede Kamer heeft ProDemos een gevarieerd programma met verschillende interactieve onderdelen. Nieuw dit schooljaar is dat scholen een vergoeding kunnen krijgen voor het vervoer naar Den Haag en terug. U moet het vervoer wel zelf regelen.

Lees meer of ga direct naar de reserveringspagina van ProDemos

Vernietigend oordeel over bestuur Cornelius Haga

De Inspectie van het Onderwijs meldt ernstige gebreken te hebben vastgesteld bij het bestuur van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Onderwijsminister Arie Slob zegt op basis van de bevindingen van de inspectie dat het huidige bestuur weg moet.

Volgens de inspectie neemt het bestuur geen afstand van ‘personen met een omstreden reputatie’. Ook is er sprake van financieel wanbeheer. Bovendien is volgens de inspectie het burgerschapsonderwijs van onvoldoende kwaliteit. De inspectie noemt het handelen van het schoolbestuur ‘schadelijk voor de school en de leerlingen’.

Zeer tegen de zin van het zwaar bekritiseerde bestuur is een rapport over het Cornelius Haga Lyceum gepubliceerd. De rechter oordeelde dat de inspectie dit mocht doen. Het rapport staat online, zodat iedereen het kan lezen.

‘Bestuur moet weg’

Minister Slob meldde direct nadat het inspectierapport openbaar was gemaakt, dat het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum weg moet:

In de brief die Slob op Twitter aankondigde, staat dat als het huidige bestuur niet opstapt, de bekostiging van de school wordt stopgezet. Het bestuur heeft direct laten weten niet te zullen opstappen.

De Amsterdamse onderwijswethouder Marjolein Moorman heeft in Nieuwsuur gezegd dat het Cornelius Haga Lyceum geen gebruik meer mag maken van het gebouw in Sloterdijk als Slob de geldkraan dichtdraait.

Zie ook de gerelateerde berichten in de rechterkolom.

AIVD wilde geen discussie over vrijheid van onderwijs

De waarschuwing van de geheime dienst AIVD voor het omstreden Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam was niet bedoeld om een discussie los te maken over de vrijheid van onderwijs, zegt AIVD-directeur Dick Schoof in de Volkskrant.

In januari verstuurde de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) een ambtsbericht, waarin het Cornelius Haga Lyceum werd geassocieerd met salafisme en terrorisme. In maart kwam de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) met een samenvatting van dat bericht. Daarin stond dat er sprake was van ‘richtinggevende personen’ die zich zouden omringen met ‘salafistische aanjagers’. Ook zou er sprake zijn van antidemocratische standpunten.

De informatie die via de AIVD en NCTV naar buiten kwam, was voor burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) en onderwijswethouder Marjolein Moorman (PvdA) van Amsterdam aanleiding om niet meer met het bestuur van de school te willen samenwerken. Moorman riep ouders op om het bestuur aan de kant te zetten, maar aan die oproep werd geen gehoor gegeven.

De opstelling van de gemeente Amsterdam was voor directeur-bestuurder Söner Atasoy reden om Halsema uit te maken voor ‘domme gans’. Volgens hem is zijn school ten onrechte in verband gebracht met extremistisch gedachtegoed en terrorisme.

Artikel 23 vrijheid van onderwijs

De waarschuwing tegen het Cornelius Haga Lyceum leidde tot een discussie over de houdbaarheid van artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Zo schreef historicus Gert Jan Geling in Trouw een opiniestuk, waarin hij stelde dat de situatie op het Cornelius Haga Lyceum aantoont dat artikel 23 onderwijs mogelijk maakt dat we in Nederland niet willen.

‘Zolang we een grondwetsartikel hebben dat dit soort scholen de vrijheid geeft om zich te vestigen, blijft het proberen dit tegen te gaan onbegonnen werk. We kunnen dan wel zeggen ‘dit willen we niet’, maar dankzij de Grondwet mag het uiteindelijk gewoon wel, en moeten gemeenten, en de Rijksoverheid, zich in de gekste bochten wringen om de oprichting en verspreiding van dergelijke salafistische scholen te voorkomen’, aldus Geling.

Tweede Kamerlid Jasper van Dijk van de SP zei naar aanleiding van de situatie in Amsterdam dat artikel 23 het vrijwel onmogelijk maakt om islamitische, christelijke en joodse scholen aan te pakken. Hij wees erop dat schoolbestuurders niet kunnen worden ontslagen als er sprake is van antidemocratisch onderwijs of wanneer integratie wordt tegengewerkt. Hij wil de wet op dat punt aanscherpen.

Ook historicus Carel Verhoef, auteur van het boek Inperking vrijheid van onderwijs, mengde zich via Trouw in de discussie. Volgens hem moet artikel 23 zodanig worden ingeperkt ‘dat het niet langer mogelijk is om scholen op te richten en te onderhouden op grond van een godsdienstige overtuiging’. Het openbaar onderwijs en bijzonder onderwijs op godsdienstige grondslag zouden wat hem betreft moeten worden samengevoegd tot ‘de gemengde school voor alle gezindten’.

