Minder criminaliteit in leeftijdsgroep 12-18 jaar

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) signaleert een afname van het aantal jongeren in de leeftijd van het voortgezet onderwijs dat zich schuldig maakt aan criminaliteit.

Jongeren zijn nog steeds relatief vaak verdachte van een misdrijf, maar de criminaliteit onder hen neemt wel af. In 2017 verdacht de politie 147 van elke 10.000 jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar van een misdrijf. In 2012 lag dat aantal nog op 248 per 10.000. Er is dus in vijf jaar tijd sprake van een afname met ruim 40 procent.

De meeste misdrijven worden gepleegd door jongeren in de leeftijdcategorie van 18 tot 25 jaar, maar ook in die groep neemt de criminaliteit volgens het CBS af.

Lees meer…

‘Scholen moeten altijd aangifte doen’

Scholen moeten altijd aangifte doen als er verdachte dingen gebeuren. Dat benadrukt minister Stef Blok van Veiligheid en Justitie in antwoord op vragen van D66 in de Tweede Kamer.

Tweede Kamerlid Maarten Groothuizen van D66 vroeg aan minister Blok of het klopt dat de georganiseerde misdaad steeds meer grip krijgt op leerlingen. Daarover stond afgelopen zaterdag een artikel in de Volkskrant.

Blok benadrukte dinsdag tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer dat scholen een veilige plek moeten zijn. Volgens hem is het beeld niet zo negatief als de krant schetst. Hij wijst op de Monitor sociale veiligheid in en rond scholen, waaruit volgens hem niet blijkt dat het in scholen steeds onveiliger wordt.

Als er scholen zijn die niet optreden tegen ongewenste situaties om reputatieschade te voorkomen, zoals in de Volkskrant wordt gesuggereerd, dan is dat volgens de minister kortzichtig. Hij roept scholen op om altijd aangifte te doen bij de politie als er verdachte dingen gebeuren.

D66’er Groothuizen voegde eraan toe dat er voor elke school een vaste wijkagent moet komen.

Pas op voor ransomware na telefoontje nep-ministerie

In Groot-Brittannië worden scholen gebeld door criminelen die zich voordoen als ambtenaren van het ministerie van Onderwijs en ransomware (kwaadaardige software) verspreiden. Ze vragen om persoonlijke gegevens van de schooldirecteur of controller. Het is niet bekend of ook scholen in Nederland zijn benaderd.

Op de antifraudewebsite van de Britse politie wordt gewaarschuwd dat criminelen om persoonlijke e-mailadressen en mobiele telefoonnummers vragen van de directeur of de controller om zogenaamd een bestand met gevoelige informatie te kunnen versturen. In werkelijkheid gaat het om een bestand met ransomware.

Wie dit bestand opent, krijgt kwaadaardige software binnen die de computer of de mobiele telefoon op slot zet. In de Britse situatie moet er 8000 pond losgeld worden betaald om de systemen te laten ontgrendelen.

Fraudehelpdesk

Als u wordt gebeld door iemand die zegt namens het ministerie van Onderwijs of een andere organisatie te spreken en u vraagt om persoonlijke e-mailadressen of telefoonnummers, doet u er buitengewoon verstandig aan deze gegevens niet te verstrekken. U kunt verdachte situaties altijd melden aan de nationale Fraudehelpdesk.

Datalekken als gevolg van onder andere het importeren van ransomware zijn een steeds vaker voorkomend probleem, ook in het onderwijs. Volgens VOS/ABB’s verzekeringspartner Aon is de schade die in Nederland door datalekken wordt veroorzaakt groter dan de totale schade door branden.

Meeste jeugdcriminaliteit onder leerlingen vso

Leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs zijn nog steeds sterk oververtegenwoordigd in de criminaliteitsstatistieken. Dat blijkt uit de Monitor Jeugdcriminaliteit van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het CBS heeft voor de monitor onder andere het aantal 12- tot 18-jarigen verdachten naar hoogst gevolgde opleidingsniveau in kaart gebracht. Minderjarigen met voortgezet speciaal onderwijs als hoogste opleiding worden relatief het meest aangehouden. Ook mbo’ers komen vaak voor in de criminaliteitsstatistieken.

Het aantal havo- en vwo-leerlingen dat voor een misdrijf wordt aangehouden, is relatief klein. Dat geldt ook voor 12- en 13-jarige kinderen die nog niet aan het voortgezet onderwijs zijn begonnen.

Sociaal-economisch
Het CBS signaleert ook een hoog aandeel leerlingen uit gezinnen met weinig geld dat voor een misdrijf wordt opgepakt. Dat geldt ook voor jongeren die in een instelling wonen. Ook de gezinssamenstelling heeft invloed: kinderen uit gezinnen waarvan de ouders bij elkaar zijn worden minder vaak aangehouden dan kinderen uit eenoudergezinnen.

Tevens blijkt dat 12- tot 18-jarigen uit de (grote) steden oververtegenwoordigd zijn in de criminaliteitsstatistieken. Rotterdam springt er wat dat betreft uit. In de periode 2007-2011 werden daar 35 op de 1000 jongeren uit deze leeftijdscategorie aangehouden. Daarna volgen Den Haag (26), Amsterdam (22) en Utrecht (20).

Het CBS maakt in de statistieken ook een onderscheid naar afkomst. Vooral jongeren met een Marokkaanse of Antilliaanse/Arubaanse achtergrond worden aangehouden, gevolgd door de categorie ‘overige niet-westerse allochtonen’ en Turkse jongeren. Leerlingen met een westerse allochtone of een autochtone (Nederlandse) achtergrond komen in de criminaliteitsstatistieken relatief het minst voor.

