Enquête herverdeling onderwijsachterstandenbudget

De PO-Raad en de Landelijke Onderwijs Werkgroep voor Asielzoekers en Nieuwkomers (LOWAN) willen met een enquête de financiële gevolgen van het nieuwe onderwijsachterstandenbeleid in kaart brengen. 

In februari werd duidelijk dat er harde klappen vallen door de definitieve herverdeling van het onderwijsachterstandengeld. Met name scholen met veel asielzoekerskinderen worden hard geraakt. In het overzicht van herverdeeleffecten is te zien hoeveel elke school volgend schooljaar ontvangt. Er zijn basisscholen die er geld bij krijgen, maar veel andere ontvangen tienduizenden euro’s tot tonnen minder.

CBS-indicator

Dat scholen met veel asielzoekerskinderen hard worden geraakt, komt door een nieuwe indicator van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Die indicator houdt rekening met het opleidingsniveau van de ouders en niet met de afkomst van de leerlingen.

Van veel asielzoekers is het opleidingsniveau niet bekend, waardoor hun kinderen minder zwaar meetellen. Dit probleem is al eerder aangekaart bij onderwijsminister Arie Slob, die toen besloot dat asielzoekerskinderen altijd meetellen voor het onderwijsachterstandenbudget.

Zij krijgen echter geen ‘zwaar gewicht’ meer, maar een gemiddelde achterstandsscore. Dat scheelt veel geld. Diverse schoolbesturen zien hun budget teruglopen met enorme bedragen, die zelfs kunnen oplopen tot ruim vier ton. De gevolgen daarvan zijn groot: gedwongen ontslagen, minder ondersteuning voor leerlingen en grotere groepen.

Enquête

Nadat de PO-Raad hierover aan de bel had getrokken, zegde minister Slob toe de ontwikkelingen te monitoren. Samen met het LOWAN vindt de sectororganisatie voor primair onderwijs dat daarvoor eerst een nulmeting nodig is. Daar is de enquête voor bedoeld.

Over drie jaar, wanneer de volledige herverdeling van het onderwijsachterstandenbudget is doorgevoerd, wordt de enquête herhaald. Dan pas kan worden vastgesteld wat de gevolgen zijn van de herverdeling.

Maar ook nu al vormen de antwoorden uit het veld belangrijke informatie om het gesprek te kunnen voeren met het ministerie van OCW. Dat gesprek zal gaan over de vraag hoe de bekostiging zo goed mogelijk kan aansluiten bij de behoefte in de sector en hoe knelpunten zoveel mogelijk kunnen worden weggenomen.

Ga naar de enquête

 

Scholen in problemen door terugvordering gewichtengeld

‘De leerlingen van nu mogen niet de dupe worden van de onhandig ingestoken en ondoorzichtige regeling voor gewichtengeld’, benadrukt directeur Marco Janssen van openbare basisschool ’t Startblok in Cuijk.

Janssen heeft een brief geschreven aan Tweede Kamerlid Lisa Westerveld van GroenLinks naar aanleiding van de terugvordering van volgens het ministerie van OCW te veel uitgekeerd ‘gewichtengeld’ voor het tegengaan van onderwijsachterstanden.

Met zijn brief laat hij zien dat het niet aan de scholen, maar aan de onwerkbare gewichtenregeling ligt dat er te veel geld is uitgekeerd. Nu het ministerie van OCW dat gaat terugvorderen, komen de scholen, waaronder obs ’t Startblok, volgens hem in de problemen.

‘Recentelijk werd ons duidelijk dat (…) we een bedrag van maar liefst 198.590 euro moeten terugbetalen. Er wordt ook nog verwacht dat dit voor 1 mei gebeurt.  Dit zijn 3 fulltime leerkrachten. Moet ik die dan ontslaan?’, aldus Janssen.

Veel werk en duur bureau

Hij wijst er ook op dat de controles op de leerlinggewichten zijn school veel werk hebben gekost. Bovendien is er, zo benadrukt hij, veel geld gaan zitten in de inzet door het ministerie van OCW van ‘een duur bureau dat de werkzaamheden van de administratie, directie en leerkrachten (gezamenlijk ongeveer 100 uren werk) nog eens dunnetjes over kwam doen’.

‘De bedragen die uitgegeven zijn aan dit commerciële bedrijf zouden zo maar ten goede hebben kunnen komen aan de tekorten die in het basisonderwijs zichtbaar zijn. Op welke manier dragen deze controles bij aan de kwaliteit van het onderwijs?’, zo vraagt Janssen zich in zijn brief aan de Tweede Kamer af.

Eerlijke inzet gewichtengeld

Aanvullend benadrukt de directeur uit Cuijk tegenover VOS/ABB dat hij altijd te goeder trouw handelt en meewerkt aan een zo eerlijk mogelijke inzet van gewichtengeld.

‘Als ik had kunnen bevroeden dat ik deze middelen ooit terug zou moeten betalen, had ik ze nooit ingezet. Nu wordt een volgend cohort kinderen er de dupe van. Dat risico kan en mag ik, als directeur van een school die letterlijk en figuurlijk op de kleintjes moet letten, gewoonweg niet nemen’, aldus Janssen.

Hoeveel onderwijsachterstandsgeld krijgt uw gemeente?

Het ministerie van OCW heeft de indicatieve bedragen van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid in 2018 gepubliceerd.

Voor de indicatieve bedragen is rekening is gehouden met de gemeentelijke herindelingen per 1 januari 2018. De bedragen zijn onder voorbehoud van de officiële beschikkingen van DUO.

Indicatie bedragen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid 2018