‘Het gaat ons niet om vrijheid van onderwijs’

AIVD-baas Dick Schoof zegt nu in de Volkskrant dat het niet de bedoeling was om met het uitsturen van het ambtsbericht over het Cornelius Haga Lyceum een discussie los te maken over de houdbaarheid van artikel 23. ‘Door de publiciteit ontstond het beeld dat wij het debat hebben aangejaagd (…). Dat klopt niet. Het gaat ons (…) niet om de vrijheid van onderwijs.’

Het gaat de AIVD er wel om, zo zegt Schoof tegen de krant, ‘dat jonge kinderen niet onder invloed komen van zulk gedachtegoed’. Hij doelt daarmee op het salafisme. Ook zegt hij het belangrijk te vinden dat dit ‘probleem’ nu ruimschoots maatschappelijk en politiek is geagendeerd.

Lees meer…

Pieter Lossie (LAKS) wil mening jongeren laten horen

Leerling Pieter Lossie van het openbare Minkema College in Woerden is begonnen als voorzitter van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS).

Lossie kreeg landelijke bekendheid als klimaatactivist. In die hoedanigheid zat hij twee keer om de tafel met premier Mark Rutte. In april maakte hij bekend het over een andere boeg te gooien door bestuursvoorzitter te worden van het LAKS.

Aan de krant 7Days vertelt hij dat het zijn missie is de mening van jongeren te laten horen. ‘Dat komt eigenlijk door mijn docent maatschappijleer van vorig jaar. Het ging er in de les over dat mensen vaak in actie komen op het moment dat hun belang te weinig wordt vertegenwoordigd in de politiek.’

‘Ik weet dat jongeren prima kunnen uitleggen wat ze ergens van vinden en goede ideeën hebben. Beslissingen die gemaakt worden, raken jongeren uiteindelijk ook en daarom is het belangrijk dat er naar hen wordt geluisterd’, aldus Lossie.

Lees meer…

 

 

Katholieke scholen brengen concept School! al in praktijk

‘Het toekomstconcept School!, dat voorziet in onderwijs dat boven de denominaties uitstijgt, is dichterbij dan wij denken.’ Dat constateren directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB en zijn collega Marco Frijlink van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) na een werkbezoek aan het rooms-katholieke d’Oultremontcollege en de eveneens katholieke basisschool de Duinsprong in Drunen.

Leraar godsdienst-levensbeschouwing dr. Bill Banning van het d’Oultremontcollege nodigde Teegelbeckers, Frijlink en historicus Carel Verhoef (auteur van het boek Inperking vrijheid van onderwijs) uit voor het werkbezoek. Aanleiding daarvoor was een opiniestuk van Teegelbeckers en Frijlink dat in maart in Trouw verscheen en een opiniestuk van Verhoef dat in april in dezelfde krant stond.

Concept School!

Teegelbeckers en Frijlink stelden in hun stuk dat de vrijheid om scholen te stichten op religieuze gronden haar langste tijd heeft gehad: ‘Het is tijd voor de ontmanteling van het achterhaalde verzuilde onderwijsbestel op basis van grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs.’

VOS/ABB en VOO pleiten al jaren voor onderwijs dat boven artikel 23 en de denominaties uitstijgt, in ‘scholen’ die voor alle leerlingen toegankelijk zijn. ‘Dit concept noemen wij School!. Alle scholen zullen in de toekomst op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht moeten hebben voor diversiteit en levensbeschouwing. Deze verandering zal een cruciale en noodzakelijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van onze pluriforme samenleving’, aldus Teegelbeckers en Frijlink.

Segregatie tegengaan

De stelling dat artikel 23 zijn langste tijd heeft gehad, schoot in het verkeerde keelgat van Banning. Hij had tevens grote moeite met het opiniestuk van historicus Verhoef. Die pleitte voor een inperking van artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Dat deed hij eerder ook in zijn boek Inperking vrijheid van onderwijs.

De voormalige conrector van het protestants-christelijke Marnix College in Ede stelde dat de huidige vrijheid van onderwijs leidt tot ‘versplintering van onze samenleving’ en ‘enorme segregatie’. In dat kader sprak hij van ‘honderden jongeren (…) die zich tegen onze westerse samenleving verzetten en die zich geen Nederlanders voelen’.

Eigentijds confessioneel

Banning wilde aan Teegelbeckers, Frijlink en Verhoef laten zien ‘hoe confessioneel onderwijs eigentijds kan zijn’. Onderdeel van het werkbezoek was een les die Banning verzorgde aan groep 7 van de Duinsprong. Daarin stond een paaskaars centraal. Daaromheen liet Banning vol enthousiasme en op inspirerende wijze verschillende aspecten aan bod komen van religieuze diversiteit, wederzijds respect en zorg voor elkaar.

