Tweede Kamer eist aandacht voor seksuele diversiteit

Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt dat er ‘passende maatregelen’ moeten volgen als blijkt dat een school geen aandacht heeft voor seksuele diversiteit.

De Kamer nam hiertoe een motie aan van SP’er Jasper van Dijk. De regeringsfractie van VVD, CDA en ChristenUnie stemden tegen, net als DENK, de SGP en Forum voor Democratie. Voorstemmers waren coalitiegenoot D66 en de oppositiefracties van PVV, SP, GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren en 50PLUS, die samen een meerderheid vormen.

De aanleiding voor Van Dijk om de motie in te dienen, was de constatering van de Inspectie van het Onderwijs dat 14 procent van de scholen in het primair en voortgezet onderwijs zich niet houdt aan de aangescherpte eisen met betrekking tot seksuele diversiteit.

Het wordt uit de motie niet duidelijk wat met ‘passende maatregelen’ wordt bedoeld.

Ouders vinden burgerschapsvorming belangrijk

De meeste ouders in Nederland en Vlaanderen vinden levensbeschouwing, burgerschapsvorming en diversiteit belangrijke thema’s die op school aan bod moeten komen. Dat blijkt uit onderzoek van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en de Vlaamse ouderkoepel KOOGO.

Uit de reacties van ouders in Vlaanderen blijkt dat zij aandacht voor levensbeschouwing, burgerschapsvorming en diversiteit belangrijk vinden voor de ontwikkeling van hun kinderen tot mondige burgers. Ook zien ze de school als een plaats van ontmoeting waar hun kinderen leren omgaan met verschillen en waar ze in contact komen met verschillende visies en opvattingen.

Het onderzoek is vrijdag in Helmond gepresenteerd tijdens een expertmeeting over het openbaar onderwijs in Nederland en Vlaanderen. Deze bijeenkomst werd georganiseerd door VOS/ABB en de Vlaamse zuserorganisatie OVSG.

U kunt het Vlaamse deel van het onderzoek nu al downloaden. Het Nederlandse deel volgt later.

Kernwaarden en neutraliteit

De expertmeeting werd geopend door directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB en zijn collega Patriek Delbaere van OVSG. Zij gaven een duopresentatie over de kernwaarden van het openbaar onderwijs in Nederland en de beginselverklaring van neutraliteit in Vlaanderen. Ze legden daarbij een link met burgerschapsvorming en levensbeschouwelijke onderwijs en gingen in op verschillen tussen Nederland en Vlaanderen.

Onderzoeker Goedroen Juchtmans van Katholieke Universiteit Leuven gaf een lezing over levensbeschouwelijke diversiteit in de klas.

Workshops

In het tweede deel van de expertmeeting waren er verschillende workshops:

Training ‘Identiteit en diversiteit openbaar onderwijs’

Als schoolleider wilt u invulling geven aan het specifieke karakter van het openbaar onderwijs? Volg onze training ‘Identiteit en diversiteit in het openbaar onderwijs’!

In deze training leert u hoe u met uw school de identiteit en diversiteit van het pluriforme openbaar onderwijs concreet kunt maken. U krijgt tools aangereikt om het gesprek hierover aan te gaan. Daarbij is uiteraard aandacht voor de kernwaarden van het openbaar onderwijs.

VOS/ABB verzorgt deze driedelige training in samenwerking met Nieuw Wij. De trainers zijn Marleen Lammers en Eline Bakker van VOS/ABB en Agnes van der Sluijs en Chantal Suissa van Nieuw Wij.

Eerste trainingsdag (2 oktober) – Identiteit

De eerste trainingsdag richt zich op het eigen bewustwordingsproces. Weet u waar u zelf staat? Het antwoord op deze vraag is essentieel voor uw leiderschap.
U gaat aan de slag met uw persoonlijke kernwaarden in relatie tot die van het openbaar onderwijs.
Vervolgens verkennen we hoe deze waarden zichtbaar worden in het team van de school en naar de ouders, leerlingen toe en in de verdere omgeving van de school. Wat gaat er goed? Wat kan beter? Welke concrete doelen wilt u stellen?

Tweede trainingsdag (30 oktober) – Ruimte voor diversiteit

Als u weet waarvoor uw school staat, dan zijn er ook grenzen. Hoe verhouden die zich dat tot het actief pluriforme karakter van het openbaar onderwijs? Wat doet u als leerlingen, ouders of teamleden dingen doen of zeggen die niet passen bij de waarden van uw openbare school?
U verkent met de andere deelnemers wat als grensoverschrijdend wordt ervaren. U oefent met de methode ‘Effectief nuanceren’ om zonder oordeel te luisteren en de ander te laten reflecteren op diens stelligheid . Deze methode kunt u in uw schoolpraktijk gebruiken.

Derde trainingsdag 3 (27 november) – Reflecteren en vooruitkijken

De derde trainingsdag (1 dagdeel) is bedoeld om ervaringen met elkaar uit te wisselen. Hoe was het om aan de hand van de methode ‘Effectief nuanceren’ gesprekken te voeren?
Er is ruimte om een aantal concrete casussen uit te werken. Wat zijn de best practices en hoe kunt u elkaar inspireren en motiveren om verder aan de slag te gaan met de identiteit en diversiteit in de pluriforme openbare school?

Voor wie, wanneer en waar?

Deze training is bedoeld voor schoolleiders uit primair en voortgezet openbaar onderwijs. Alleen leden van VOS/ABB kunnen eraan deelnemen.
Het minimumaantal deelnemers is 7, het maximumaantal 16.

