Magazine Naar School! toont trots openbaar onderwijs

Het aprilnummer van magazine Naar School! gaat onder andere over de School!Week, de jaarlijkse campagne van het openbaar onderwijs. Andere onderwerpen die aan bod komen: de lumpsumfinanciering, de toeloop van kinderen van kennismigranten en intern toezicht van samenwerkingsverbanden.

De jaarlijkse School!Week was ook dit keer een groot succes. Openbare scholen in het hele land lieten in maart vol trots zien waar ze voor staan, namelijk goed onderwijs voor álle kinderen. VOS/ABB de de Vereniging Openbaar Onderwijs organiseerden de slotactiviteit: Expeditie Droomschool! in het Nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht. Het magazine geeft een mooie indruk van deze inspirerende dag. U kunt ook de aftermovie van Expeditie Droomschool! bekijken!

In de School!Week was in Groningen een grote personeelsdag onder het motto ‘Openbaar onderwijs heeft karakter!’. Mensen van verschillende openbare basisscholen in die provincie vertellen wat openbaar onderwijs voor hen betekent. ‘Het maakt bij ons niet uit wie of wat je bent. Je moet creatief zijn en nooit denken ‘je hoort niet bij ons”, zegt Gea Schrikkema van openbare basisschool De Vuurvlinder in Appingedam. U kunt ook de aftermovie van Openbaar onderwijs met karakter bekijken.

Lumpsum op de schop? Niet doen!

De lumpsumfinanciering is onderwerp van soms felle discussie. Het lijkt weleens alsof deze bekostigingssystematiek de oorzaak is van alle problemen die in het onderwijs worden ervaren. Maar schoolbestuurders en controllers zijn er juist positief over.

In het nieuwe nummer van Naar School! vertellen bestuurders en controllers waarom het onterecht is dat vakbonden en diverse politieke partijen een negatief beeld schetsen over de lumpsumfinanciering.

Toeloop van kennismigranten

Directeur-bestuurder Frans Cornet van de Stichting Amstelwijs voor openbaar primair onderwijs in Amstelveen vraagt aandacht voor een nieuw probleem: de toeloop van kinderen van kennismigranten. Deze groep valt overal buiten, vertelt hij, terwijl ook deze kinderen niet gewoon in het reguliere onderwijs kunnen beginnen.

Hij dringt niet alleen aan op financiële steun van de overheid, maar vooral ook op aanpassing van de wetgeving. ‘Ik pleit voor toestemming van de Inspectie om (…) de helft van de lessen in het Engels te mogen geven. Het zou ook mooi zijn als de eindtoets basisonderwijs in het Engels beschikbaar komt. Dan kunnen we deze kinderen het onderwijs bieden dat ze nodig hebben’, aldus Cornet.

Intern toezicht samenwerkingsverbanden

Samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs moeten onafhankelijk intern toezicht krijgen, eist de Tweede Kamer. De praktijk laat zien dat het een hele klus is vertelt directeur Luuk van Aalst van samenwerkingsverband IJssel | Berkel.

‘De inkt van de oprichtingsaktes is nog maar net droog of we moeten het alweer anders inrichten, en dat kost veel tijd en energie’, zegt Van Aalst. Toch vindt hij het noodzakelijk om er werk van te maken. ‘Het gaat immers om de verantwoording van publieke middelen. We moeten daarom aan de slag om een daadwerkelijke scheiding van bestuur en toezicht te regelen.’

Andere onderwerpen

  • Ouderbijdrage wel of niet betaald, elke leerling telt! Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB wil weten hoe u hierover denkt.
  • ‘Prachtig vak en juist nu van belang’ Over godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs in de openbare basisscholen.
  • Allemaal een eigen plek, maar toch samen Reportage over het gebouw van Kindcentrum Borgele in Deventer.
  • Proefdraaien op praktijkschool Leerlingen in de groepen 7 en 8 van het speciaal
    basisonderwijs draaien dit schooljaar in Assen proef op de praktijkschool.

Ga naar de online versie van het aprilnummer van magazine Naar School!.

Magazine Naar School!

Magazine Naar School! verschijnt vijf keer per jaar in een oplage van 3500 exemplaren. Leden van VOS/ABB krijgen het magazine gratis toegestuurd. Dit geldt voor bij VOS/ABB aangesloten besturen én hun scholen.

Bovenschoolse directies kunnen op aanvraag ook één gratis abonnement nemen. U kunt daarvoor een mailtje sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Niet-leden kunnen een abonnement op Naar School! nemen voor 29,50 euro per jaar. Ook hiervoor geldt dat u een mailtje kunt sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Hebt u ideeën voor magazine Naar School!? Mail Martin van den Bogaerdt van VOS/ABB: mvandenbogaerdt@vosabb.nl

Adverteerders kunnen contact opnemen met bureau Recent.

Slob wil ‘stelselmonitor’ burgerschapsonderwijs

Onderwijsminister Arie Slob wil structureel in kaart gaan brengen wat er in het primair en voortgezet onderwijs rond burgerschapsonderwijs gebeurt, meldt de VO-raad.

Op de website van de sectororganisatie staat dat Slob voorstelt met een ‘stelselmonitor’ te komen. Hij opperde dat tijdens een debat over de uitkomsten van de International Civic and Citizenship Education Study (ICCS). Dat is een internationaal vergelijkend onderzoek naar burgerschapscompetenties van leerlingen in het voortgezet onderwijs.

Uit dat onderzoek blijkt dat de burgerschapscompetenties van Nederlandse leerlingen achterblijven bij die van leerlingen in vergelijkbare landen. Ook is er hier minder maatschappelijke en politieke betrokkenheid en zijn scholieren minder positief over basiswaarden, zoals gelijke rechten voor verschillende etnische groepen.

Meer aandacht voor burgerschapsonderwijs

In het debat gaf Slob aan dat deze uitkomsten serieus genomen moeten worden en dat ze onderstrepen dat extra aandacht nodig is voor burgerschapsonderwijs.

Lees meer…

Levensbeschouwelijke vorming hoort bij burgerschap

Het zou goed zijn om aandacht voor persoonsvorming en levensbeschouwelijke vorming toe te voegen aan het conceptwetsvoorstel over burgerschapsvorming. Dat vindt beleidsmedewerker Eline Bakker van VOS/ABB.

Het pleidooi van Bakker staat in haar artikel Onlosmakelijk verbonden vakgebieden – over openbaar onderwijs en actieve pluriformiteit, levensbeschouwelijke vorming en burgerschapsvorming. Het artikel is gepubliceerd in het godsdienstpedagogisch tijdschrift Narthex.

Ontmoeting en dialoog

In haar artikel beschouwt zij de actief pluriforme openbare school bij uitstek als ‘de plek waar ontmoeting en dialoog tussen diverse mensen kan plaatsvinden, inclusief structurele aandacht voor levensbeschouwelijke vorming en burgerschapsvorming’. Met meer aandacht daarvoor kan volgens haar het actief pluriforme karakter van het openbaar onderwijs worden versterkt.

Lees het artikel

 

Over het conceptwetsvoorstel over burgerschapsvorming zal dit voorjaar een internetconsultatie plaatsvinden, meldde onderwijsminister Arie Slob in november.