Ook was er een gesprek met Banning en de directeuren Heidi Smits van de Duinsprong en Ard van Aken van het d’Oultremontcollege. Daarin kwam onder andere de katholieke identiteit van de scholen aan de orde in relatie tot de geringe mate waarin de meeste ouders, leerlingen en personeelsleden daar tegenwoordig nog mee bezig zijn. In sollicitatiegesprekken komt de katholieke identiteit niet meer aan bod. Van de ouders in Drunen gaat naar schatting nog maar 5 tot hooguit 10 procent naar de kerk.

Banning vertelde dat er desondanks grote waardering is voor het samen bijbelverhalen vertellen en bespreken, ‘met oog op waardenvorming’. Hij zei ook dat de scholen in Drunen staan ‘in een eeuwenlange katholieke open traditie die we nu eigentijds vormgeven’. Hij benadrukte dat dit moet worden gekoesterd ‘met fundamentele openheid voor anderen’.

Weinig verschillen

De conclusie van Teegelbeckers en Frijlink was dat het d’Oultremontcollege en basisschool de Duinsprong hebben laten zien dat er nog maar weinig verschillen zijn tussen deze katholieke scholen en het openbaar onderwijs. Ook daar is immers aandacht voor religieuze diversiteit, wederzijds respect en zorg voor elkaar.

‘In feite wordt in Drunen het concept School! in de praktijk gebracht. Ze stijgen daar al uit boven de denominatieve verschillen en daarmee boven artikel 23. Het is een positieve ontwikkeling als kinderen leren om met elkaar samen te leven. Dat is in het belang van een in alle opzichten gezonde samenleving’, aldus Teegelbeckers.

Bill Banning doet op de website van de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) verslag van het werkbezoek.

Educatieve website voor lessen over Wilhelmus

De website www.howtowilhelmus.nl kan scholen helpen om eigentijdse lessen over het Nederlandse volkslied te geven.

Op de website staat onder andere een documentaire over de tekst van het Wilhelmus. Hierin komen verschillende onderwerpen aan bod, zoals religie, oorlog en leiderschap. De documentaire plaatst het volkslied in het historische kader van de opstand van de Nederlanden onder leiding van Willem van Oranje tegen Spanje.

Het docentengedeelte bevat downloadbaar lesmateriaal, extra teksten en opdrachten. Docenten kunnnen met een gratis inlog toegang krijgen tot dit gedeelte.

De website is gemaakt door de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO), het Meertens Instituut, het Nederlands Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), Nationale Opera en Ballet, de Universiteit Utrecht en het Nederlands Philharmonisch Orkest.

Wilhelmus in regeerakkoord

In het regeerakkoord is afgesproken dat scholen hun leerlingen het Wilhelmus moeten leren. Dat idee kwam in maart 2017 van toenmalig CDA-lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma. Zijn idee kon in de onderwijssector niet op steun rekenen.

 

‘Leesoffensief nodig voor gezonde samenleving’

Iedereen die bij onderwijs en opvoeding betrokken is, moet alles op alles zetten om kinderen meer te laten lezen. Dat vinden de Onderwijsraad en de Raad voor Cultuur. Zij hebben het adviesrapport Lees! uitgebracht.

Jongeren lezen steeds minder en doen dat bovendien met minder plezier. Dat heeft volgens de raden maatschappelijke gevolgen. ‘Ze lezen weliswaar volop korte tekstjes – berichten op hun smartphone of samenvattende stukjes in schoolboeken – maar besteden minder tijd aan ‘diep lezen’: het geconcentreerd lezen van langere teksten of boeken. Mede hierdoor gaat hun leesvaardigheid achteruit. Dat heeft gevolgen voor hun functioneren op school en in de samenleving – en uiteindelijk ook voor het functioneren van onze samenleving als geheel.’

De raden pleiten daarom voor een leesoffensief. ‘Niet alleen leraren van alle sectoren van het onderwijs moeten daarbij betrokken worden, maar ook ouders, pedagogisch medewerkers in de kinderopvang, schoolmediathecarissen, bibliotheekmedewerkers en onderwijsassistenten. Een krachtige samenwerking tussen deze actoren is nodig, waarbij ook de rijksoverheid een belangrijke rol heeft.’

In het adviesrapport staan drie aanbevelingen:

  1. Voer een krachtig en samenhangend leesbeleid
  2. Zorg voor een rijk leesaanbod
  3. Breng een leescultuur tot stand

Lees meer…

 

 

 

‘Kiesrecht voor leerlingen vanaf 16 jaar’

Het verlagen van de kiesgerechtigde leeftijd van 18 naar 16 jaar is het overwegen waard. Dat vindt de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).

Als jongeren al op hun zestiende mogen stemmen, gaan ze zich volgens de ROB automatisch voorbereiden op deelname aan de democratie. ‘Zij doen dit dan in een meer gecontroleerde setting, waarbij school en ouders nog een belangrijke positieve rol in hun socialisatie spelen’, zo staat in het rapport Jong geleerd, oud gedaan.