Dag 1: 2 oktober 2018, 09.30 – 16.30 uur
Dag 2: 30 oktober 2018, 09.30 – 16.30 uur
Dag 3: 27 november 2018, 12.30 – 16.30 uur

Locatie: VOS/ABB in Woerden.

Kosten en aanmelden

Deelname aan de driedaagse training kost 750 euro per persoon (btw-vrij). Koffie, thee en dergelijke en lunch worden verzorgd.

U kunt zich aanmelden door een mailtje te sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Training identiteit en diversiteit in het openbaar onderwijs’. Vermeld ook uw naam, uw school en uw telefoonnummer.

Let op: alleen als uw school bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u aan deze training meedoen. Geen lid? Helaas, dan kunt u niet deelnemen!

Kalender met themadagen seksuele diversiteit

Gay & School presenteert de Aan de slag kalender voor het basisonderwijs. Daarop staan themadagen waarop in de klas aandacht kan worden besteed aan seksuele diversiteit.

‘Voor een kind bestaat seksuele diversiteit bijvoorbeeld uit het feit dat alle kinderen in de klas een andere thuissituatie hebben, soms ook met twee moeders of juist geen moeder’, aldus Gay & School, dat onderdeel is van School & Veiligheid.

‘Ook verschillen de kinderen in de dingen die ze leuk vinden om te doen (voetbal, ballet, vloggen) en in de kleren waarin ze zich prettig voelen. Niet alle jongens en niet alle meisjes vinden hetzelfde leuk. Op wie je verliefd wordt en hoe je je voelt en gedraagt als jongen/meisje: het speelt bij ieder kind in de klas.’

Gay & School wijst erop dat in de jaarplanning van het basisonderwijs themadagen staan waarbij deze onderwerpen goed aansluiten. ‘Denk aan Valentijnsdag, de Week van de Lentekriebels, Moederdag en de Nationale Voorleesdagen.’ De kalender speelt daarop in.

Lees meer…

 

Publicatie ‘Seks op school’ over seksuele integriteit

De nieuwe publicatie Seks op school laat zien voor welke uitdagingen scholen staan als het gaat om de seksuele integriteit van leerlingen en medewerkers.

De publicatie van de stichting School en Veiligheid biedt scholen handvatten om zich niet alleen reactief op te stellen als het gaat om seksueel gedrag, maar ook proactief werk te maken van respect voor seksualiteit en seksuele diversiteit. De nieuwe publicatie is voor schoolleiders, beleidsmakers en leraren in het primair en voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs.

Lees meer…

Download Seks op school

 

Op 27 november kunt u bij VOS/ABB in Woerden een workshop over seksuele diversiteit bijwonen. Deze workshop voor leden van VOS/ABB wordt verzorgd door directeur Peter Dankmeijer van Edudivers. Deelname is gratis. 

Máxima praat met leerlingen over seksuele diversiteit

Koningin Máxima heeft woensdagochtend een bezoek gebracht aan het interconfessionele Hofstad Lyceum in Den Haag. Ze sprak daar met leerlingen over seksuele diversiteit.

De koningin kwam specifiek voor de Gender & Sexuality Alliance (GSA) van de Haagse school, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst.

GSA’s zijn groepen scholieren die vinden dat iedereen op school de vrijheid heeft te kunnen zijn wie die is, zonder zich daarvoor te hoeven schamen of te verantwoorden. Het gaat hierbij vooral om de acceptatie van lesbische, homoseksuele, biseksuele, trans- en interseksuele leerlingen.

De leerlingen gaven korte presentaties over hun activiteiten, zoals het organiseren van acties tegen pesten, het geven van voorlichting en hoe leerlingen voor elkaar kunnen opkomen. Máxima sprak ook met de rector, docenten en andere leerlingen.

Stop met termen ‘witte school’ en ‘zwarte school’

Een groep onderzoekers van de afdeling Pedagogiek, Onderwijskunde en Lerarenopleiding van de Universiteit van Amsterdam pleit er in een opiniestuk in de Volkskrant voor de termen ‘witte school’ en ‘zwarte school’ niet meer te gebruiken.

Scholen met meer dan 50 procent leerlingen met een niet-westerse achtergrond worden aangeduid als ‘zwart’ en scholen met voornamelijk leerlingen met een etnisch Nederlandse of een andere westerse achtergrond als ‘wit’. Volgens de Amsterdamse onderzoekers is Nederland het enige land in Europa waar scholen op deze manier worden getypeerd. In landen als het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië en Slovenië is dat, zo stellen zij, ‘ondenkbaar of zelfs schandalig’.

Dat de termen ‘witte school’ en ‘zwarte school’ niet meer zouden mogen worden gebruikt, heeft volgens de onderzoekers te maken met de hiërarchische connotaties die deze termen zouden hebben. ‘In ons onderwijsstelsel worden witte scholen veelal geassocieerd met onderwijs van een goede kwaliteit en met hogere onderwijsprestaties, terwijl zwarte scholen vaak gezien worden als ‘probleemscholen’ die gekenmerkt zouden worden door onderwijs van een mindere kwaliteit, een problematische leerlingpopulatie, veel uitval van leerkrachten en slechte toetsresultaten’, zo schrijven ze in de krant.