Expertmeeting openbaar onderwijs Nederland/Vlaanderen

Op 20 april is er in Helmond een expertmeeting over openbaar onderwijs in Nederland en Vlaanderen met als thema ‘De openbare school verbindt’. De bijeenkomst wordt georganiseerd door VOS/ABB en de Vlaamse zusterorganisatie Onderwijskoepel van Steden en Gemeenten (OVSG).

De diversiteit in de huidige samenleving vereist dat we met elkaar in gesprek gaan. VOS/ABB en OVSG zien hierin een specifieke opdracht weggelegd voor de openbare scholen, omdat daar maatschappelijke verbinding begint. Hoe kan het openbaar onderwijs op basis van actief pluralisme bijdragen aan ontmoeting en dialoog? Welke rol hebben burgerschaps- en levensbeschouwelijke vorming hierin?

Verschillende experts zullen hierop ingaan. U kunt met hen meedenken. De expertmeeting is gericht op het samen beschouwen van de opdracht van het openbaar onderwijs in de diverse samenleving van nu en van de toekomst.

Programma

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB en zijn collega Patriek Delbaere van OVSG zullen een duopresentatie geven over de kernwaarden van het openbaar onderwijs in Nederland en de beginselverklaring van neutraliteit in Vlaanderen. Zij zullen een link leggen met burgerschapsvorming en levensbeschouwelijke onderwijs en daarbij ingaan op verschillen tussen Nederland en Vlaanderen.

Onderzoeker Goedroen Juchtmans van Katholieke Universiteit Leuven zal een lezing houden over levensbeschouwelijke diversiteit in de klas.

Onderwijsadviseur Leone de Voogd van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) in Nederland en coördinator Ludo Claes van de Koepel van Ouderverenigingen van het Officieel Gesubsidieerd Onderwijs (KOOGO) in Vlaanderen zullen de uitkomsten presenteren van een onderzoek onder ouders naar levensbeschouwelijke vorming in het openbaar onderwijs in zowel Nederland als Vlaanderen.

Workshops

In het tweede deel van de expertmeeting kunt u deelnemen aan verschillende workshops:

Wanneer en waar?

De expertmeeting is op vrijdag 20 april van 10.30 (inloop 10 uur) tot 16.30 uur in De Cacaofabriek in Helmond. Toegang is gratis. Lunch inbegrepen.

U kunt zich voor de expertmeeting aanmelden via welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Expertmeeting Nederland/Vlaanderen’. Vermeld ook uw naam, eventueel de organisatie waarvoor u werkt en uw telefoonnummer.

Aanmelden kan tot en met 15 april.

Download uitnodiging

Nauwere samenwerking tussen VOS/ABB en VOO

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB en zijn collega Rein van Dijk van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) hebben een convenant ondertekend om de samenwerking tussen de twee organisaties te verstevigen.

Terwijl in het convenant staat dat de verschillen worden erkend tussen VOS/ABB, dat een ledenorganisatie van schoolbesturen is, en VOO, die zich als ledenorganisatie vooral richt op ouders en leerkrachten, staat de samenwerking in het teken van het hogere belang van beide organisaties: goed openbaar onderwijs voor álle kinderen in het primair en voortgezet onderwijs in Nederland.

Samenwerking op inhoud

Het gaat nadrukkelijk om samenwerking op inhoud, waarbij aandacht is voor de identiteit en kernwaarden van het openbaar onderwijs en de School!Week, de jaarlijkse landelijke campagneweek van het openbaar onderwijs. Ook zullen VOS/ABB en VOO samen optrekken om via de politiek wet- en regelgeving te beïnvloeden en om in het openbaar onderwijs governance, medezeggenschap en ouderbetrokkenheid te versterken.

Nauwe samenwerking tussen beide organisaties vormt bovendien een meerwaarde bij het concretiseren van het toekomstconcept School!, dat voorziet in ontzuild funderend onderwijs voor álle kinderen dat boven de denominaties zal zijn uitgestegen.

In het convenant staat dat de samenwerking na twee jaar zal worden geëvalueerd om te kijken of die dan kan worden geïntensiveerd.

Informatie: Hans Teegelbeckers, 06-51603209, hteegelbeckers@vosabb.nl

 

Herman Pleij benadrukt belang van goed onderwijs

Het is voor de samenleving van essentieel belang dat het onderwijs álle leerlingen bij de les houdt, vooral ook op het gebied van waarden en normen. Dat heeft cultuur- en literatuurhistoricus Herman Pleij woensdag gezegd op een minisymposium dat aansloot op de algemene ledenvergadering van VOS/ABB.

Pleij greep in zijn beschouwing over de (on)zin van het duale bestel van openbaar en bijzonder onderwijs terug op zijn jeugd in de omgeving van Vriezenveen en Rijssen, die hij benoemde als onderdeel van de bible belt. Daar was de verzuiling zeer strikt, maar toch slaagden de mensen uit de verschillende zuilen er samen in een welvarende samenleving op te bouwen.

Het ‘staketsel van de verzuiling’ van toen werd volgens hem in de jaren 60 razendsnel afgebroken, echter zonder dat de religiositeit en spiritualiteit verdwenen. In dit kader sprak hij van het huidige ‘ietsisme’, omdat veel mensen tegenwoordig zeggen dat ze in ‘iets’ geloven, ook al is dat niet meer de traditionele God van vroeger.

Ideologieën

Hij noemde in dit kader ook de versterkende ideologieën in de wereld, terwijl er in het Westen juist sprake is van een tegengestelde beweging. Hier worden de ideologieën juist minder sterk, maar toch moet volgens Pleij ‘de boel bij elkaar gehouden worden’.

Dat ‘bij elkaar houden’ staat volgens hem haaks op de monocultuur van de orthodoxie, die kan leiden tot extremen zoals terreur, waarvoor volgens hem vooral jongeren gevoelig voor zijn die het idee hebben maatschappelijke ‘afvallers’ te zijn.

Álle leerlingen

Het is daarom voor het onderwijs buitengewoon essentieel, zegt hij, om alle leerlingen bij de les te houden. Daar is het Nederlandse onderwijs al heel lang heel goed in, benadrukte Pleij. Daarbij verwees hij naar een traditie die teruggaat tot Erasmus, die aandacht had voor goed onderwijs voor alle kinderen, jongens én meisjes.

Wat betreft het thema ‘waarden en normen’ in relatie tot de ontzuiling waarschuwde hij voor de rol die de overheid zich op dit vlak kan toe-eigenen. Op die manier kan er volgens hem snel een dictatuur ontstaan. ‘Als een overheid gaat bepalen wat geluk is, wordt het heel eng’, aldus Pleij.

In plaats van de overheid, moet het onderwijs leerlingen informeren over waarden en normen en over algemeen welbevinden in de samenleving. Daarbij speelt onder andere religie een rol. Ook het openbaar onderwijs heeft daarbij volgens hem een belangrijke rol, niet in evangeliserende maar in informerende zin.

Paneldiscussie

Na de beschouwing volgde een paneldiscussie over diverse stellingen die betrekking hadden op het duale bestel. Voor deze discussie waren hoogleraar onderwijsrecht Pieter Huisman van de Erasmus Universiteit uitgenodigd alsmede historicus Carel Verhoef en Gijsbert Vonk van de Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs (VGS).