De ROB legt een verband met de versterking van burgerschapsonderwijs. ‘Door meer aandacht te besteden aan democratie en burgerschap in het (…) onderwijs, gaan 16- tot 18-jarigen beter voorbereid stemmen. Belangrijk hierbij is dat het burgerschapsonderwijs al op jonge leeftijd start (…).’

Lees meer…

 

 

 

Levensbeschouwing basis voor burgerschapsvorming

Levensbeschouwing is de basis voor burgerschapsvorming. Dat benadrukken beleidsmedewerker Eline Bakker van VOS/ABB en onderzoeker Angelique Heijstek-Hofman van de Tilburg University. In een artikel in het vakblad Religie & samenleving pleiten ze voor het aanstellen van burgerschapscoördinatoren.

De auteurs onderstrepen in hun artikel de visie van onder anderen emeritus hoogleraar Siebren Miedema van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij voert al sinds 2000 een nationaal en internationaal pleidooi om levensbeschouwelijke vorming te verbinden aan burgerschapsvorming.

Samen met cultuur- en godsdienstpsycholoog Ina ter Avest publiceerde Miedema in 2011 een artikel waarin zij pleitten voor een maximale invulling van burgerschapsvorming. In dat artikel staat dat de levensbeschouwelijke identiteit integraal deel uitmaakt van persoonlijke identiteitsontwikkeling. Bakker en Hofman-Heijstek onderstrepen dat zij deze visie delen.

Openbaar onderwijs

Ze schrijven in hun artikel ook dat de openbare scholen bij uitstek geschikt zijn voor een maximale invulling van goed burgerschapsonderwijs. ‘Openbare scholen zijn (…) van én voor de samenleving en staan open voor iedereen, waarbij culturele, levensbeschouwelijke en seksuele diversiteit wordt gewaardeerd. Door de ontmoeting met andersdenkenden leren kinderen van elkaar, en dit kan het onderling begrip bevorderen. Dit is ook precies wat behoort tot de opdracht van het openbaar onderwijs, namelijk (…) actieve pluriformiteit.’

Mede in het licht van de nieuwe burgerschapswet, die in mei 2020 zal ingaan, pleiten ze ervoor om per school een burgerschapscoördinator aan te stellen. Die kan volgens hen ‘op maximale wijze invulling (…) geven aan burgerschapsonderwijs’.

Lees het artikel

Training om radicalisering te herkennen niet verplicht

Het ministerie van OCW blijft scholen wijzen op de mogelijkheid trainingen te volgen om radicalisering onder leerlingen beter te herkennen. Deze trainingen worden echter niet verplicht, meldt onderwijsminister Arie Slob.

‘Een specifieke training kan uiteraard helpen om het radicaliseringsproces tijdig te onderkennen en hier adequaat op te reageren’, aldus Slob in reactie op Kamervragen van de VVD. De Kamerleden Bente Becker en Rudmer Heerema hadden aan de bel getrokken bij de minister, nadat onder andere de NOS had gemeld dat maar heel weinig leraren een dergelijke training hebben gevolgd.

De minister vindt dat het aantal leraren dat een training heeft gevolgd om radicalisering beter te herkennen te wensen overlaat, maar hij is niet van plan om deze trainingen te verplichten. ‘Wel zullen we waar mogelijk scholen attenderen op de mogelijkheid’, aldus Slob.

Lees meer…

Haarlemse school boos om kwetsende memes

Het Schoter in Haarlem heeft aangifte gedaan van smaad en laster vanwege kwetsende memes van leraren. Memes zijn bewerkte foto’s met grappig bedoelde bijschriften.

De memes waren voor de schoolleiding onacceptabel en aanleiding om aangifte te doen. Media melden dat sommige leraren worden vergeleken met Adolf Hitler.

Het gaat de school niet alleen om het kwetsende karakter van de memes. Het Schoter wijst er ook op dat in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verboden is om zonder toestemming foto’s van personen te verspreiden.

Het Schoter heeft over deze kwestie een brief aan de ouders geschreven.

Ministers willen slechte school sneller aanpakken

De overheid moet sneller en in meer gevallen kunnen ingrijpen wanneer een school ernstig onder de maat presteert. Ook moet de bekostiging in meer gevallen beëindigd kunnen worden. Dat melden de onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob.

Ze hebben willen maatregelen nemen die ervoor moeten zorgen dat de overheid sneller kan ingrijpen. Bijvoorbeeld als een school de regels rond de examinering niet goed naleeft, zoals in 2018 gebeurde in Maastricht. Daar verklaarde de Inspectie van het Onderwijs de eindexamens van het VMBO Maastricht ongeldig, nadat was gebleken dat daar geen enkele leerling had voldaan aan de eisen om eindexamen te mogen doen.

De ministers willen ook sneller kunnen ingrijpen als blijkt dat een school er met de pet naar gooit op het gebied van bijvoorbeeld burgerschap of sociale veiligheid. Ze willen in het uiterste geval schoolbestuurders kunnen ontslaan en/of de bekostiging van een slecht presterende school kunnen beëindigen. Ook willen ze hogere sancties.