De labels ‘wit’ en ‘zwart’ zouden bovendien geen rekening houden met de realiteit in etnisch diverse scholen. ‘De etnische groepen die hier worden aangeduid als zwart – zoals Nederlandse Turken, Marokkanen, Syriërs, Iraniërs, Egyptenaren, Surinamers en Nederlanders van Caribische herkomst – delen geen gemeenschappelijke historische, religieuze, culturele en/of etnische achtergrond en identificeren zich voor een groot deel niet als ‘zwart’. Het is een label dat lang niet altijd zelf is gekozen door de groepen om wie het gaat. Hetzelfde geldt voor het label ‘wit’.’

Lees meer…

Een van de onderzoekers van de UvA wier naam onder het opiniestuk staat, is Hülya Kosar-Altinyelken. Zij pleitte in december vorig jaar in de lokale Amsterdamse krant Het Parool al voor het afschaffen van de termen ‘witte school’ en ‘zwarte school’. 

Lees meer…

JOVD-voorzitter wil af van vrijheid van onderwijs

‘Die zogenaamde vrijheid van onderwijs werkt vrijheidsbeperkend’, zegt voorzitter Matthijs van de Burgwal van de JOVD.

Nu de verzuiling verleden tijd is, is het volgens Van de Burgwal nodig om een einde te maken aan ‘geloofsgebonden onderwijs op kosten van onze neutrale staat’.

Hij benadrukt dat de huidige maatschappij niet meer ‘statisch en verdeeld’ is, zoals in de tijd van de verzuiling, maar ‘dynamisch en divers’. Daar horen volgens hem scholen bij die de diversiteit weerspiegelen.

‘Het op kosten van de staat onderwijzen in slechts één geloofsovertuiging, past hier niet bij. Alle grote religies, atheïsme en humanisme verdienen immers een plek in ons onderwijs’, aldus de voorzitter van de jongerenafdeling van de VVD.

Volgens hem hoort in de school niet de levensovertuiging van ouders centraal te staan, maar de ontwikkeling van het kind.

Lees meer…

Leraren hebben moeite met extreme opmerkingen

Zowel in het primair als in het voortgezet onderwijs zeggen leraren moeite te hebben met extreme opmerkingen in de klas. Ze hebben onvoldoende handvatten om met gevoelige burgerschapskwesties om te gaan. Dat staat in een vandaag gepubliceerd onderzoek van Diversion, bureau voor maatschappelijke innovatie.

Het gaat om de verkenning Dialoog als burgerschapsinstrument. Daarvoor maakte de organisatie een rondgang langs docenten, studenten en lerarenopleiders. Het blijkt dat niet alleen tieners, maar ook basisschoolkinderen soms extreme opmerkingen maken naar aanleiding van actuele kwesties zoals de vluchtelingencrisis en de aanslagen in Parijs. Leraren weten niet goed hoe ze daarmee om moeten gaan. Ze geven aan dat het schoolbeleid hierover vaak nog in de kinderschoenen staat, aldus het Diversion-rapport.

Vooral jonge leraren (in opleiding) vinden het moeilijk om precaire onderwerpen te bespreken. In het primair onderwijs speelt de emotionele ontwikkeling van hun leerlingen mee: zijn de kinderen er aan toe om te praten over maatschappelijke thema’s als seksuele diversiteit of de aanslagen in Parijs? Veel leerkrachten laten het initiatief om hierover te praten aan de leerlingen zelf over.

Makkelijker in heterogene klassen
Het rapport wijst op een opvallend verschil tussen homogene en heterogene scholen. In heterogene klassen met leerlingen van verschillende afkomst vinden leraren dat burgerschapskwesties makkelijker bespreekbaar zijn.  ‘Op scholen met voornamelijk autochtone leerlingen moeten docenten veel moeite doen om hun leerlingen te overtuigen van het belang van discussie over integratie-gerelateerde onderwerpen. Op scholen met overwegend allochtone leerlingen lopen docenten juist aan tegen radicale meningen van leerlingen’, zo staat in het rapport.

Burgerschap is verplicht
Scholen moeten sinds 2006 verplicht aandacht schenken aan burgerschap in het curriculum en worden op dit punt beoordeeld door de inspectie. Diversion biedt hiervoor methodes en trainingen aan. De verkenning Dialoog als burgerschapsinstrument is te downloaden.

Dagblad AD doet vandaag verslag van de aanpak van openbare basisschool Overvecht in Utrecht. Hier krijgen de kinderen al vanaf groep 1 regelmatig een lesje filosoferen. Zo leren ze van jongsaf aan dat ze van mening mogen verschillen en ze leren gevoelige onderwerpen te bespreken.

 

 

 

Ontmoeting als middel tegen radicalisering

Ontmoeting in de scholen is een voorwaarde om radicalisering van jongeren tegen te gaan. Dat stelt coördinator Khalid Benhaddou van het Vlaamse Onderwijsnetwerk islamexperten.

‘Als jongeren elkaar niet kunnen ontmoeten en niet met elkaars verschillen, levensbeschouwing en cultuur leren omgaan, kan je moeilijk verwachten dat ze straks in de samenleving voor elkaar vallen’, zo zei Benhaddou in een lezing voor leraren in Vlaanderen. Hij hield die lezing in februari, dus vóór de aanslagen in Brussel.

Vrijheid van meningsuiting en vrijheid van religie

Hij zei ook dat moslimjongeren de islam wel kennen, maar nauwelijks de basiswaarden van de democratische samenleving. ‘Ik ben er geen voorstander van om de levensbeschouwelijke vakken af te schaffen en te herleiden tot een soort eenheidsworst. Wel moeten we komen tot een nieuw platform waar leerlingen kunnen kennismaken met basiswaarden als vrije meningsuiting en vrijheid van religie’, aldus Benhaddou.