Er werd gediscussieerd over onder meer de stelling dat het duale bestel onnodig veel geld kost en dat dat geld beter in de kwaliteit van het onderwijs kan worden gestoken. De meeste deelnemers aan het minisymposium waren het daarmee eens, maar Huisman en Vonk relativeerden dit. Verhoef daarentegen stelde dat met het duale bestel jaarlijks 1,4 miljard euro gemoeid is en dat dit geld beter kan worden besteed.

Een andere stelling was dat het bijzonder onderwijs net als het openbaar onderwijs onder extern toezicht met komen van de gemeente, omdat het wordt betaald met publiek geld. Hierover werd door Huisman opgemerkt dat er al heel veel toezicht is en dat het dus de vraag is of het onderwijs op extra toezicht zit te wachten. Verhoef daarentegen benadrukte dat elke instantie die met overheidsgeld in stand wordt gehouden, hierover aan die overheid verantwoording zou moeten afleggen.

Tevens werd gesteld dat de Inspectie van het Onderwijs strenger moet toezien op de kwaliteit van het onderwijs met betrekking tot de evolutietheorie en seksuele diversiteit. Vanuit de zaal werd opgemerkt dat de scholen hier geen behoefte aan hebben, omdat die zelf gaan over hun onderwijs.

Vonk van de VGS merkte op dat de evolutietheorie ook op de gereformeerde scholen wordt onderwezen. Verhoef voegde daaraan toe dat deze scholen ook onwetenschappelijke theorieën over bijvoorbeeld creationisme en intelligent design in hun lessen opnemen. Pleij voegde daaraan toe dat de leraar zijn levensbeschouwing niet hoeft te verloochenen om leerlingen te informeren over verschillende visies.

Op de stelling dat het kerstverhaal en andere religieuze feesten op iedere school thuishoren, werd verschillend gereageerd. Vonk was het daarmee niet eens, omdat er dan te veel feesten komen. Ook zei hij dat het geen zin heeft om een bepaald religieus feest te vieren als daar op de school geen behoefte aan is. Huisman zei dat aandacht voor verschillende religies nodig is in de zin van kennisoverdracht. Vanuit de zaal werd opgemerkt dat dit juist op school nodig is, omdat er anders kinderen zijn die maar één verhaal horen of helemaal geen verhaal.

De laatste stelling ging over het samenvoegen van alle scholen tot één gemengde school voor alle gezindten, dus een school die boven de ontzuiling is uitgestegen. Vonk was hiertegen. Hij vindt dat het altijd mogelijk moet blijven scholen ‘naar eigen kleur’ op te richten. Huisman zei dat dit voor hem geen prioriteit heeft, omdat het onderwijs al voor genoeg uitdagingen staan, zoals het lerarentekort.

Verhoef verdedigde deze stelling echter met verve, omdat het duale bestel volgens hem heeft geleid tot een sterke segregatie in het onderwijs die grote maatschappelijke spanningen met zich meebrengt. ‘We moeten onze jeugd een onderwijsbestel geven dat boven de denominaties uitstijgt. Samenleven begint met samenwerking in onderwijs’, aldus Verhoef, die de auteur is van het boek Inperking vrijheid van onderwijs.

In het nieuwe nummer van magazine Naar School! dat dinsdag is verschenen, staat een interview met Herman Pleij. Daarin benadrukt hij dat het onderwijs de belangrijke taak heeft om onze ethische waarden door te geven.

Tweede ronde burgerschapsproject 1001 Nacht

Basisscholen kunnen meedoen aan de tweede ronde van het pilotproject 1001 Nacht van bureau Arkade. Dit bureau richt zich op persoonsvorming, burgerschap en levensbeschouwelijk leren.

Het project 1001 Nacht richt zich op het bevorderen van burgerschap en empathie bij kinderen met verschillende achtergronden door middel van verhalen uit het Midden-Oosten. Scholen die aan de tweede ronde van de pilot willen meedoen, kunnen zich tot 11 december aanmelden bij Mark Bos: m.bos@ipabo.nl.

Mark Rutte en 1001 Nacht

Op 15 november heeft premier Mark Rutte op openbare basisschool Kameleon in Den Haag een les van 1001 Nacht bijgewoond. Omroep West besteedde daar aandacht aan.

De pilot wordt uitgevoerd door Arkade in samenwerking met het Centrum Humanistische Vorming, onderzoeksbureau Oberon en de Canadese tekenfilmmaatschappij Big Bad Boo.

Lees meer…

Gezamenlijke visie op religie en levensbeschouwing

Het kan zeer waardevol zijn als het openbaar en het bijzonder voortgezet onderwijs samen een visie vormen op religie en levensbeschouwing die aansluit op actuele ontwikkelingen in onze pluriforme samenleving. Dat stellen onder anderen de beleidsmedewerkers Eline Bakker en Marleen Lammers van VOS/ABB in het godsdienstpedagogisch tijdschrift Narthex.

Bakker en Lammers schreven samen met Gerdien Bertram-Troost, Taco Visser en Aart Jon Schimmel van de protestants-christelijke en rooms-katholieke profielorganisatie Verus een artikel voor Narthex. In hun artikel analyseren zij de resultaten van een online enquête onder schoolleiders van openbare en bijzondere scholen voor voortgezet onderwijs. De vragen gingen over de wijze waarop aandacht wordt besteed aan religie en levensbeschouwing en over ideeën over de doelen, inhouden, vorm en toekomst van dit vakgebied.

Religie en levensbeschouwing als apart vak?

Uit de enquête kwam onder meer naar voren dat de respondenten uit het openbaar onderwijs een sterke voorkeur hebben voor integratie van religie en levensbeschouwing in andere vakken. Respondenten uit het bijzonder onderwijs vinden juist dat aandacht voor religie en levensbeschouwing in een apart schoolvak past.

Verder bleek dat de respondenten van de openbare scholen unaniem tegen nationale eindtermen op het gebied van religie en levensbeschouwing zijn. In het bijzonder onderwijs zijn twee op de drie schoolleiders daarop tegen. Er zou vooral ruimte moeten zijn voor eigen inhoudelijke accenten.

Download artikel De toekomst van het vakgebied religie en levensbeschouwing.

Actief-pluriforme identiteit sterker uitdragen

Openbare basisscholen kunnen hun actief-pluriforme identiteit sterker uitdragen. Goede levensbeschouwelijke vorming en burgerschapsvorming kunnen daar in hoge mate aan bijdragen. Dat stelt Eline Bakker van VOS/ABB in haar masterthesis.

Met haar thesis heeft Bakker de studie Religie en Samenleving aan de Universiteit Utrecht afgerond. Zij baseert zich voor adviezen in haar onderzoeksrapport op een groep experts.

Levensbeschouwing is basis van burgerschap

Bakker: ‘Burgerschapsvorming en levensbeschouwelijke vorming zijn volgens de mensen die ik heb gesproken onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Het ontwikkelen van een visie op jezelf, de ander, het leven en de wereld hebben immers overlap met elkaar. Vanuit de persoonlijke levensvisie ontwikkelt de leerling een visie op de samenleving.’