Verantwoordelijkheid

Minister Slob zegt dat scholen een grote mate van zelfstandigheid hebben en dat daarbij verantwoordelijkheid hoort. ‘Als een school of bestuurder die verantwoordelijkheid niet pakt, moeten we kunnen ingrijpen. Want leerlingen en studenten moeten erop kunnen vertrouwen dat zij goed onderwijs krijgen.’

Volgens minister Van Engelshoven zullen goede scholen niets van de strengere maatregelen merken, maar scholen die ‘ernstig onder de maat zijn’ wel.

Lees meer…

Verplicht betogen voor klimaat gaat Vlamingen te ver

Betogingen voor strengere maatregelen tegen verandering van het klimaat zijn op zich prima, maar leerlingen mogen niet worden verplicht daaraan deel te nemen. Dat stelt het Vlaamse ministerie van Onderwijs.

Er was in Vlaanderen ophef ontstaan toen in maart bekend werd dat er scholen waren die hun leerlingen verplichtten deel te nemen aan de wereldwijde klimaatmars. Een commissie van het Vlaamse ministerie van Onderwijs oordeelt nu dat van verplichte deelname geen sprake meer mag zijn. Wel mogen scholen aan klimaatbetogingen meedoen, maar dat mag geen politieke activiteit zijn en ook niet worden verplicht.

De Vlaamse onderwijsminister Hilde Crevits twittert erover:

In Nederland waren geen scholen die hun leerlingen verplichtten om mee te doen aan klimaatbetogingen. Toch was ook hier enige ophef over een selectieve en ogenschijnlijk politiek gekleurde invulling van het demonstratierecht.

Zo kregen leerlingen van het openbare Vossius Gymnasium in Amsterdam van rector Jan van Muilekom toestemming om onder schooltijd te betogen voor strengere klimaatmaatregelen. In een item van het NOS Journaal zei hij echter dat hij die toestemming waarschijnlijk niet zou hebben gegeven voor deelname aan een protest tegen de komst van asielzoekers.

Dit was voor directeur Marco Frijlink van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) aanleiding om te pleiten voor een neutrale opstelling van de scholen. Hij schreef daarover een stuk in de Volkskrant.

Handboek Burgerschapsonderwijs

ProDemos heeft voor het voortgezet onderwijs het Handboek Burgerschapsonderwijs uitgegeven. Het is samengesteld door Bram Eidhof van onderzoeksinitiatief Schoolstrijd.

In het handboek staan werkvormen en voorbeelden om het abstracte begrip ‘burgerschap’ concreet en hanteerbaar te maken. Aan de hand van tips en inzichten uit wetenschap en praktijk kunt u met dit handboek invulling geven aan burgerschapsvorming op uw school.

Lees meer…

Gerard Spong fel gekant tegen artikel 23

Advocaat Gerard Spong wil dat er ‘geen rooie cent’ meer naar het bijzonder onderwijs gaat. Artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs is volgens hem een bedreiging voor de rechtsstaat. Advocaat Wouter Pors van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam wil artikel 23 juist behouden. Dat zeiden zij zondag op een bijeenkomst in De Balie in Amsterdam 

De bijeenkomst was een ‘symbolische rechtbank’ over de vraag of de vrijheid van onderwijs, die bepaalt dat openbaar en bijzonder onderwijs op gelijke voet door de overheid worden bekostigd, nog wel zo’n goed idee is. Spong legde uit waarom volgens hem het grondwetsartikel uit 1917 moet worden afgeschaft. Zijn collega Wouter Pors verdedigde artikel 23 juist. Voorafgaand aan de symbolische rechtbank gaf voorzitter Edith Hooge van de Onderwijsraad een minicollege over artikel 23.

Directe aanleiding voor het organiseren van de bijeenkomst was de actuele discussie over het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school raakte in opspraak vanwege onderwijs dat niet goed zou zijn voor de democratie en gericht zou zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

‘Artikel 23 bedreiging van rechtsstaat’

In zijn felle en soms emotionele betoog noemde Spong de vrijheid van onderwijs een ‘paard van Troje’ dat de rechtsstaat bedreigt. Het bijzonder onderwijs staat volgens hem op gespannen voet met de democratie en fundamentele vrijheden. Hij betrok in zijn betoog de acceptatie van homoseksuelen, die door artikel 23 zou worden belemmerd. Daarbij legde hij een verband met islamitische invloeden.

Wat Spong betreft mogen er alleen nog maar openbare scholen zijn en mag er ‘geen rooie cent’ meer naar het bijzonder onderwijs. Hij wil een absolute scheiding van kerk en staat. Dat is volgens hem niet in strijd met de vrijheid van godsdienst.