Khalid Benhaddou is sinds oktober 2015 coördinator van het Vlaamse Onderwijsnetwerk islamexperten. In opdracht van de Vlaamse minister Hilde Crevits van Onderwijs geeft hij met een groep vrijwillige islamexperts in scholen uitleg over de islam en over radicalisering. Daarbij ligt de nadruk op het belang om jongeren op te voeden tot mondige burgers die meewerken aan een verdraagzame samenleving.

Benhaddou is imam van de Al-Fathmoskee in Gent en voorzitter van het Platform van Vlaamse Imams en islamleerkracht.

Bussemaker schrikt dat pabo steeds witter wordt

Minister Jet Bussemaker van Onderwijs is geschrokken van de berichten dat de pabo steeds witter wordt. Er zijn dit schooljaar veel minder allochtone studenten aan een opleiding tot leraar basisonderwijs begonnen dan vorig jaar. Toen waren het er nog 456, nu nog maar 174. 

Strengere eisen
Minister Jet Bussemaker zegt vandaag in een interview op de website van de Algemene Onderwijsbond (AOb) dat ze schrikt van deze cijfers. Ze denkt dat de aangescherpte eisen voor toelating tot de pabo de allochtone jongeren afschrikken. Pabo-studenten moeten tegenwoordig bepaalde eindexamenvakken in hun pakket hebben of anders toelatingstoetsen doen. Bussemaker wil echter geen overhaaste conclusies trekken en de regels niet direct weer versoepelen. ‘Het is de bedoeling dat er door die strengere eisen minder studenten uitvallen in het eerste jaar. Na de zomer weten we pas of dat gelukt is’.

Is het een probleem? 
Op de vraag of ze het een probleem vindt dat er minder allochtonen voor de pabo kiezen, antwoordt Bussemaker volgens de AOb bevestigend. ‘Ja, het is van maatschappelijk belang dat zij ook leraar in het basisonderwijs worden. Ik vind diversiteit sowieso belangrijk. Er zouden bijvoorbeeld ook meer mannen voor de pabo moeten kiezen.’

Pabo minder in trek
De pabo trok dit jaar overigens in het algemeen veel minder studenten: geen 5700 eerstejaars zoals in 2014, maar slechts 3900. Opvallend is daarbij dat allochtonen twee keer zo vaak wegblijven als autochtonen en dat geldt met name voor de mbo’ers onder hen. Dit jaar kwamen er nog maar 49 studenten van het mbo naar de pabo, vorig jaar waren het er nog 258.

Andere studiekeuzes
Waar ze zijn gebleven, wordt ook duidelijk uit de cijfers. De hbo-studie verpleegkundige bijvoorbeeld trok 33 procent meer allochtonen dan vorig jaar.  Ook de ict-opleidingen kregen meer allochtone studenten binnen. Het totale aandeel allochtonen in het hoger beroepsonderwijs is niet veranderd: dat is nog steeds 15 procent. Ze maken alleen andere studiekeuzes.

Lees hier het interview van de AOb met minister Bussemaker 

Lees hier het persbericht van het Hoger Onderwijs Persbureau

Bussemaker hamert op belang mensenrechteneducatie

Mensenrechten zijn een belangrijk uitgangspunt om met jongeren te praten over hun rol in de samenleving. Dat heeft minister Jet Bussemaker van OCW donderdag gezegd tijdens de opening van de International Human Rights Education Conference in Middelburg.

Ze benadrukte dat jonge mensen de kans moeten krijgen om op school, die ze de ‘mini-democratie bij uitstek’ noemde, te oefenen met wat het betekent om samen te leven in een open en vrije samenleving. ‘Juist omdat er in onze samenleving zulke grote verschillen zijn tussen hoe mensen leven, wat ze geloven en denken, en juist als we diversiteit willen koesteren, hebben we mensenrechten nodig als niet-onderhandelbaar fundament’, aldus Bussemaker.

Af en toe een lesje over mensenrechten is volgens de minister niet voldoende. ‘Net zoals onderwijs niet alleen over kennis moet gaan, maar ook over persoonlijke vorming, zo moeten burgerschap en mensenrechteneducatie niet alleen over de het reproduceren van theorie gaan. Maar ook de wereld zien door de ogen van een ander, en met andere ogen naar jezelf kijken’, vindt de minister van OCW.

Lees meer…

VOS/ABB heeft in samenwerking met educatieve uitgeverij Kwintessens de inspiratiebrief Voor elkaar! samengesteld. Hierin staan voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs tips om les te geven over de kinder- en mensenrechten.

Alle VOS/ABB-leden hebben de inspiratiebrief toegestuurd gekregen met het novembernummer van magazine Naar School!.

Stereotiep denken over man en vrouw drukt prestaties

Leerlingen voelen zich minder goed in hun vel op een school die traditioneel denkt over mannen en vrouwen. Daardoor presteren ze ook minder goed. Dat meldt de Vlaamse omroep VRT op basis van het Procrustes-project, een studie van de KU Leuven, de Universiteit Gent en de Vrije Universiteit Brussel.

Voor het onderzoek werden gedurende vier jaar ruim 6000 leerlingen en 1000 leraren in het Vlaamse voortgezet onderwijs gevolgd. Het effect van traditioneel denken over mannen en vrouwen blijkt het grootst bij jongens.