Dalende trend
Uit de Monitor Jeugdcriminaliteit blijkt overigens een duidelijk dalende trend. In 2012 hield de politie 66.000 jongeren van 12 tot 25 jaar aan op verdenking van het plegen van minimaal één misdrijf. Dat was bijna eenderde minder dan in 2007. De daling was het grootst onder minderjarige verdachten.

‘Ter beschikking aan onderwijs’ door ministerraad

De ministerraad heeft ingestemd met het wetsvoorstel ‘maatregel terbeschikkingstelling aan het onderwijs’ (tbo-maatregel). Dit betekent dat jongeren van 12 tot 23 jaar bij een veroordeling straks kunnen worden gedwongen (weer) naar school gaan om hun diploma te halen.

Het wetsvoorstel komt van staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie en kreeg al eerder de steun van minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW en staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische Zaken. Het idee om veroordeelde jongeren ter beschikking van het onderwijs te stellen komt van PvdA-Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch. Hij kwam er al in 2010 mee.

De gedachte achter de tbo-maatregel is dat het volgen van onderwijs kan voorkomen dat veroordeelde jongeren zich opnieuw schuldig maken aan strafbare feiten en dat het behalen van een diploma hun kansen op werk vergroot.

De aanpak vraagt om nauwe samenwerking tussen scholen en de partners in de veiligheid- en justitieketen, zoals de (jeugd)reclassering en de kinderbescherming. De tbo-maatregel kan worden beschouwd als een vorm van passend onderwijs voor veroordeelde jongeren.

De VO-raad reageerde in oktober vorig jaar positief op het toen ingediende wetsvoorstel. Veroordeelde jongeren verdienen volgens de sectororganisatie een tweede kans, die het onderwijs hun kan bieden. ‘Wel moeten we ervoor waken dat onderwijs wordt gezien als straf’, aldus de sectororganisatie. Een ander belangrijk aandachtspunt dat de VO-rad toen noemde, is dat ‘scholen en docenten goed ondersteund worden, bijvoorbeeld door de reclassering en Jeugdzorg, ook op het moment dat een leerling toch opnieuw ontspoort.’

De Algemene Onderwijsbond (AOb) ziet weinig in het kabinetsplan. De bond wijst erop dat veel veroordeelde jongeren ‘enorme problemen’ hebben die het reguliere onderwijs niet voor ze kan oplossen. ‘Daar heb je specialisten voor nodig’, zegt voorzitter Walter Dresscher van de AOb.

Het wetsvoorstel wordt voor advies naar de Raad van State gestuurd.

Lees meer…

Tbo: passend onderwijs voor veroordeelde jongeren

Jongeren van 12 tot en met 23 jaar kunnen ter beschikking van het onderwijs (tbo) worden gesteld. Dit staat in een conceptwetsvoorstel van staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie. Het voorstel raakt onder andere het voortgezet onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. Wat vindt u van dit plan? Geef hieronder uw reactie!

Teeven heeft het conceptwetsvoorstel mede namens staatssecretaris Sander Dekker en minister Jet Bussemaker van OCW voor advies naar verschillende instanties gestuurd. Het is een variant van een eerder voorstel van Ahmed Marcouch.

Het PvdA-Kamerlid kwam in 2010 met het voorstel om veroordeelde jongeren in de gevangenis verplicht onderwijs te laten volgen voor het behalen van een vakdiploma. Het onderwijs zou dus in principe in de gevangenis moeten worden gegeven. Het voorstel van Teeven daarentegen gaat ervan uit dat tbo-jongeren die zijn veroordeeld voor relatief lichte vergrijpen op scholen buiten de gevangenis worden geplaatst.

Samenwerkingsverbanden
Het komt er in feite op neer dat er ook voor veroordeelde jongeren passend onderwijs moet komen. Deze aanpak ‘vraagt om een nauwe samenwerking tussen scholen en onderwijsinstellingen enerzijds en de partners in de Veiligheid- en Justitieketen (…) anderzijds’, zo meldt het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Samenwerkingsverbanden van reguliere en speciale scholen krijgen de opdracht een geschikte plaats te vinden voor een jongere met een tbo-maatregel. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de denominatieve achtergrond van de ouders.

Ondersteuning reclassering
In het wetsvoorstel van Teeven staat dat de jongeren worden begeleid door de reclassering. Scholen kunnen via de samenwerkingsverbanden extra ondersteuning krijgen en moeten bij de reclassering aan de bel trekken als het fout dreigt te gaan.

De rechter kan naast de tbo-maatregel een contactverbod, gebiedsverbod of een meldingsplicht opleggen om de jongere te ontmoedigen contact te (blijven) onderhouden met leden van criminele of overlastgevende jeugdgroepen.

Diefstal en vandalisme
De tbo-maatregel kan zowel zelfstandig als in combinatie met andere jeugdsancties worden opgelegd. In het eerste geval gaat het om afdoening van relatief lichte vergrijpen, zoals winkeldiefstal of vandalisme. De jongere volgt dan onderwijs in een reguliere school.

Bij zwaardere delicten is dat anders. Dan gaat het bijvoorbeeld om een combinatie van jeugddetentie met een tbo-maatregel, waarbij de uitvoering van de jeugddetentie eerst aan bod komt. De jongere volgt dan al onderwijs in de inrichting en hij ondergaat daar ook een behandeling in verband met een eventuele gedragsproblematiek.

Als de veroordeelde jongere die ter beschikking van het onderwijs is gesteld niet naar school gaat, begaat hij of zij een strafbaar feit en volgt vervangende detentie. De duur van de tbo-maatregel bedraagt maximaal twee jaar.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Foto Fred Teeven: ministerie van Veiligheid en Justitie