Hedendaagse context

Pors daarentegen pleitte voor behoud van artikel 23, maar dan wel in een hedendaagse context. Volgens hem wordt er in de discussie over de vrijheid van onderwijs te veel de nadruk gelegd op godsdienst. Artikel 23 is in zijn ogen vooral ook gericht op verschillende innovatieve en pedagogische richtingen. Het zorgt er ook voor, zo benadrukte hij, dat de overheid zich niet gaat bemoeien met de inhoud van de lessen.

Nederland kent volgens Pors een traditie van tolerantie en daar hoort artikel 23 bij: ‘Je bereikt geen integratie door de identiteit af te pakken van minderheden’.

Pors is advocaat van het Cornelius Haga Lyceum. Hij zei op de bijeenkomst in De Balie dat uit een conceptrapport van de Inspectie van het Onderwijs blijkt dat er op het islamitische lyceum geen sprake zou zijn ‘van een klimaat gericht op afzijdigheid van de Nederlandse samenleving of het tegengaan van integratie’.

Sociaal-economische segregatie

De ‘symbolische rechtbank’, bestaande uit presentator Bram Sadeghi en amicus curiae rechter Frans Bauduin, vroeg zich af of artikel 23 wel het probleem is. De segregatie in het onderwijs zou veel meer het gevolg zijn van de maatschappelijke scheiding tussen arm en rijk. De verschillende sociaal-economische achtergronden van de ouders zijn volgens de rechtbank bepalender voor segregatie in het onderwijs dan artikel 23.

Het publiek in De Balie liet duidelijk blijken dat elke uitlating die zich richt op het verketteren van de ander op basis van seksualiteit, geslacht, religie of wat dan ook niet kan. Daar was de voltallige zaal het over eens.

De bijeenkomst werd namens VOS/ABB bijgewoond door beleidsmedewerker Eline Bakker.

Week Tegen Pesten: Wees een held, met elkaar

‘Wees een held, met elkaar’ is het thema van de Week Tegen Pesten 2019. In de themaweek van 23 tot en met 27 september staan het aanpakken van pesten en het werken aan een sociaal veilige school centraal.

Het thema is gekozen vanuit de gedachte dat iedereen op school een bijdrage kan leveren aan het veiliger maken van een groep. ‘Het hoeven geen grote (helden)daden te zijn. Door iets kleins te doen kun je ook helpen om pesten tegen te gaan. De nadruk ligt dit jaar op samenwerking; zorg met elkaar voor een goede sfeer in de klas zodat er minder behoefte ontstaat om te pesten. Iedereen die een positieve bijdrage levert aan de groep is een held: leraar én leerlingen’, meldt Stichting School & Veiligheid, die de Week Tegen Pesten met verschillende partners organiseert.

Lees meer op de website www.weektegenpesten.com.

Slob: ‘Respectvol omgaan met andersdenkenden’

Bij het onderwijs ligt een belangrijke taak om leerlingen de waarden van onze democratische rechtsstaat bij te brengen. Daar hoort volgens onderwijsminister Arie Slob respectvol omgaan met andersdenkenden bij. Dat meldt hij in antwoord op Kamervragen van de PVV.

De vragen volgden op een artikel in de Telegraaf over een joodse docente van het interconfessionele Sweelinck College in Amsterdam. De krant meldde dat een groep islamitische collega’s haar weg wilde hebben vanwege kritische uitingen over de islam.

Slob antwoordt dat hij op basis van een krantenartikel niet op deze specifieke kwestie kan ingaan. Wel wil de minister in het algemeen zeggen dat de onderlinge verhouding tussen medewerkers primair de verantwoordelijkheid is van de schoolleiding.

Tevens stelt hij in zijn antwoorden dat er een belangrijke taak ligt bij leraren en scholen om hun leerlingen de waarden van onze democratische rechtsstaat bij te brengen. ‘Daar hoort ook het respectvol omgaan met andersdenkenden bij’, aldus Slob.

Lees meer…

Slob: ‘Vrijheid van onderwijs geen vrijbrief’

‘De vrijheid van onderwijs kan niet worden gebruikt als vrijbrief om leerlingen een
eenzijdig beeld van onze samenleving bij te brengen.’ Dat benadrukt onderwijsminister Arie Slob in een Kamerbrief in reactie op vragen van Thierry Baudet van Forum van Democratie over vermeende linkse indoctrinatie door het Haagse Montessori Lyceum.

Baudet trok bij de minister aan de bel over het bericht dat rector Henriëtte Boevé van het Haagse Montessori Lyceum leerlingen had uitgenodigd voor een bijeenkomst van GroenLinks. Die bijeenkomst op 21 januari jongstleden in het Paard van Troje in Den Haag stond in het teken van maatregelen tegen klimaatverandering.

Vanuit rechtse hoek werd de uitnodiging van de rector al snel gezien als een bewijs van linkse indoctrinatie in het onderwijs. Baudet ging hierin mee en noemde het in de Tweede Kamer ontoelaatbaar.