‘Vanaf het eerste jaar van het middelbaar onderwijs zien we de druk op jongens toenemen om te beantwoorden aan het stereotiepe macho-beeld’, vertelt onderzoekster Wendelien Vantieghem aan de VRT. Jongens die zich inzetten voor school worden volgens haar vaak uitgescholden voor mietje, want wie goed leert is niet stoer of cool.

Ook meisjes voelen zich niet goed in hun vel als ze gedwongen worden om zich meisjesachtig te gedragen. Vooral meisjes die bijvoorbeeld graag voetballen of zich jongensachtig gedragen krijgen negatieve reacties. Toch worden ze minder zwaar afgestraft dan een jongen die bijvoorbeeld ballet wil gaan doen.

Volgens Vantieghem is het belangrijk dat scholen inzetten op een genderbeleid om typisch mannelijk en vrouwelijk gedrag bespreekbaar te maken. Dat moet volgens de onderzoekster onderdeel zijn van het antipestbeleid van de school.

Kernwaarden openbaar onderwijs winnen aan belang

Burgerschap moet veel meer dan nu een prominente plaats in het onderwijs. Het gaat daarbij onder andere om sociale vaardigheden en kennis over en begrip van diverse culturen. Dat is een van de hoofdlijnen van het advies van het platform Onderwijs 2032.

‘Het onderwijs van de toekomst besteedt niet alleen aandacht aan de waarden van de Nederlandse samenleving en het voortbestaan van de rechtsstaat. Het brengt leerlingen ook sociale vaardigheden bij, evenals kennis van en begrip voor andere culturen. In het toekomstige onderwijs ligt de nadruk meer dan nu op leren deelnemen aan de democratische samenleving en respect voor elkaar hebben.’ Dit onderdeel van het voorlopige advies sluit naadloos aan op de kernwaarden van het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs.

In het hoofdlijnenadvies staat ook dat persoonlijke ontwikkeling van de leerling centraal uitgangspunt moet zijn van het onderwijs in de toekomst. Het platform beschouwt de school van de toekomst als een oefenplaats om persoonlijke kwaliteiten te ontwikkelen. ‘De school helpt ze te ontdekken wie ze zijn, wat ze belangrijk vinden en hoe ze zich tot anderen verhouden.’

Engels vanaf groep 1
Andere thema’s die in het advies aan bod komen, zijn onder andere taal- en rekenvaardigheid, digitale vaardigheden en onderwijs op maat. Zo wordt geadviseerd om al in groep 1 van de basisschool Engels te geven. ‘Op die leeftijd leren ze gemakkelijk een tweede taal. Bovendien gaat hun algemene taalvaardigheid er daardoor op vooruit. Basisscholen die op dit moment al in de onderbouw Engels geven, en dat zijn er steeds meer, hebben daar goede ervaringen mee.’

Het onderwijs moet ook inzetten op digitale vaardigheden, omdat leerlingen kennis moeten hebben van nieuwe technologieën en dienen te weten hoe ze die kunnen inzetten. ‘Het gaat daarbij om mediawijsheid en het vinden, verwerken en creëren van digitale informatie, maar ook om het kunnen toepassen van technologieën om antwoorden op vragen te krijgen.’

Het platform vindt verder dat leerlingen de vaste kern van kennis en vaardigheden op verschillende niveaus moeten kunnen afronden. ‘In het onderwijs van de toekomst is nadrukkelijk ruimte voor differentiatie en maatwerk.’

Download het advies op hoofdlijnen

VVD wil diversiteit loskoppelen van denominaties

De begrippen ‘diversiteit’ en ‘keuzevrijheid’ moeten anders gedefinieerd dan nu in de fusietoets centraal staat. Dat vindt VVD-Tweede Kamerlid Karin Straus.

In haar initiatiefnota Krimp in het voortgezet onderwijs – van kramp naar kans schrijft ze dat het haar uitgangspunt is dat er goed onderwijs moet zijn voor álle kinderen. Hiermee sluit zij aan bij de missie van VOS/ABB, die dit ook in krimpsituaties benadrukt vanuit de kernwaarden van het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs.

Het VVD-Kamerlid stelt haar missie voor goed onderwijs voor álle kinderen in het kader van de toekomstbestendigheid van het onderwijs, juist ook in krimpgebieden. In dit verband pleit ze er onder andere voor om begrippen als ‘diversiteit’ en ‘keuzevrijheid’ anders te definiëren.

‘Ik zou willen voorkomen dat het behouden van bijvoorbeeld de denominatieve diversiteit tot gevolg heeft dat de keuzevrijheid voor ouders en leerlingen in termen van ‘een compleet onderwijsaanbod’ bedreigd wordt’, aldus Straus.

Zij vindt dat het behoud van denominatieve diversiteit ondergeschikt moet zijn aan de diversiteit van het aanbod. Het is belangrijker, zo stelt zij, dat er ‘op bereisbare afstand praktijkonderwijs én beroepsonderwijs én mavo én havo én vwo kan blijven worden gevolgd.’

Straus signaleert dat in de huidige situatie ‘noodzakelijke samenwerking tussen scholen’ niet of te laat tot stand komt. ‘Dit betekent dat scholen of schoolsoorten geheel uit sommige regio’s dreigen te verdwijnen en er voor leerlingen (te) grote reisafstanden dreigen te ontstaan.’ Dergelijke ‘doemscenario’s’ wil de VVD’ster voorkomen.

