Scholen zouden structureel aandacht moeten besteden aan rouw, niet alleen bij een sterfgeval op school. Dat stellen psychologen, pedagogen en rouwonderzoekers in een artikel van de NOS.
Zij wijzen erop dat veel kinderen in hun jeugd te maken krijgen met verlies van een dierbare. Uit eerder onderzoek blijkt dat meer dan driekwart van de kinderen onder de 16 jaar een verlieservaring heeft. Daarnaast worden kinderen via het nieuws regelmatig geconfronteerd met overlijden en ingrijpende gebeurtenissen.
Rouw als terugkerend thema in het onderwijs
Rouw is niet expliciet opgenomen in de kerndoelen van het basisonderwijs. Op veel scholen is daarom geen vast onderwijsaanbod over dit onderwerp. In voorkomende situaties werken scholen vaak met een rouwprotocol. Volgens deskundigen verschilt de manier waarop scholen hiermee omgaan sterk, en is niet altijd sprake van actuele of gedeelde kaders.
Praktijk varieert per school
Tegelijkertijd geven leerkrachten aan dat zij in de praktijk regelmatig te maken hebben met situaties rondom verlies. Dat kan gaan om het overlijden van een leerling, ouder of medewerker, maar ook om gebeurtenissen buiten school die impact hebben op leerlingen. Volgens betrokken rouwdeskundigen is het moment waarop ondersteuning wordt geboden daarbij van belang.
Ontmoeting en ruimte voor emoties in de klas
Volgens staatssecretaris Tielen moeten scholen op basis van wetgeving rond sociale veiligheid ruimte bieden voor emoties van leerlingen. Zij stelt dat verlies en verdriet onderdeel zijn van het leven van kinderen en dat scholen daarin een rol hebben.
Vanuit het openbaar onderwijs is ontmoeting een kernwaarde. Leerlingen komen op school samen in al hun verschillen en ervaringen. Dat betekent dat er in de dagelijkse onderwijspraktijk ook ruimte is voor gesprekken over wat leerlingen bezighoudt, waaronder verlies en rouw. Op veel scholen gebeurt dat al in bijvoorbeeld kringgesprekken of mentorcontacten.
Het gesprek over rouw raakt daarmee niet zozeer aan een nieuwe opdracht voor scholen, maar aan de manier waarop bestaande pedagogische ruimte wordt ingevuld. Scholen geven daar in de praktijk op uiteenlopende manieren vorm aan, afhankelijk van de context en de schoolcultuur.
VOS/ABB ondersteunt besturen en scholen bij het versterken van de verbinding tussen kernwaarden en dagelijkse praktijk, onder meer via advies, bijeenkomsten en handreikingen.
Neem voor vragen of meer informatie contact op met ons team Identiteit via: identiteit@vosabb.nl.