Eigen afwegingen maken

Slob reageert hier nu op door te stellen dat het grondwettelijk is verankerd dat scholen het onderwijs zelf mogen inrichten. ‘Het past bij de autonomie van scholen en de professionele ruimte van leraren om daarin eigen afwegingen te maken’, aldus de minister.

Hij voegt daaraan toe dat ouders en leerlingen het schoolbestuur via de medezeggenschapsraad kunnen aanspreken op gemaakte keuzes. Ook kunnen ze een klacht indienen.

Pluriforme democratische samenleving

Hij benadrukt in zijn brief ook dat de vrijheid van onderwijs (volgens artikel 23 in de Grondwet) niet kan worden gebruikt als vrijbrief om leerlingen een eenzijdig beeld bij te brengen. ‘Het onderwijs moet leerlingen voorbereiden op het leven in een pluriforme, democratische samenleving. Daarbij past genuanceerde informatie’, aldus de minister.

Lees meer…

Gratis gesprekstool burgerschap

Stichting School en Veiligheid stelt de gratis gesprekstool Pas op de plaats beschikbaar.

De tool bestaat uit een afbeelding van de school als oefenplaats voor burgerschap en gespreksoefeningen. ‘Het geeft zicht op wat er allemaal al (ongemerkt) gebeurt in de school om de leerlingen toe te rusten op de toekomst en hoe dit samenhangt met de visie en context van de school’, meldt School en Veiligheid.

Download Pas op de plaats

Oostenrijk stemt tegen hoofddoekjes in scholen

Het Oostenrijkse parlement heeft ingestemd met een verbod op hoofddoekjes in basisscholen.

Het wetsvoorstel tegen hoofddoekjes in basisscholen kreeg met steun van de rechts-conservatieve regeringsfracties van ÖVP en FPÖ een meerderheid in het Oostenrijkse parlement. De aangenomen wet verbiedt het dragen van ‘ideologische of religieuze kleding die het hoofdhaar geheel of grotendeels bedekt’.

Joodse keppeltjes vallen er niet onder, omdat die het hoofdhaar niet geheel of grotendeels bedekken. Ook petten en mutsen tegen de regen of de sneeuw worden niet verboden, omdat die geen ideologische of religieuze functie hebben.

‘Hoofdoekjes belemmeren integratie’

ÖVP-afgevaardigde Rudolf Taschner beschouwt islamitische hoofddoekjes als een symbool van de onderdrukking van meisjes. Hij weerspreekt de kritiek als zou het verbod zijn ingegeven uit populisme. ‘Opkomen voor de verlichting is helemaal niet populistisch’, zo citeert Der Standard hem.

Deze Oostenrijkse krant citeert ook onderwijswoordvoerder Wendelin Mölzer van de FPÖ. ‘Het gaat erom een signaal af te geven tegen de politieke islam. Het hoofddoekje wordt verboden om meisjes in staat te stellen te integreren.’

Verwacht wordt dat er bezwaren tegen het hoofddoekjesverbod zullen worden ingediend bij het Oostenrijkse Constitutionele Hof. Mogelijk botst het hoofddoekjesverbod met de Oostenrijkse Grondwet.

Goed gesprek met Slob over actuele ontwikkelingen

Senior beleidsmedewerker Marleen Lammers van VOS/ABB en collega’s van de andere profielorganisaties hebben woensdag een goed gesprek gehad met minister Arie Slob over actuele ontwikkelingen in het onderwijs. Het ging onder andere over artikel 23 van de Grondwet.

Artikel 23 over de vrijheid van onderwijs staan midden in de schijnwerpers. Directe aanleiding daarvoor is de ophef rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school zou artikel 23 gebruiken om onderwijs mogelijk te maken dat tegen democratisch burgerschap zou ingaan.

In de politiek gaan steeds meer stemmen op om dit artikel uit 1917 te moderniseren. Nog voor het zomerreces zal er in de Tweede Kamer een debat over worden gevoerd.

Burgerschap

In het gesprek met Slob kwamen ook andere actuele ontwikkelingen aan bod. Zo ging het over wetsvoorstel van de minister voor burgerschapsonderwijs. De Ministerraad stemde eind vorig in met dit voorstel. Het ligt nu ter advisering bij de Raad van State. Naar verwachting komt die er binnenkort mee naar buiten.

Kansengelijkheid kwam ook aan bod, net als de gevolgen van demografische krimp op het onderwijs, het lerarentekort, het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen, het belang van transparante publieke verantwoording en de aandacht in het onderwijs voor mensen- en kinderrechten. Wat dat laatste betreft: Lammers bracht de mede door VOS/ABB ontwikkelde toolbox Mensenrechten op School onder de aandacht.

Vaker gesprekken

Slob gaf te kennen er veel waarde aan te hechten om met VOS/ABB en de andere profielorganisaties op regelmatige basis de actuele ontwikkelingen in het onderwijs door te nemen.

 

 

 

 

Kamerdebat over artikel 23 vrijheid van onderwijs

De Tweede Kamer houdt nog voor het zomerreces een debat over artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher kreeg hier brede steun voor.