Heterogene klas doet het net zo goed als homogene

Heterogene klassen met allerlei soorten leerlingen gaan niet gepaard met lagere cognitieve en sociaal-emotionele uitkomsten. Dit blijkt uit onderzoek van het Kohnstamm Instituut.

Over het algemeen wordt verondersteld dat het verzorgen van adaptief onderwijs lastig is. In verband hiermee kan worden verwacht dat een grotere diversiteit in de klas samengaat met lagere onderwijsopbrengsten. Op grond van analyses van gegevens uit het cohortonderzoek COOL5-18 blijkt dit echter niet zo te zijn.

De algemene uitkomst van het onderzoek is dat er maar weinig systematische effecten van de klassamenstelling op toetsscores worden gevonden. Hetzelfde geldt voor sociaal-emotionele variabelen. Voor zover er al significante effecten worden gevonden, zijn deze zeer klein.

De conclusie is dan ook dat het er voor de prestaties en overige onderwijsuitkomsten van de leerlingen nauwelijks toe doet of ze in een homogene of heterogene klas zitten. Op enkele punten werden juist positieve relaties gevonden tussen heterogeniteit en onderwijsuitkomsten.

Het onderzoek richtte zich op het basisonderwijs.

Lees meer…

Hoofdprijs voor lesmateriaal over seksuele diversiteit

Basisschooldocent Piet Karsten heeft de hoofdprijs gewonnen van de lesmaterialenwedstrijd over seksuele diversiteit. 

De jury viel volgens de jury op, omdat de benadering persoonlijk is, goed aansluit bij leerlingen van groep 8 en iedere week wordt herhaald. ‘Daardoor komt het onderwerp van homoseksualiteit op een vanzelfsprekende manier aan de orde’, aldus de jury.

De homoseksuele Karsten geeft les op de rooms-katholieke Jozefschool in het Noord-Hollandse dorp Venhuizen. De prijs is aan hem uitgereikt op Roze Zaterdag in Eindhoven door onderwijswethouder Jannie Visscher van die gemeente en haar collega Bianca van Kaathoven, die diversiteit in haar portefeuille heeft.

In het septembernummer van magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs komt een artikel over de lesmaterialenwedstrijd, die was georganiseerd door de Onderwijsalliantie voor Seksuele Diversiteit

Bussemaker wil aandacht seksuele diversiteit vasthouden

Minister Jet Bussemaker van OCW reageert verheugd op de uitkomsten van het rapport Anders in de klas van het Sociaal en Cultureel Planbureau. In dat rapport over de aandacht in het onderwijs voor seksuele diversiteit staat onder andere dat lesbische, homoseksuele en biseksuele leerlingen en transgenders (lhbt) zich veiliger zijn gaan voelen.

‘Het is blijkbaar effectief om al op de basisschoolleeftijd aandacht te hebben voor seksuele diversiteit’, aldus Bussemaker in een brief aan de Tweede Kamer. Wat betreft het voortgezet onderwijs merkt ze op dat ook daar niet-heteroseksuele leerlingen zich veiliger zijn gaan voelen.

‘Leerlingen zijn aan het denken gezet, leraren zijn alerter geworden, en er is meer draagvlak op school’, schrijft de minister. Ze verwacht dat aandacht voor seksuele diversiteit op de lange termijn zijn vruchten blijft afwerpen, maar dan moeten scholen hier wel actief op blijven.

Inspectie onderzoekt voorlichting seksuele diversiteit

De Inspectie van het Onderwijs gaat volgend jaar onderzoek doen naar de invoering van de verplichte voorlichting op scholen over seksuele diversiteit. Dat heeft minister Jet Bussemaker van OCW toegezegd in het Kamerdebat over het emancipatiebeleid voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders (LHBT).

Basis voor het onderzoek van de inspectie worden de resultaten van een aantal lopende onderzoeken, zoals een onderzoek naar de uitwerking van het nieuwe kerndoel in lesmateriaal en docentenhandleidingen en de veiligheidsmonitor over de positie van LHBT-leerlingen. Minister Bussemaker verwacht dat het onderzoek van de inspectie in de eerste helft van 2016 klaar zal zijn.

Sinds december 2012 is voorlichting over seksuele diversiteit opgenomen in de kerndoelen van het primair en voortgezet onderwijs. Het onderzoek van de inspectie was een uitdrukkelijke wens van homobelangenorganisatie COC en de Tweede Kamerfracties van D66 en VVD.

‘Voldoende aandacht voor seksuele diversiteit’

De Inspectie van het Onderwijs houdt voldoende in de gaten of scholen in het primair en voortgezet onderwijs voldoen aan de kerndoelen op het gebied van seksualiteit en seksuele diversiteit. Dat heeft minister Jet Bussemaker van OCW aan de Tweede Kamer laten weten naar aanleiding van een motie van de VVD.

In hun motie stellen de Kamerleden Tamara van Ark en Remco Dijkstra van de VVD dat de Inspectie van het Onderwijs de voorlichting op scholen in het primair en voortgezet onderwijs over seksualiteit en seksuele diversiteit moet monitoren. Dit in verband met de kerndoelen die voor dit onderdeel van het funderend onderwijs gelden.

Bussemaker antwoordt dat de inspectie risicogericht toezicht houdt op de kerndoelen over seksualiteit en seksuele diversiteit. ‘Scholen die hieraan onvoldoende invulling geven, zullen daarop zo nodig worden aangesproken. Ook zal de inspectie meer aandacht geven aan de sociale opbrengsten van scholen, inclusief het leren respectvol om te gaan met seksualiteit en seksuele diversiteit.’