‘Met andere woorden: levensbeschouwing, al of niet religieus geïnspireerd, is de basis van burgerschap. Het versterken van burgerschapsvorming impliceert dus dat er meer aandacht moet zijn voor de levensbeschouwelijke en persoonlijke ontwikkeling van kinderen. Ik vind dat scholen daar een eigen visie op moeten hebben en er op teamniveau over in gesprek moeten gaan’, aldus Bakker.

In het oktobernummer van het VOS/ABB-magazine Naar School! leest u er meer over in het artikel Voortrekkersrol voor openbaar onderwijs.

U kunt ook naar de masterthesis van Eline Bakker.

‘Christelijke scholen worstelen met de Bijbel’

Sommige docenten op protestants-christelijke scholen kennen de Bijbel nauwelijks en hebben er moeite mee om de verhalen daaruit als ‘de waarheid’ op te dringen. Dat meldt het AD op basis van onderzoek dat de Protestantse Theologische Universiteit in Amsterdam en de Christelijke Hogeschool in Ede heeft uitgevoerd in opdracht van de christelijke profielorganisatie Verus.

De krant sprak met onderzoekster Elsbeth Visser-Vogel over het onderzoek, waaruit onder andere blijkt dat ‘de vanzelfsprekendheid van Bijbelgebruik in veel gevallen voorbij’ is. Ook blijkt dat er protestants-christelijke scholen zijn die concrete verwijzingen naar de Bijbel in beleids- en schooldocumenten hebben weggehaald.

Bijbel ‘voor zover bekend’ niet meer aanwezig

Volgens Visser-Vogel zijn leraren en schoolleiders van christelijke scholen zich er zeer van bewust dat steeds meer leerlingen niet met de Bijbel zijn opgevoed, thuis een ander geloof aanhangen (bijvoorbeeld de islam) of helemaal niet geloven, zo meldt het AD.

Vooral op scholen waar een christelijke levensovertuiging geen vereiste is, staat het Bijbelgebruik onder druk. Soms is er nog maar één leraar die de Bijbel gebruikt. In het onderzoeksrapport staat dat op twee van de zes protestants-christelijke scholen voor primair onderwijs die aan het onderzoek meededen, de Bijbel ‘voor zover bekend’ niet meer aanwezig is.

Omdat leraren volgens Visser-Vogel soms niet weten hoe ze de Bijbel voor alle leerlingen relevant moeten laten zijn, beperken sommige zich tot de overbekende verhalen: de geboorte van Jezus, de kruisiging of de ark van Noah. ‘Die roepen niet zoveel vragen op als een complexe, gewelddadige tekst uit het Oude Testament’, zo citeert het AD haar. In het onderzoek wordt hiernaar verwezen met ‘vertelbaarheid’.

Toch zien volgens Visser-Vogel ook leraren die zelf niet geloven de waarde van de Bijbel in, omdat de Nederlandse cultuur er deels op gebaseerd is.

Lees het onderzoeksrapport De Bijbel op school.

Levensbeschouwelijk lesmateriaal voor Prinsjesdag

Speciaal voor Prinsjesdag is er levensbeschouwelijk lesmateriaal beschikbaar.

Het lesmateriaal sluit aan bij de jaarlijkse interlevensbeschouwelijke bezinningsbijeenkomst op de ochtend van Prinsjesdag in de Grote Kerk in Den Haag.

Vertegenwoordigers van diverse levensbeschouwingen en religies brengen dan hun boodschap voor parlement, regering en samenleving over het voetlicht. Daarbij zijn jaarlijks circa 450 leerlingen van scholen in het primair en voortgezet onderwijs aanwezig.

Het lesmateriaal is ontwikkeld in opdracht van de Stichting Prinsjesdagviering. Het is tot stand gekomen met financiële steun van het Steunfonds Christelijk Onderwijs, de Stichting Kerk en Wereld en de christelijke profielorganisatie Verus.

Op de website van Verus staat meer informatie.

Actief burgerschap vereiste voor bekostiging

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW handhaaft zijn besluit om de Stichting Islamitisch Onderwijs niet te bekostigen, omdat deze stichting volgens hem niet voldoet aan de voorwaarde om actief burgerschap en sociale integratie te bevorderen. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer.

‘Voor dit bestuur voorzie ik vooral voor deze opdracht grote problemen vanwege een publiekelijke steunbetuiging aan IS van een (oud-)bestuurder van SIO, het niet onmiddellijk en publiekelijk afstand nemen daarvan door de overige bestuurders en het weigeren van medewerking aan onderzoek daarnaar’, aldus Dekker.

De staatssecretaris besloot vorig jaar al dat SIO geen bekostiging kreeg, maar het bestuur ging tegen dit besluit in beroep, omdat de stichting al over huisvesting beschikt. Voor Dekker maakt dit niet uit. Hij blijft erbij dat deze stichting voor islamitisch onderwijs geen rijksbekostiging krijgt, omdat volgens hem niet wordt voldaan aan de voorwaarde om actief burgerschap en sociale integratie te bevorderen.

Gedeeld burgerschap

De weigering van Dekker om bekostiging beschikbaar te stellen, sluit aan bij wat rechtsgeleerde en CDA-politicus Ernst Hirsch Ballin onlangs zei op het congres van de PO-Raad in Nijkerk. Hij zei daar dat bijzonder onderwijs ‘niet al te bijzonder’ moet worden. Daarmee bedoelde hij dat we ervoor moeten oppassen dat er in het bijzonder onderwijs stromingen opkomen die onvoldoende oog hebben voor gedeeld burgerschap.

Lees meer…

Zomernummer Naar School! over VOS/ABB-korting op KiVa

Het zomernummer van ons magazine Naar School! gaat onder andere over het antipestprogramma KiVa. Leden van VOS/ABB krijgen korting op de STARTtraining van KiVa. Het blad gaat ook over het terugdringen van een hoog ziekteverzuim en over de aanpak van het ‘jongensprobleem’. Dat is een kwestie van pedagogiek!

De KiVa-methode is bewezen effectief tegen pesten. Openbare basisschool De Mei in Wormerveer werkt er al jaren mee en daar is iedereen blij mee. VOS/ABB heeft met KiVa afspraken gemaakt over 10 procent ledenkorting op de STARTtraining voor teams. Met deze korting kan elke school die bij VOS/ABB is aangesloten bijna 400 euro besparen.

Ziekteverzuim

In ons magazine gaat het ook over een recept tegen hoog ziekteverzuim. Het gaat hierbij om aandacht en bedrijfscultuur, vertellen bestuurder Geert Looyschelder en hoofd personeelszaken Sonja de Sain van STIP Hilversum. Het ziekteverzuim bij deze stichting voor openbaar basisonderwijs ging omlaag van 6 naar 3,6 procent.

Vaak wordt gesproken over het ‘jongensprobleem’, maar wat doen we eraan om het op te lossen? Openbare regionale Scholengemeenschap Lek en Linge in Culemborg laat in ons blad zien dat met een specifieke aanpak het aantal jongens dat naar het vwo gaat, weer toeneemt. Het blijkt vooral een kwestie van pedagogiek.