Directe aanleiding voor het debat is de ophef rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school zou artikel 23 gebruiken om onderwijs te verzorgen dat tegen democratisch burgerschap zou ingaan.

Het debat in de Tweede Kamer zal gaan over de vraag of artikel 23 moet worden gemoderniseerd. In de politiek gaan steeds meer stemmen op om dat te doen. De christelijke partijen blijven daar echter tegen. Zij willen koste wat kost het grondwetsartikel behouden zoals dat al sinds 1917 bestaat.

VOS/ABB pleit al jaren voor een modernisering van artikel 23. De vereniging vindt onder andere dat het niet meer van deze tijd is dat scholen leerlingen en personeelsleden op godsdienstige gronden kunnen weigeren of wegsturen.

Culturele diversiteit goed voor welbevinden en prestaties

Scholen die de culturele diversiteit omarmen, zien het welbevinden en de prestaties van alle leerlingen verbeteren. Dat blijkt uit onderzoek van de Katholieke Universiteit Leuven.

Het onderzoek werd uitgevoerd bij 66 scholen voor voortgezet onderwijs in Vlaanderen met in totaal ruim 3100 leerlingen. Het richtte zich op de mogelijke invloed van het diversiteitsbeleid op het welbevinden en de leerprestaties van leerlingen.

Het werd duidelijk dat scholen die met culturele diversiteit aan de slag gaan, de kloof verkleinen tussen allochtone en autochtone leerlingen. Ze voelen zich beter en gaat ook beter presteren. Het maakt daarbij niet uit of ze een migratieachtergrond hebben.

‘Een multicultureel beleid krijgt zowel de minderheid als de meerderheid mee. Bovendien impliceert een multiculturele aanpak geen nivellering’, zo citeert de Vlaamse krant De Standaard onderzoeker Loes Meeussen.

Lees meer…

‘Populisme direct gevolg van slecht onderwijs’

‘Populisme is het directe gevolg van tekortschietend onderwijs.’ Dat zegt Andreas Schleiger in De Groene Amsterdammer. Hij is directeur Educatie en Vaardigheden bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Het artikel in De Groene Amsterdammer waarin Schleiger aan het woord komt, gaat over een OESO-onderzoek dat hij leidt naar de ontwikkeling van emotionele en sociale vaardigheden bij de jeugd. Die vaardigheden leggen volgens hem steeds meer gewicht in de schaal nu feitenkennis aan belang inboet doordat alles op internet is te vinden.

De OESO vindt dat goed onderwijs niet meer zonder educatie in sociale en emotionele vaardigheden kan. Die vaardigheden zijn noodzakelijk, zo is de gedachte, omdat het in de huidige samenleving van essentieel belang is om met elkaar samen te werken. Ook is het noodzakelijk om de kinderen van nu te leren hoe zij zich aan veranderende omstandigheden kunnen aanpassen.

Veranderende maatschappij

Over de continu veranderende maatschappij en het onvermogen van sommige mensen om zich daaraan aan te passen, merkt Schleiger op dat dit een algemeen menselijke eigenschap is. Het onderwijs moet daar volgens hem op inspelen.

‘Het voornaamste dat het onderwijs moet doen, is mensen een betrouwbaar kompas meegeven, zodat ze hun eigen weg kunnen vinden. Als je geen vloer hebt om op te staan, bouw je een muur om je heen. Dat is een natuurlijk menselijk instinct. Dat zien we nu. Mensen kunnen de nieuwe wereld niet navigeren en ze voelen geen grond onder de voeten. Populisme is het directe gevolg van tekortschietend onderwijs’, aldus Schleiger.

Lees het artikel in De Groene Amsterdammer

 

‘Bestrijding antisemitisme begint in scholen’

‘De echte bestrijding van antisemitisme begint in de schoolbanken, van elke school, waar dan ook.’ Dat benadrukt voorzitter Eddo Verdoner van het Centraal Joods Overleg op de opiniepagina van Trouw.

Het opiniestuk van Verdoner volgt op de recente schietpartij in een synagoge in de Amerikaanse plaats Poway, bij San Diego in Californië. Daarbij viel één dode en raakten drie mensen gewond. Er werd een 19-jarige student opgepakt. Hij zou zich voorafgaand aan de aanslag op sociale media antisemitisch hebben geuit.

‘De synagoge staat voor je identiteit, identiteit houdt je drijvend, en die aanslag is de spijker in je rubberboot. Dat gevoel zal niet alleen joden bekruipen, maar ook de christenen in Sri Lanka en de moslims in Christchurch’, aldus Verdoner. Hij brengt de aanslag in verband met de opkomst van populisme en de polarisatie van het politieke debat. Daardoor duiken volgens hem weer racistische elementen op.

Het is het beste, zo stelt Verdoner, om dit in het onderwijs te bestrijden. Er moeten daartoe wat hem betreft verplichte lesprogramma’s komen. Scholen zouden ook kennismaking met andere culturen moeten stimuleren.

Lees meer…