Verder laat de minister aan de Kamer weten dat de Monitor Sociale Veiligheid in 2014 en 2016 opnieuw wordt uitgevoerd in het primair, (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs. Volgens haar zullen seksuele diversiteit en seksueel grensoverschrijdend gedrag daarbij extra aandacht krijgen. Een ander punt dat zij noemt, is dat er een analyse wordt uitgevoerd van veel gebruikte leermiddelen op het gebied van seksuele diversiteit. De resultaten daarvan worden eind 2014 bekend.

Ten slotte vermeldt Bussemaker in haar reactie dat seksualiteit en seksuele diversiteit in het kader van het pestbeleid extra aandacht krijgen in de lerarenopleidingen.

Lees de reactie van Bussemaker.

Theater AanZ scoort met verdraagzaamheid

VOS/ABB’s samenwerkingspartner Theater AanZ is verkozen tot Ambassade van de Verdraagzaamheid 2013.

Theater AanZ maakt (seksuele) diversiteit zichtbaar en bespreekbaar door middel van interactieve theatervoorstellingen in onder andere scholen. VOS/ABB werkt samen met Theater AanZ, omdat aandacht voor diversiteit past binnen de kernwaarden van het openbaar onderwijs.

Speciaal voor de School!Week 2014 heeft Theater AanZ een aanbod waar scholen gebruik van kunnen maken. Het aanbod kan interessant zijn voor zowel het primair als het voortgezet onderwijs.

De jaarlijkse verkiezing van de Ambassade van de Verdraagzaamheid is een initiatief van de stichting Paleis van de Verdraagzaamheid.

Meer acceptatie van homo’s door vmbo’ers

Onder leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs is de acceptatie van homoseksualiteit de afgelopen twee jaar enigszins gegroeid. Dat blijkt uit het onderzoeksrapport Acceptatie van homoseksuelen, biseksuelen en transgenders in Nederland 2013 van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Vooral in het basisonderwijs en het vmbo is de graad van acceptatie toegenomen. Was in 2010 61 procent van de leerlingen positief over homoseksualiteit, in 2012 is dat toegenomen tot 74 procent. In havo, vwo en mbo bleef dit percentage gelijk: 75 procent.

Kerkelijkheid blijkt een negatieve invloed te hebben op de acceptatie van homoseksualiteit. Van leerlingen die per week vaker dan één keer naar de kerk gaan (in de praktijk zijn dit vooral reformatorische kinderen/jongeren) staat 26 procent negatief tegenover homoseksualiteit. Van kinderen/jongeren die nooit naar de kerk gaan, is dat slechts 2 procent.

Het SCP signaleert ook etnische verschillen in de acceptatie van homoseksualiteit. Vooral mensen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond oordelen negatief. Nederlanders met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond zijn minder negatief. Autochtone Nederlanders zijn het meest positief over homoseksualiteit.

Politieke voorkeur blijkt ook verband te houden met de mate van acceptatie van homoseksualiteit. Opmerkelijk is dat van de mensen die op de Partij voor de Vrijheid (PVV) stemmen 10 procent ronduit negatief is over homo’s, terwijl PVV-leider Geert Wilders zijn pleidooien voor de acceptatie van homoseksualiteit politiek inzet om zich af te zetten tegen moslims die hierover een negatief beeld hebben.

Onderzoek naar factoren die burgerschap beïnvloeden

Wat zorgt ervoor dat scholieren zich ontwikkelen tot goede burgers? En heeft de samenstelling van de leerlingenpopulatie een rol bij de ontwikkeling van de vaardigheden daarvoor? Deze vragen vormen de leidraad van een nieuw onderzoek door de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR).

Het onderzoek gaat op 1 september van start en is onderdeel van een gezamenlijk programma van de EUR, de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Inspectie van het Onderwijs. Het totale onderzoeksprogramma betreft de invloed van de school op burgerschap van leerlingen. Het EUR-deelproject zoomt in op de rol van de samenstelling van de school en de invloed van de verschillende sociaal-culturele achtergronden van leerlingen uit het voortgezet onderwijs in de Randstad.

Lipdub laat identiteit openbaar onderwijs zien

De openbare Thorbeckeschool in Den Helder heeft een lipdub gemaakt om de kracht en diversiteit van het openbaar onderwijs te laten zien en horen.

De lipdub is gemaakt op het nummer Hallo wereld van Kinderen voor Kinderen. Directeur Wietske Wijnands van de Thorbeckeschool legt uit dat de tekst perfect aansluit bij de identiteit van het openbaar onderwijs, waarin onder andere diversiteit centraal staat.

De Thorbeckeschool valt onder de bij VOS/ABB aangesloten Stichting Meerwerf voor openbaar primair onderwijs in Den Helder.

VOS/ABB en SGP in debat over artikel 23

Reformatorische scholen hebben meer aandacht voor diversiteit dan over het algemeen wordt gedacht. Dat benadrukte schooldirecteur Jan Willem Nieuwenhuyzen vrijdagavond in Arnemuiden tijdens een debat met VOS/ABB. Tegelijkertijd blijft het op deze scholen voor homoseksuele leerlingen en leerkrachten onmogelijk om daadwerkelijk voor hun geaardheid uit te komen, zo legde SGP-Kamerlid Roelof Bisschop uit. Hij deed ook aan het debat mee.

