Het personeelsbeleid in het primair onderwijs wordt door medewerkers opvallend positief beoordeeld. Dat blijkt uit het Werkonderzoek 2024 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Voor dit onderzoek naar de werkbeleving van medewerkers in de publieke sector namen 2.372 medewerkers uit het primair onderwijs deel.
Uit het onderzoek komt een consistent positief beeld naar voren van het personeelsbeleid in de sector. Zo beoordeelt liefst 53 procent van de medewerkers het personeelsbeleid als goed of uitstekend en geeft 34 procent een voldoende. Daarmee geeft in totaal 87 procent van de medewerkers het personeelsbeleid minimaal een voldoende. Ter vergelijking: in het voortgezet onderwijs beoordeelt slechts 36 procent van de medewerkers het personeelsbeleid als goed of uitstekend en geeft 37 procent een voldoende.
Leiderschap belangrijke factor
De positieve beoordeling van het personeelsbeleid blijkt sterk samen te hangen met hoe de medewerkers de kwaliteit van leiderschap ervaren. Schoolleiders in het primair onderwijs vertonen relatief vaak kenmerken van zogenoemd ‘transformationeel leiderschap’, waarbij de nadruk ligt op samenwerking, inspiratie en de ondersteuning van medewerkers in hun professionele ontwikkeling. Deze leiderschapsstijl blijkt een belangrijke factor in de waardering van het personeelsbeleid.
Strategische rol personeelsbeleid
Medewerkers ervaren het personeelsbeleid in het primair onderwijs bovendien relatief vaak als strategisch. Zo geeft 52 procent van de medewerkers aan dat het personeelsbeleid helpt organisatiedoelen te realiseren, tegenover 39 procent in het voortgezet onderwijs. Daarnaast geeft 45 procent aan dat het personeelsbeleid bijdraagt om persoonlijke doelen te behalen, terwijl dit in het voortgezet onderwijs 32 procent is.
Wanneer wordt personeelsbeleid als goed ervaren?
Uit de analyses van BKZ blijkt verder, dat vooral de condities om het werk goed te kunnen doen bepalend zijn voor de waardering van het personeelsbeleid. Opvallend is dat deelname aan leeractiviteiten geen effect heeft op de ervaren kwaliteit van het personeelsbeleid, terwijl het ervaren ontwikkelperspectief dat wel heeft. Leraren die mogelijkheden ervaren om zich verder te ontwikkelen, beoordelen het personeelsbeleid duidelijk positiever.
Daarnaast spelen goede communicatie over het personeelsbeleid en aandacht voor persoonlijk welzijn een belangrijke rol. Instrumenten zoals beloning of de wijze van beoordelen blijken daarentegen geen significant effect te hebben op de ervaren kwaliteit van het personeelsbeleid.
Effecten op werkbeleving
Goed personeelsbeleid blijkt ook samen te hangen met de werkbeleving van medewerkers. Vergeleken met docenten in het voortgezet onderwijs zijn leraren in het primair onderwijs iets vaker tevreden met hun baan en vooral meer tevreden met de organisatie waarin zij werken. Zo geeft 90 procent van de leraren aan tevreden of zeer tevreden te zijn met hun baan.
Daarnaast hangt een positieve beoordeling van het personeelsbeleid samen met meer betrokkenheid en bevlogenheid onder medewerkers en met minder ervaren werkdruk, regeldruk en mentale uitputting. Onderwerpen die momenteel grote uitdadingen in het onderwijs betreffen.
Aantrekkelijkheid als werkgever
In het onderzoek werd medewerkers ook gevraagd of zij hun organisatie als werkgever zouden aanbevelen. Leraren geven hun organisatie gemiddeld een 7,6 en ondersteunend personeel een 8,0. De verschillen worden echter groot wanneer gekeken wordt naar de ervaren kwaliteit van het personeelsbeleid. Leraren die het personeelsbeleid als goed beoordelen, geven hun organisatie als werkgever gemiddeld een 8,3. Leraren die het personeelsbeleid als onvoldoende of matig beoordelen geven slechts een 5,7.
Nu zelf doen: zelfscan inclusiviteit
Wie het personeelsbeleid verder wil versterken, kan ook kijken naar inclusiviteit binnen de schoolorganisatie. Het Verwey-Jonker Instituut en Movisie ontwikkelden hiervoor een inclusiviteit- zelfscan. Hierover berichten we vorige maand in het nieuwsbericht Krijg inzicht en ondersteuning: test hoe inclusief jullie school is. Met de scan krijgen scholen inzicht in hoe inclusief hun organisatie is. De scan geeft ze daarnaast handvatten om discriminatie en racisme tegen te gaan. Scholen kunnen tot en met mei 2026 deelnemen aan een pilot met de scan.