Angelique Hofman studeert Religie en Beleid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Tijdens haar stage bij VOS/ABB deed ze onderzoek naar wat openbare scholen voor voortgezet onderwijs doen op het gebied van levensbeschouwing en burgerschap. Wat blijkt? Veel scholen willen daar meer mee. Hofman adviseert VOS/ABB daarom om bij de politiek te lobbyen voor een ontwikkelingsimpuls.

Onderwijsjuristen

De Onderwijsjuristen van VOS/ABB – voorheen de Helpdesk – komen ook aan bod in het zomernummer. Zij vertellen waarom ze ervoor gekozen hebben zich voortaan Onderwijsjuristen te noemen: ze doen veel meer dan alleen het beantwoorden van vragen. De Onderwijsjuristen bieden ook uitgebreid advies en dossierbehandeling. Tevens kunnen ze optreden als gemachtigde in juridische procedures.

Andere onderwerpen:

  • Onderwijsprijs bekroont innovatie: inspirerende projecten van openbare scholen.
  • Als je lekker zit, leer je beter: reportage over het nieuwe gebouw van openbare basisschool De Sterrenboom in het Zuid-Hollandse Stolwijk.
  • Krimp zet door in voortgezet onderwijs: wat zijn de gevolgen en hoe gaan scholen en gemeenten ermee om?
  • ‘Bij jonge mensen blijft dit veel beter hangen’: reanimatieles verplicht op openbare Maerlant Brielle
  • Cyberaanval, bent u erop voorbereid?: wat zijn de risico’s en kunt u zich ertegen verzekeren?
  • Excursietip: Offshore Experience in Maritiem Museum Rotterdam.
  • Hoe zit het nu precies?: vraag en antwoord van de Onderwijsjuristen van VOS/ABB en Ouders & Onderwijs
  • Nieuw in de boekenkast: onderwijsgerelateerd leesvoer.
  • Juridisch advies: de rol van school bij pestgedrag.

Magazine Naar School!

Ons magazine Naar School! verschijnt vijf keer per jaar in een oplage van 3500 exemplaren. Leden van VOS/ABB krijgen het magazine gratis toegestuurd. Dit geldt voor bij VOS/ABB aangesloten besturen én hun scholen.

Bovenschoolse directies kunnen op aanvraag ook één gratis abonnement nemen. U kunt daarvoor een mailtje sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Niet-leden kunnen een abonnement op Naar School! nemen voor 29,50 euro per jaar. Ook hiervoor geldt dat u een mailtje kunt sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Hebt u ideeën voor magazine Naar School!? Mail Martin van den Bogaerdt van VOS/ABB: mvandenbogaerdt@vosabb.nl

Adverteerders kunnen contact opnemen met bureau Recent.

Download zomernummer magazine Naar School!

 

 

 

Nieuw gratis lesmateriaal Goedemorgen op school!

Er is nieuw gratis lesmateriaal online gezet waarmee u kunt kennismaken met de nog te ontwikkelen app Goedemorgen op school!. VOS/ABB ontwikkelt deze app voor het voortgezet onderwijs in samenwerking van uitgeverij Creathlon.

Het gratis lesmateriaal bestaat uit voorbeeldteksten, opdrachten en filmpjes zoals die dagelijks zullen worden aangeboden in de app die zal inspelen op de volgende vragen:

  • Hoe kunt u met leerlingen de ontwikkelingen in de wereld volgen en duiden?
  • Hoe kunt u actuele maatschappelijke thema’s in de klas bespreekbaar maken?
  • Hoe kunt u met leerlingen werken aan een open, kritische en respectvolle houding?

Goedemorgen op school!: zingeving in openbaar onderwijs

De ontwikkeling van deze app staat in het teken van de groeiende behoefte aan zingeving in het openbaar onderwijs. Een school die de app gaat gebruiken, werkt structureel en intensief aan burgerschap en persoonlijke ontwikkeling. Ook komen diverse levensbeschouwingen en levensvragen aan bod.

In het nieuwe lesmateriaal gaat het over ‘Thuis’. In maart was het thema ‘Vertel!’ en in mei ging het over vooroordelen.

GRATIS PROBEREN? KLIK HIER!

‘In openbaar onderwijs taboe op godsdienst’

Leraren in het openbaar basisonderwijs die niets van religie willen weten, moeten af van kennelijke vooroordelen. Dit stelt pedagoog en directeur Liesbet van Oosten van de DaVinci Academie op de opiniepagina van Trouw. 

Haar bijdrage gaat over de viering van Pinksteren, die volgens haar grotendeels in de ban is gedaan. ‘Op veel openbare basisscholen lijkt er zelfs een taboe op te rusten’, zo schrijft ze. Van Oosten vindt dat jammer, omdat ‘vieringen zoals Pinksteren in onze multiculturele samenleving juist kunnen bijdragen aan een toekomst met meer verdraagzaamheid’.

Ze pleit ervoor om vieringen, zoals die van Pinksteren, centraal te stellen. ‘Door op school hieraan aandacht te besteden, leren kinderen al vroeg dat er niet één waarheid is, maar dat er veel verschillende inspiratiebronnen zijn waar mensen over de hele wereld uit kunnen putten’, aldus Van Oosten.

Juist in het openbaar onderwijs!

Het pleidooi van Van Oosten sluit aan op de visie van VOS/ABB dat het openbaar onderwijs bij uitstek de plaats is waar op basis van diversiteit, gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht kan worden besteed aan godsdienst en levensbeschouwing.

Lees meer in de brochure Levensbeschouwing, juíst in het openbaar onderwijs. Van deze brochure is een versie voor het primair onderwijs en een versie voor het voortgezet onderwijs.

‘Meer doen met levensbeschouwing en burgerschap’

VOS/ABB moet lobbyen voor een ontwikkelingsimpuls op het gebied van levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapsvorming in het voortgezet onderwijs. Dat adviseert Angelique Hofman op basis van een onderzoek dat zij als stagiaire bij VOS/ABB heeft uitgevoerd.

Hofman studeert Religie en Beleid aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In het kader van haar stage deed zij voor VOS/ABB kwalitatief onderzoek naar wat openbare scholen voor voorgezet onderwijs doen op het gebied van levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapsvorming. Ook wilde zij weten wat hun wensen op dit terrein zijn.

Lobby voor levensbeschouwelijk onderwijs

Uit de interviews kwam onder andere naar voren dat er in het voortgezet onderwijs maar weinig geld beschikbaar is voor levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapsvorming, terwijl de scholen er wel meer mee willen. Daarom pleit Hofman voor een lobby om er meer geld voor los te krijgen.

Een ander onderdeel van haar advies is dat VOS/ABB meer zichtbaar en kenbaar moet maken bij scholen voor voortgezet onderwijs welke mogelijkheden zij hebben om levensbeschouwelijk onderwijs en burgerschapsvorming te verbeteren.

Hofman heeft haar onderzoek tijdens een bijeenkomst bij VOS/ABB gepresenteerd. Tijdens die bijeenkomst is er op basis van haar adviezen besproken hoe de vereniging hier invulling aan kan geven. In het nieuwe schooljaar wil VOS/ABB hiermee aan de slag.