VOS/ABB was door Bisschop uitgenodigd om deel te nemen aan het debat in de kerk van de Hersteld Hervormde Gemeente in Arnemuiden. Het debat was georganiseerd door de SGP-jongeren op Walcheren. Het centrale thema was grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs, dat de SGP koste wat kost ongewijzigd wil laten. Namens VOS/ABB deed adjunct-directeur Anna Schipper aan het bebat mee, samen met algemeen directeur Rudi Meulenbroek van de Stichting Openbaar Onderwijs Kampen.

God schrijft voor
Kamerlid Bisschop gaf voorafgaand aan het debat een statement voor behoud van artikel 23. Hij stelde dat het voor het reformatorische onderwijs van essentieel belang is dat de opvoedingssituatie thuis overeenkomt met de pedagogisch-didactische omgeving van de school. Cruciaal in beide situaties zijn volgens hem de normen en waarden zoals God die in de Bijbel voorschrijft. ‘Als thuis en school in tegenspraak met elkaar zijn, raken kinderen de kluts kwijt’, aldus Bisschop. Tegelijkertijd moeten kinderen in het gezin en op school leren om vanuit een ‘goedverankerd waarden-en-normenpatroon’ anderen respectvol tegemoet te treden en ‘hun naasten lief te hebben als God en zichzelf’.

De SGP’er gaf ook andere argumenten voor het behoud van artikel 23, dat in 1917 tot stand kwam. Zo heeft het duale bestel van openbare en bijzondere scholen een historische basis om de verschillende denominaties ruimte te bieden. Bisschop staat kritisch tegenover het gelijkheidsdenken, dat volgens hem in de politiek te veel aandacht krijgt. Een ander punt is dat het duale bestel volgens hem door ouders wordt gelegitimeerd. Zij willen immers een vrije keuze hebben. Daar komt bij dat de keuze voor reformatorisch onderwijs volgens Bisschop sterker is dan voor openbaar onderwijs.

Kernwaarden openbaar onderwijs
Adjunct-directeur Anna Schipper benadrukte in haar statement de kernwaarden van openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs. Daarin staan onder andere algemene toegankelijkheid en algemene benoembaarheid centraal. Andere punten uit de kernwaarden zijn respect, waarden en normen en aandacht voor de diverse godsdiensten en levensbeschouwingen. Zij gaf een persoonlijke invulling aan haar statement door te benadrukken dat zij als kind pas in het openbaar onderwijs ontdekte dat de wereld veel meer te bieden heeft dan wat zij thuis van haar streng-christelijke ouders had meegekregen.

‘Waarom zouden we nog vasthouden aan het hokjesdenken?’, aldus Schipper. ‘Ik geef het toe, het is veilig en gemakkelijk. Met gelijkgestemden om je heen hoef je je niet te verplaatsen in de ander, kun je ervan uitgaan dat de mensen uit je eigen kring dezelfde basis hebben, jou direct begrijpen. Maar het betekent ook dat je de diversiteit die de huidige samenleving kenmerkt – en die zo bepalend is voor de kansen op succes van jezelf en de ander – bewust buiten de deur houdt.’

Seksuele geaardheid
Schipper ging in haar statement ook in om de enkele-feitconstructie. Deze wettelijke bepaling maakt het voor het bijzonder onderwijs mogelijk om leerlingen en personeelsleden te weigeren als zij in hun leven niet voldoen aan de monogame heteroseksuele eis, zoals die in de Bijbel omschreven staat in het zevende gebod. Aan de enkele-feitconstructie ‘moet het liefst gisteren nog een einde worden gemaakt’, aldus Schipper.

Directeur Jan Willem Nieuwenhuyzen van de reformatorische Petrus Immensschool in Middelburg wees er in het debat op dat van ‘hokjesdenken’ allang geen sprake meer is. Volgens hem hebben de reformatorische scholen tegenwoordig veel aandacht voor diversiteit, maar dan wel vanuit de eenduidigheid van de Bijbel. Daar hoort volgens Bisschop bij dat de docent ook in de privésituatie leeft volgens de Bijbelse waarden en normen, opdat de leerlingen hun christelijke identiteit kunnen ontwikkelen.

Algemeen directeur Rudi Meulenbroek van het openbaar primair onderwijs in Kampen reageerde daarop door te stellen dat kinderen in de openbare school leren om zelf hun identiteit te ontdekken. Op de vraag van zijn zesjarige dochtertje of Meulenbroek in God geloofde, vroeg hij haar hoe zij bij die vraag was gekomen. Het gaat er volgens hem om kinderen te leren hoe zij zelf antwoorden kunnen formuleren. Volgens Nieuwenhuyzen zijn in elk geval jonge kinderen daar niet toe in staat.

Verbinding leggen
Het ging tijdens het debat ook over het concept SCHOOL, waarin alle denominaties samenkomen. VOS/ABB ziet dit concept als een ideaal voor het onderwijs in de toekomst, omdat alle leerlingen ongeacht hun achtergrond dan met en van elkaar kunnen leren. Volgens Kamerlid Bisschop is het onmogelijk om in één school recht te doen aan alle denominaties. Schipper en Meulenbroek reageerden daarop door te stellen dat specifieke aandacht voor bepaalde godsdienstige stromingen mogelijk blijft als ouders daarom vragen. Waar het volgens hen om gaat is dat SCHOOL op basis van diversiteit verbindingen legt.