Download het advies van Angelique Hofman

Ophef over ‘afzwakken paasviering’ afgezwakt

‘De scholen van Lucas Onderwijs vieren Pasen vanuit de christelijke traditie’, schrijft demissionair staatssecretaris Sander Dekker van OCW in een brief aan de Tweede Kamer. Aanleiding voor zijn brief is een bericht in het AD dat scholen die onder het bewuste Haagse bestuur voor confessioneel primar en voortgezet onderwijs vallen het christelijke karakter van de paasviering afzwakken om islamitische leerlingen en hun ouders te behagen.

Het bericht leidde tot felle reacties, onder anderen van de rooms-katholieke Tweede Kamerleden Michel Rog en Martijn van Helvert van het CDA in het Katholiek Nieuwsblad: ‘Niemand kan ons geloof, onze tradities of onze waarden kapot maken. Het past bij onze christelijke overtuiging om rekening te houden met de gevoelens van andersdenkenden. Maar dat is iets anders dan onze tradities en religieuze symbolen af te breken (…) opdat moslims zich niet aangevallen zouden voelen.’

Rog en Van Helvert benadrukten in de roomse krant dat geen ouder verplicht is om te kiezen voor een bijzondere school. Zij gaven islamitische ouders, als die moeite hebben met het christelijke karakter van de school, impliciet het advies te kiezen voor openbaar onderwijs: ‘(…) zeker in de stad Den Haag is er een ruime keuze uit scholen met verschillende levensbeschouwelijke achtergronden én een keur aan openbare scholen.’

Respect voor christelijke paasviering

VVD-Kamerlid Malik Azmani liet in een vervolgartikel in het AD weten dat het wat hem betreft ‘niet te verteren (is) als er zulke concessies worden gedaan’. Azmani wees er in de krant op dat het om kinderen gaat die door hun ouders op een bijzonder school zijn gedaan. ‘Dan moet iedereen respect op kunnen brengen voor de tradities en feestdagen die daar gevierd worden. Dit is nu precies zo’n voorbeeld van cultuurrelativisme dat gevaarlijk is voor dit land’, aldus Azmani, die als kind met een moslimachtergrond op een katholieke school zat.

De PVV in de Haagse gemeenteraad liet naar aanleiding van het bericht in het AD weten dat christelijke scholen bij de viering van Pasen geen rekening mogen houden met leerlingen met een islamitische achtergrond. In de Telegraaf sprak PVV-raadslid Elias van Hees van ‘verraad aan onze cultuur’. Raadslid Richard de Mos van de naar hem genoemde Haagse gemeenteraadsfractie noemde het ‘bizar’.

Paasviering vanuit christelijke traditie

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW laat nu in zijn brief aan de Tweede Kamer weten dat het allemaal een stuk genuanceerder ligt. ‘Lucas Onderwijs heeft aangegeven zich niet te herkennen in deze berichtgeving’, aldus Dekker. De berichtgeving is volgens het Haagse schoolbestuur ‘eigen leven gaan leiden, zonder dat deze recht doet aan de visie en de praktijk van de scholen’.

‘De scholen van Lucas Onderwijs vieren Pasen vanuit de christelijke traditie. Zo organiseren de scholen een paasontbijt en wordt het paasverhaal verteld. De scholen van Lucas Onderwijs zien het als hun taak om de boodschap van Pasen uit te dragen. Over Pasen en het paasverhaal wordt met en tussen de leerlingen het gesprek gevoerd. De scholen willen de leerlingen leren naar elkaar te luisteren en kennis te nemen van verschillen en overeenkomsten. Dit zien zij als belangrijke bagage voor de ontwikkeling van de leerlingen’, zo staat in de brief van Dekker.

Hij voegt eraan toe dat de viering van het paasfeest tussen scholen kan verschillen. ‘Dit is geheel in lijn met de vrijheid van scholen om hun onderwijs in te richten op een manier die past bij hun pedagogische opvattingen en bij de identiteit van de school.’

Lees meer…

Help mee bij ontwikkeling levensbeschouwelijk onderwijs

De Kenniswerkplaats Levensbeschouwelijke Educatie en Diversiteit van de Hogeschool Windesheim in Zwolle wil graag input van docenten in het primair en voortgezet onderwijs over hoe zij omgaan met levensvragen van hun leerlingen.

De Kenniswerkplaats wil bijvoorbeeld weten hoe docenten omgaan met de huidige diversiteit aan levensbeschouwingen. Ook wordt docenten gevraagd hoe dit zich verhoudt met de identiteit van de school waar ze werken en of dat soms spanningen oplevert.

De input is bedoeld om te kijken hoe levensbeschouwelijk onderwijs verder kan worden ontwikkeld. Welke kennis en vaardigheden zijn daarvoor nodig?

Docenten die willen meedenken over de ontwikkeling van levensbeschouwelijk onderwijs, kunnen zich melden bij hoofddocent Erik Renkema: erik.renkema@windesheim.nl.

Het Kenniscentrum is onderdeel van het lectoraat Theologie en Levensbeschouwing van Hogeschool Windesheim.

Nieuw gratis lesmateriaal Goedemorgen op school!

Scholen voor voortgezet onderwijs kunnen via een website gratis kennismaken met voorbeeldteksten, opdrachten en filmpjes zoals die dagelijks zullen worden aangeboden in de app Goedemorgen op school!. Deze app wordt ontwikkeld door Creathlon en VOS/ABB. In de week van 15 tot en met 19 mei is het thema ‘Vooroordelen’. 

De app Goedemorgen op school! zal met een dagelijks aanbod voor in de klas inspelen op de volgende vragen:

  • Hoe kunt u met leerlingen de ontwikkelingen in de wereld volgen en duiden?
  • Hoe kunt u actuele maatschappelijke thema’s in de klas bespreekbaar maken?
  • Hoe kunt u met leerlingen werken aan een open, kritische en respectvolle houding?

De ontwikkeling van deze app staat in het teken van de groeiende behoefte aan zingeving in het openbaar onderwijs. Aan de hand van verschillende items kunnen docenten dagelijks samen met leerlingen even stilstaan bij onze complexe samenleving en de vragen die daarbij komen kijken.

Een school die de app gaat gebruiken, werkt structureel en intensief aan burgerschap en persoonlijke ontwikkeling. Ook komen diverse levensbeschouwingen en levensvragen aan bod. Het dagelijkse aanbod is actueel en volgt een thematische ordening.

Gratis materiaal Goedemorgen op school!

Op de website www.goedemorgenopschool.nl kunt u alvast gratis kennismaken met proefmateriaal. In de week van 15 tot en 19 mei staat het thema ‘Vooroordelen’ centraal.

In week 20 tot en met 24 maart was het thema ‘Vertel!’ en van 12 tot en met 16 juni zal het gaan over ‘Thuis’. In de proefperiode wordt nog niet elke week nieuw lesmateriaal aangeboden.

 

Doorgaande leerlijn in magazine Naar School!

Het aprilnummer van ons magazine Naar School! gaat onder andere over de doorgaande leerlijn. We gingen langs bij openbare basisschool West en het Nieuwe IJsselcollege in Capelle aan den IJssel die nauw met elkaar samenwerken om de overgang van basis- en voortgezet onderwijs zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Groepsleerkracht Johan Hof van obs West en docent Marloes Joosten van het Nieuwe IJsselcollege pleiten ervoor de starheid los te laten om talenten te ontwikkelen. Dat dit nu nog niet mogelijk is, komt volgens hen door wetten en regels die een soepele overgang van basis- naar voortgezet onderwijs belemmeren.

Beide scholen gebruiken een adaptieve digitale oefenomgeving. Leerlingen in de groepen 7 en 8 kunnen, als zij daarvoor het niveau hebben, inloggen op het Nieuwe IJsselcollege. Op deze manier kunnen ze op de basisschool al op het niveau van het voortgezet onderwijs verder. In feite vloeien basisschool en voortgezet onderwijs ineen.

Op de cover van het aprilnummer staan de leerlingen Rebecca Keijzer van het Nieuwe IJsselcollege en Cinto Verkerk van obs West. Zij vertellen in de rubriek Wij gaan naar school over zichzelf en hun ervaringen op school.

Schoolkeuze uitstellen

In het magazine staat ook een artikel over de uitstel van schoolkeuze. Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen pleiten hiervoor, omdat bij ruim 30 procent van de leerlingen het onderwijsniveau op de middelbare school niet overeenkomt met het basisschooladvies. Maar in de praktijk is niet iedereen het met de Groningers eens.

Naar School! belicht verder de openbare Sterrenschool Apeldoorn, die een manier heeft gevonden om te voorkomen dat jonge kinderen gedragsproblemen ontwikkelen. Dat lukt met een nieuwe functie vanuit de zorg, geïntegreerd in het team.

Feest van openbaar onderwijs

Natuurlijk besteedt het aprilnummer aandacht aan de School!Week, de jaarlijkse campagneweek van en voor het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs. Openbare scholen in heel Nederland lieten vorige maand op verschillende wijzen zien wat hun meerwaarde is. VOS/ABB organiseerde in de School!Week diverse activiteiten.

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB gaat in zijn column ook in op de School!Week. Hij bespreekt onder andere de expertmeeting in ons kantoor in Woerden over het door ons en de Vereniging Openbaar Onderwijs ontwikkelde toekomstconcept School!, dat uitgaat van onderwijs zonder denominaties.

Andere onderwerpen

  • Rekentoets heeft langste tijd gehad: reacties van een rector, een wiskundedocent en een leerplanontwikkelaar.
  • Maatschappelijke stage: hoewel wegbezuinigd, gaan twee op de drie scholen ermee door.
  • Duurzamer krijg je het niet: in Uden staat staat een gloednieuw schoolgebouw dat helemaal zelfvoorzienend is.
  • Samenwerken voor toekomstbestendig onderwijs: leerlingen van de openbare RSG Wolfsbos in Hoogeveen krijgen hun technieklessen deels buiten de school.
  • Schoolzwemmen kopje onder? In de grote steden is het onverminderd populair!
  • Noordwijk ontmoet India: leerlingen van het openbare Northgo College maken kennis met leeftijdgenoten van de Lexicon International School in Pune.

Verder in het aprilnummer: kort onderwijsnieuws, excursie- en boekentips, vraag en antwoord en juridisch advies van onze Helpdesk.

Magazine Naar School!

Ons magazine Naar School! verschijnt vijf keer per jaar in een oplage van 3500 exemplaren. Leden van VOS/ABB krijgen het magazine gratis toegestuurd. Dit geldt voor bij VOS/ABB aangesloten besturen én hun scholen.

Bovenschoolse directies kunnen op aanvraag ook één gratis abonnement nemen. U kunt daarvoor een mailtje sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Niet-leden kunnen een abonnement op Naar School! nemen voor 29,50 euro per jaar. Ook hiervoor geldt dat u een mailtje kunt sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Hebt u ideeën voor magazine Naar School!? Mail Martin van den Bogaerdt van VOS/ABB: mvandenbogaerdt@vosabb.nl

Adverteerders kunnen contact opnemen met bureau Recent.

Download aprilnummer magazine Naar School!

 

CDA na ophef Pasen: kies voor openbare school!

‘Geen ouder is verplicht om te kiezen voor een bijzondere school’, zeggen de CDA-Kamerleden Michel Rog en Martijn van Helvert in het Katholiek Nieuwsblad. Aanleiding voor hun uitspraak is de ophef over christelijke basisscholen in Den Haag die de paasviering zouden afzwakken om islamitische leerlingen en hun ouders niet te ontrieven.

‘Niemand kan ons geloof, onze tradities of onze waarden kapot maken’, aldus de CDA’ers in een opiniestuk in de roomse krant. ‘Het past bij onze christelijke overtuiging om rekening te houden met de gevoelens van andersdenkenden. Maar dat is iets anders dan onze tradities en religieuze symbolen af te breken (…) opdat moslims zich niet aangevallen zouden voelen.’

Rog en Van Helvert benadrukken dat geen ouder verplicht is om te kiezen voor een bijzondere school. Ze geven islamitische ouders, als die moeite hebben met het christelijke karakter van de school, impliciet het advies te kiezen voor openbaar onderwijs: ‘(…) zeker in de stad Den Haag is er een ruime keuze uit scholen met verschillende levensbeschouwelijke achtergronden én een keur aan openbare scholen.’

Lees meer…

Concept School!: workshop over ontzuild onderwijs

Marleen Lammers, Ronald Bloemers en Eline Vrenken van VOS/ABB hebben woensdag op het congres ‘De Staat van het Onderwijs’ in Utrecht een workshop gegeven over het concept School!.

Het door VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs ontwikkelde toekomstconcept School! laat de 20e-eeuwse hokjesgeest van de verzuiling achter zich en gaat uit van algemeen toegankelijk onderwijs dat boven de denominaties is uitgestegen.

Er zullen dan geen openbare, protestants-christelijke, katholieke, islamitische of wat voor scholen dan ook meer zijn, maar ‘scholen’ die voor alle leerlingen toegankelijk zijn. Er zal daar op basis van diversiteit, gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht zijn voor onder andere levensbeschouwing en godsdienst.

Van duale bestel naar concept School!

In hun workshop legden Lammers, Bloemers en Vrenken het duale onderwijsbestel en de verzuiling onder de loep. Zij gingen in op de vraag of het onderscheid in openbaar en bijzonder onderwijs nog wel aansluit bij de huidige samenleving en het hedendaagse onderwijs.

Het congres De Staat van het Onderwijs was georganiseerd door de Inspectie van het Onderwijs.

‘Christelijke basisscholen zwakken paasfeest af’

Protestants-christelijke en katholieke scholen in Den Haag die veel leerlingen met een islamitische achtergrond hebben, zwakken het christelijke karakter van het paasfeest af, meldt het AD. De christelijke profielorganisatie Verus noemt het in de krant begrijpelijk dat scholen ‘rekening houden met hun populatie’. 

‘De leerlingpopulatie kan leidend zijn voor de mate waarin het paasfeest wordt gevierd’, zo citeert de krant bestuursvoorzitter Ewald van Vliet van de katholieke stichting Lucas Onderwijs. Scholen pakken de viering volgens hem heel uiteenlopend aan.

Koran met Pasen

Op de katholieke basisschool ’t Palet in de Haagse Schilderswijk wordt tijdens het paasontbijt een link gelegd met de koran. ‘Op deze manier is er herkenning bij de kinderen’, zegt leerkracht Sebahat Yildiz in het AD.

De krant noemt ook de christelijke buurtschool O3 van de Stichting Christelijk Onderwijs Haaglanden (SCOH) als voorbeeld. Op deze school in de Haagse Rivierenbuurt hoeven volgens het AD islamitische kinderen niet rond te lopen met een paasstok waar een kruis op staat. ‘Voor ons is het belangrijker dat iedereen zich hier welkom voelt dan vasthouden aan conservatieve tradities’, aldus directeur John Verhoeff in de krant.

Woordvoerder Wouter van den Berg van de christelijke profielorganisatie Verus zegt in de krant dat scholen zelf mogen bepalen hoe zij met Pasen omgaan. ‘We kunnen en willen niet van een afstand oordelen over keuzes die scholen hierin maken en vinden het begrijpelijk dat scholen rekening houden met hun populatie’, aldus Van den Berg.

Boodschap van Pasen

Op de website van Verus is na de publicatie van het artikel in het AD een bericht geplaatst, waarin staat dat het de taak van christelijke scholen is om de boodschap van Pasen te laten horen. ‘De vorm waarin dat betekenis krijgt, verschilt per school en situatie’, aldus Verus.

De christelijke profielorganisatie meldt ook dat het niet zo kan zijn ‘dat scholen zich belemmerd voelen om de boodschap van Pasen uit te dragen’. Als dat ergens aan de orde is, vindt Verus dat zorgelijk.

Gevaarlijk cultuurrelativisme

VVD-Kamerlid Malik Azmani laat in een vervolgartikel in het AD weten dat het wat hem betreft ‘niet te verteren (is) als er zulke concessies worden gedaan’. Hij heeft er samen met zijn partijgenoot Bente Becker direct vragen over gesteld aan staatssecretaris Sander Dekker van OCW.

Azmani wijst er in de krant op dat het om kinderen gaat die door hun ouders op een bijzonder school zijn gedaan. ‘Dan moet iedereen respect op kunnen brengen voor de tradities en feestdagen die daar gevierd worden. Dit is nu precies zo’n voorbeeld van cultuurrelativisme dat gevaarlijk is voor dit land’, aldus Azmani, die als kind met een moslimachtergrond op een katholieke school zat.

De rooms-katholieke cultuurtheoloog Frank Bosman is het niet met Azmani eens: ‘Het is heel mooi dat je als christelijke school zegt: iedereen mag zijn kinderen bij ons brengen, ook al onderschrijf je niet onze signatuur’. Wat christelijke scholen volgens hem niet moeten doen ‘is een christelijk feest door de strotjes van islamitische kinderen proppen’. Hij kan zich goed voorstellen dat deze kinderen ‘het niet leuk vinden om met het kruis van de Here Jezus rond te lopen’.

Foute knieval

Het Haagse gemeenteraadslid Pieter Grinwis van de ChristenUnie/SGP noemt het in de Telegraaf ‘fout als er een knieval wordt gemaakt door een kruissymbool af te breken’.

De PVV in de Haagse gemeenteraad vindt het niet kunnen dat christelijke scholen bij de viering van Pasen rekening houden met leerlingen met een islamitische achtergrond. In de Telegraaf spreekt PVV-raadslid Elias van Hees van ‘verraad aan onze cultuur’. Raadslid Richard de Mos van de naar hem genoemde fractie noemt het ‘bizar’.

‘Religie en levensbeschouwing’ als zelfstandig vak

Het voortgezet onderwijs zou een zelfstandig vak ‘Religie en levensbeschouwing’ kunnen krijgen met een eigen centraal schriftelijk examen, maar het zou ook in andere vakken geïntegreerd kunnen worden. Dat stelt onder anderen beleidsmedewerker Marleen Lammers van VOS/ABB in een artikel in het godsdienstpedagogisch vaktijdschrift Narthex over een breed kerncurriculum.

Lammers heeft het artikel geschreven samen met religiewetenschapper Markus Altena Davidsen van de Universiteit Leiden, de eveneens Leidse vakdidacticus godsdienst/levensbeschouwing Jeannette den Ouden en adviseur Taco Visser van de christelijke profielorganisatie Verus. Het artikel is onder meer gebaseerd op input van docenten godsdienst/levensbeschouwing.

Domeinen ‘Religie en levensbeschouwing’

De vier auteurs beschrijven in het artikel drie domeinen van een kerncurriculum ‘Religie en levensbeschouwing’ voor het gehele voortgezet onderwijs:

  1. Eigenheid en diversiteit: Leerlingen kennen een aantal wereldreligies en zijn zich bewust van de diversiteit die hierbinnen bestaat.
  2. Cultuur en geschiedenis: leerlingen kennen de rol en betekenis van het christendom en van andere tradities voor de westerse en Nederland cultuurgeschiedenis.
  3. Samenleving en burgerschap: leerlingen hebben kennis, bewustzijn en vaardigheden om te kunnen participeren en bijdragen aan de sociale cohesie en veerkracht van de maatschappij.

Waarom zelfstandig vak?

Het vak ‘Religie en levensbeschouwing’ kan worden geïntegreerd in andere vakken, maar de auteurs spreken hun voorkeur uit voor een zelfstandig vak met een eigen centraal schriftelijk examen. Dat wordt in het artikel ondersteund met het argument dat de overheid dan deugdelijkheidseisen kan stellen aan de kwaliteit en de inhoud van het vak.

Bovendien zou de zelfstandige status ervoor kunnen zorgen dat het vak gegarandeerd is in de lessentabel. Het derde argument is dat er gekwalificeerde en bevoegde vakdocenten aangesteld kunnen worden die voldoende zijn toegerust om het vak te doceren.

Download artikel Religie en levensbeschouwing: rationale voor een kerncurriculum vo.

Informatie: Marleen Lammers, 06-10946652, mlammers@vosabb.nl

 

Sectordag docenten g/hvo op 19 mei in Amersfoort

Op 19 mei is in Amersfoort de sectordag voor docenten godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare basisscholen. De dag wordt georganiseerd door het Dienstencentrum GVO en HVO.

De dag staat mede in het teken van het feit dat het wettelijk vastgelegde g/hvo binnenkort structurele bekostiging krijgt van het Rijk. VOS/ABB heeft zich hier altijd sterk voor gemaakt. Structurele bekostiging biedt de leerlingen die deze vorm van onderwijs volgen en ook hun ouders en de betrokken docenten namelijk meer zekerheid dan een subsidie.

Programma

De sectordag zal ’s ochtends worden geopend door voorzitter Jurn de Vries van het Dienstencentrum GVO en HVO. Daarna zullen voormalig Tweede Kamerlid Loes Ypma (PvdA) en Nico Stuij van de lobbycommissie van het Dienstencentrum GVO en HVO spreken. Zij hebben zich samen met VOS/ABB sterk gemaakt voor de structurele bekostiging. Het ochtendprogramma krijgt verder een verrassende en feestelijke inhoud. Na de lunch volgen verschillende workshops.

Aanmelden

De sectordag voor docenten g/hvo is op vrijdag 19 mei in Leerhotel Het Klooster in Amersfoort. U kunt zich online aanmelden.